Đề thi văn lớp 10 tại trường chuyên ở Hà Nội gây tranh luận vì chi tiết trong phần đọc hiểu và ngữ liệu SGK
Đề thi văn lớp 10 của THPT chuyên Nhân văn đang thu hút nhiều ý kiến trái chiều khi giáo viên và chuyên gia cho rằng đề thi chuyên văn xuất hiện lỗi kiến thức và sử dụng ngữ liệu SGK trong phần đọc hiểu.
Kỳ thi vào lớp 10 của Trường THPT chuyên Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang nhận được sự quan tâm lớn sau khi đề thi văn lớp 10 bị nhiều giáo viên phản ánh có dấu hiệu sai kiến thức chuyên môn và sử dụng ngữ liệu SGK trong phần đọc hiểu. Những tranh luận quanh đề thi chuyên văn nhanh chóng lan rộng trên các diễn đàn giáo dục ngay sau buổi thi ngày 23/5.
Năm nay, THPT chuyên Nhân văn ghi nhận hơn 2.000 thí sinh đăng ký dự thi môn ngữ văn chung. Theo đánh giá của nhiều học sinh, đề thi có cách đặt câu hỏi khác so với thông thường dù ngữ liệu xuất hiện khá quen thuộc. Phần đọc hiểu sử dụng bài thơ “Lá đỏ” của nhà thơ Nguyễn Đình Thi, sáng tác năm 1974.
Sau khi đề thi được chia sẻ, nhiều giáo viên ngữ văn đã chỉ ra những điểm gây tranh cãi. Bà Nguyễn Thị Hẹn, giáo viên ngữ văn đã nghỉ hưu, cho rằng đề thi văn lớp 10 tồn tại hai vấn đề lớn liên quan đến chuyên môn và cách chọn ngữ liệu.
Theo bà Hẹn, bài thơ “Lá đỏ” hiện nằm trong sách giáo khoa ngữ văn lớp 8 thuộc bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Trong khi đó, định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 yêu cầu hạn chế sử dụng lại ngữ liệu SGK nhằm bảo đảm tính công bằng khi đánh giá năng lực đọc hiểu và cảm thụ văn học của học sinh.
“Điều này sẽ gây bất công cho các thí sinh không học bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống". Vì khi thí sinh được gặp một ngữ liệu quen thuộc, đã được giáo viên giảng giải, chắc chắn sẽ hiểu sâu hơn, kỹ hơn so với thí sinh không được học văn bản trong chương trình chính khoá”, cô Hẹn phân tích.
Ngoài vấn đề ngữ liệu SGK, nữ giáo viên cũng cho rằng câu hỏi số 3 trong phần đọc hiểu có sai sót về khái niệm. Theo bà, đề thi đã xác định “em gái tiền phương” là “nhân vật trữ tình”, trong khi cách hiểu này chưa chính xác.
“Ở đây, "em gái tiền phương" là đối tượng trữ tình, không phải nhân vật trữ tình”, cô Hẹn khẳng định.
Cùng chung nhận định, bà Thái Thị Thanh Huyền, Tổ trưởng bộ môn Ngữ văn của Trường THPT chuyên Hà Tĩnh, đồng thời là người sáng lập diễn đàn Văn chương mạn đàm, cho rằng câu hỏi số 3 “sai hoàn toàn lệnh hỏi”.
“Em gái tiền phương là đối tượng trữ tình, hoặc là nhân vật trong thơ trữ tình. Nhân vật trữ tình phải là chủ thể bộc lộ bày tỏ tình cảm, cụ thể trong bài thơ này là người chiến sĩ trên đường hành quân vào Nam. Ở đây, nhân vật trữ tình xuất hiện dưới dạng thức ẩn”, cô Huyền phân tích.
Bên cạnh đó, giáo viên này cũng nhận định câu hỏi số 4 chưa phù hợp với đặc trưng của tác phẩm. Theo cô, bài thơ không có yếu tố kịch nhưng đề lại yêu cầu khai thác theo hướng này. Ngoài ra, việc sử dụng hai câu thơ “Chào em, em gái tiền phương/ Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn” để bàn luận về niềm tin trong cuộc sống được cho là khá gượng ép.
Một chuyên gia đầu ngành ngữ văn cũng cho rằng các ý kiến phản ánh từ giáo viên là có cơ sở. “Đề thi này sai nhiều chỗ”, chuyên gia nói.
Năm nay, tỷ lệ chọi vào lớp chuyên văn của THPT chuyên Nhân văn ở mức 1/14. Trong ngày 24/5, các thí sinh sẽ tiếp tục bước vào bài thi môn chuyên của kỳ thi vào lớp 10.
