Ông Trump lên tiếng về phí tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, nhắc đến phương án xử lý với Iran
Phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan eo biển Hormuz và Iran đang thu hút chú ý khi nguy cơ gián đoạn tàu chở dầu có thể tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/4 đã đăng tải nhiều thông điệp liên tiếp trên nền tảng Truth Social, đề cập đến thông tin liên quan việc Iran bị cho là thu phí các tàu chở dầu khi đi qua eo biển Hormuz. Đây là khu vực đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với vận chuyển dầu thô và thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong thông điệp đầu tiên, ông Donald Trump cho biết đã nhận được báo cáo rằng Iran đang áp dụng các khoản thu đối với tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Ông yêu cầu Tehran cần chấm dứt ngay hành động này nếu thông tin là chính xác, đồng thời nhấn mạnh việc can thiệp có thể được xem xét nếu tình hình tiếp tục diễn biến theo hướng bất lợi cho vận chuyển dầu thô quốc tế.
Chỉ sau ít phút, ông Donald Trump tiếp tục đăng tải nội dung mới, cho rằng dòng chảy vận chuyển dầu thô qua eo biển Hormuz sẽ sớm được nối lại trong thời gian ngắn. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định quá trình này có thể diễn ra, dù có hay không sự phối hợp từ Iran, qua đó cho thấy quan điểm cứng rắn liên quan đến tuyến hàng hải chiến lược này.
Trong một phát biểu khác, ông Donald Trump tiếp tục đề cập vai trò của Iran tại eo biển Hormuz, cho rằng việc kiểm soát tàu chở dầu tại khu vực này không phù hợp với các cam kết trước đó. Những tuyên bố liên tiếp đã khiến thị trường năng lượng chú ý, trong bối cảnh khu vực Trung Đông vẫn tồn tại nhiều yếu tố khó lường.
Eo biển Hormuz được xem là một trong những tuyến vận chuyển dầu thô quan trọng nhất thế giới. Khu vực hẹp nhất chỉ khoảng 33 km, nằm giữa Iran và Oman, nhưng lại đảm nhận vai trò trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu mỗi ngày. Điều này khiến mọi biến động tại eo biển Hormuz đều tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng quốc tế.
Các tuyến hàng hải tại eo biển Hormuz có chiều rộng hạn chế, chỉ khoảng 3,2 km mỗi chiều, buộc các tàu chở dầu cỡ lớn phải di chuyển trong không gian kiểm soát chặt chẽ. Chính yếu tố này khiến khu vực trở thành điểm nhạy cảm đối với vận chuyển dầu thô, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.
Theo dữ liệu từ các tổ chức năng lượng quốc tế, mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz. Phần lớn lượng hàng hóa này được vận chuyển tới các thị trường châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Đồng thời, khu vực châu Âu cũng phụ thuộc vào tuyến này để nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng từ Trung Đông.
Một trong những vấn đề lớn đối với thị trường năng lượng là eo biển Hormuz gần như không có tuyến thay thế quy mô tương đương. Dù Saudi Arabia và UAE có các đường ống dẫn dầu, tổng công suất vẫn không đủ để bù đắp khi hoạt động vận chuyển dầu thô qua eo biển bị gián đoạn.
Trước đó, lực lượng Islamic Revolutionary Guard Corps từng tuyên bố hạn chế lưu thông tại eo biển Hormuz, khiến hoạt động tàu chở dầu bị ảnh hưởng đáng kể. Động thái này đã tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng, khi nguồn cung dầu thô toàn cầu bị gián đoạn trong thời gian ngắn.
Các chuyên gia nhận định sự gián đoạn tại eo biển Hormuz có thể gây ra những hệ lụy tương tự các cuộc khủng hoảng dầu mỏ trong lịch sử, khi nguồn cung bị thu hẹp đột ngột. Điều này khiến giá năng lượng biến động và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Sau đó, một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đã giúp hoạt động vận chuyển dầu thô qua eo biển Hormuz được nối lại phần nào, góp phần giảm áp lực lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, tình hình vẫn được đánh giá là chưa ổn định, khi các yếu tố địa chính trị có thể thay đổi nhanh chóng.
Phát biểu của Donald Trump về khả năng can thiệp nếu Iran tiếp tục kiểm soát tàu chở dầu đã làm dấy lên nhiều kịch bản khác nhau cho thị trường năng lượng. Giới quan sát cho rằng bất kỳ động thái nào liên quan đến eo biển Hormuz đều có thể tạo ra biến động lớn đối với vận chuyển dầu thô và giá năng lượng toàn cầu trong thời gian tới.
Trong bối cảnh hiện nay, eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm theo dõi của các nhà đầu tư và quốc gia nhập khẩu năng lượng, khi mọi diễn biến tại đây đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường năng lượng thế giới.
