Đời sống

Giá điện sinh hoạt cao nhất 3.460 đồng/kWh, hộ dân đua nhau làm ngay việc này để giảm hoá đơn tiền điện

Trước áp lực giá điện sinh hoạt tăng cao, đặc biệt ở bậc cao nhất lên tới 3.460 đồng/kWh, nhiều hộ gia đình trên cả nước đang đẩy mạnh đầu tư điện mặt trời mái nhà để giảm hóa đơn tiền điện, chủ động nguồn năng lượng và thích ứng với nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng trong mùa nắng nóng.

Giá điện sinh hoạt tăng, người dân tìm hướng tự chủ điện năng

Theo Quyết định số 1279/QĐ-BCT ban hành ngày 9/5/2025, biểu giá điện sinh hoạt hiện áp dụng 6 bậc lũy tiến. Trong đó, mức thấp nhất là 1.940 đồng/kWh và mức cao nhất lên tới 3.460 đồng/kWh. Sự chênh lệch lớn giữa các bậc khiến chi phí điện của các hộ tiêu thụ cao có thể tăng mạnh, đặc biệt trong mùa cao điểm nắng nóng.

Chính áp lực từ giá điện sinh hoạt đã khiến nhu cầu tìm kiếm giải pháp tiết kiệm năng lượng gia tăng rõ rệt. Trong đó, điện mặt trời mái nhà đang nổi lên như một hướng đi được nhiều gia đình lựa chọn nhằm giảm phụ thuộc vào lưới điện quốc gia và kiểm soát hóa đơn tiền điện hàng tháng.

Nhiều hộ dân cho biết, việc đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà không chỉ giúp giảm chi phí điện năng mà còn mang lại khả năng chủ động trong sử dụng điện sinh hoạt. Đáng chú ý, nếu kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), lượng điện dư có thể được tích trữ để dùng vào ban đêm hoặc những thời điểm thiếu nắng, thậm chí giúp hóa đơn tiền điện giảm về mức rất thấp.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, xu hướng lắp điện mặt trời mái nhà đang lan rộng nhanh chóng, đặc biệt tại các khu vực có mức tiêu thụ điện cao như hộ kinh doanh, nhà nhiều thiết bị điện, hoặc hộ gia đình sử dụng điều hòa thường xuyên.

Gia đình chị Nguyễn Thị Thắm ở phường Hà An (Quảng Ninh) là một ví dụ điển hình. Dù sử dụng nhiều thiết bị điện gia dụng, hóa đơn điện mỗi tháng của gia đình chị chỉ khoảng 2–4 triệu đồng nhờ hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt từ 6 năm trước với chi phí khoảng 100 triệu đồng.

“Năm ngoái, chỉ một tháng không có điện mặt trời mái nhà do bão làm hư hỏng tấm pin, hóa đơn tiền điện vọt lên trên 7 triệu đồng”, chị cho hay. Hiện gia đình chị vận hành đồng thời cửa hàng tạp hóa với 6 tủ mát, tủ đông cùng nhiều thiết bị sinh hoạt như điều hòa, tivi, bếp điện.

điện 1s
Các hộ gia đình đang tăng tốc lắp điện mặt trời mái nhà để giảm tiền điện. Ảnh: ĐL Tuyên Quang

Điện mặt trời mái nhà lan rộng, nhiều hộ giảm mạnh hóa đơn tiền điện

Không chỉ riêng hộ gia đình chị Thắm, nhiều trường hợp khác cũng ghi nhận hiệu quả rõ rệt khi đầu tư điện mặt trời mái nhà. Anh Nguyễn Công Toàn ở phường Bắc Giang (Bắc Ninh) cho biết, từ khi lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà kèm lưu trữ BESS, chi phí điện giảm đáng kể so với trước.

Gia đình anh đầu tư khoảng 210 triệu đồng cho hệ thống công suất 18 kWp, pin lưu trữ BESS 16,1 kWh. Hệ thống này phục vụ cho 8 điều hòa, 2 tủ lạnh lớn, thang máy và nhiều thiết bị điện sinh hoạt khác.

Nếu không có điện mặt trời mái nhà, hóa đơn tiền điện mỗi tháng có thể vượt 6 triệu đồng. Tuy nhiên, sau khi vận hành hệ thống, chi phí giảm xuống chỉ còn khoảng 300.000 đồng mỗi tháng.

“Tôi đang làm hồ sơ để có thể bán điện dư thừa lên lưới", anh Toàn nói. Điều này cho thấy điện mặt trời mái nhà không chỉ phục vụ nhu cầu tự dùng mà còn mở ra khả năng khai thác nguồn điện dư thừa.

Theo thống kê từ các tổng công ty điện lực, tính đến tháng 3/2026, cả nước đã có khoảng 12.000 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, với tổng công suất khoảng 1.800 MWp. Riêng năm 2025, có khoảng 6.000 khách hàng mới tham gia, đạt công suất 1.000 MWp.

Tại miền Bắc, Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết trong 3 tháng đầu năm đã ghi nhận thêm 2.201 khách hàng lắp điện mặt trời mái nhà, tương ứng công suất gần 141,51 MW. Lũy kế đến hết quý I/2026, toàn hệ thống đạt khoảng 3.800 khách hàng với công suất 465,2 MW.

Cơ chế mới thúc đẩy điện mặt trời mái nhà gắn với BESS

Theo chỉ đạo của Chính phủ, mục tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà đang được đẩy mạnh. Bộ Công Thương đã thông tin về định hướng của Thủ tướng trong việc mở rộng mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, gắn với hệ thống BESS để giảm áp lực cho lưới điện.

Định hướng đặt ra là mỗi năm có khoảng 10% cơ quan, công sở và hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà, góp phần giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Quốc Tâm, Chủ tịch HĐQT Công ty Lithaco, cho rằng công nghệ lưu trữ năng lượng BESS trong 5 năm qua đã phát triển nhanh, tạo ra bước tiến lớn trong khai thác điện mặt trời mái nhà. Trước đây, hạn chế về lưu trữ khiến hiệu quả chưa cao, nhưng hiện nay BESS đã mở ra hướng ứng dụng rộng hơn.

Ông Trịnh Quốc Vũ – Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, mục tiêu đến năm 2030 sẽ có khoảng 50% mái nhà cơ quan và hộ dân được lắp đặt điện mặt trời.

Chính phủ hiện giao Bộ Công Thương xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển điện mặt trời mái nhà hộ gia đình. Dự thảo chính sách đang được hoàn thiện để trình phê duyệt, kỳ vọng tạo cú hích mạnh cho thị trường trong thời gian tới.

điên