Đề xuất kéo dài giảm thuế xăng dầu 0% đến hết năm, phương án điều hành thị trường và ổn định nguồn cung năng lượng
Đề xuất kéo dài chính sách giảm thuế xăng dầu, duy trì mức thuế xăng dầu 0% đang được xem xét nhằm ổn định giá xăng dầu, hỗ trợ thị trường xăng dầu và bảo đảm nguồn cung năng lượng trong bối cảnh biến động toàn cầu.
Đề xuất kéo dài giảm thuế xăng dầu và tác động đến thị trường
Bộ Tài chính vừa trình Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo nghị quyết liên quan đến việc điều chỉnh các loại thuế áp dụng với xăng dầu và nhiên liệu bay. Trong đó, nội dung đáng chú ý là đề xuất tiếp tục duy trì chính sách giảm thuế xăng dầu trong thời gian tới nhằm ổn định giá xăng dầu và hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh.
Theo phương án đưa ra, chính sách giảm thuế xăng dầu, bao gồm thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng, sẽ được kéo dài đến hết tháng 6/2026. Trước đó, theo quy định hiện hành, mức thuế xăng dầu 0% đã được áp dụng trong giai đoạn ngắn nhằm ứng phó với biến động mạnh của thị trường xăng dầu toàn cầu.
Việc tiếp tục duy trì thuế xăng dầu 0% được đánh giá là một công cụ điều tiết nhanh, có tác động trực tiếp đến giá xăng dầu trong nước. Khi các yếu tố đầu vào như dầu thô thế giới tăng cao, chính sách giảm thuế giúp hạn chế mức tăng giá bán lẻ, qua đó giảm áp lực lạm phát và hỗ trợ người tiêu dùng.
Theo tính toán của cơ quan quản lý, nếu kéo dài chính sách giảm thuế xăng dầu như đề xuất, ngân sách Nhà nước có thể giảm thu khoảng 7.200 tỷ đồng. Tuy nhiên, đổi lại, thị trường xăng dầu sẽ có thêm dư địa để ổn định, giảm biến động và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhiều thách thức.
Đại diện Bộ Tài chính cho biết, việc điều chỉnh thuế trong giai đoạn này không chỉ nhằm giảm giá xăng dầu mà còn góp phần ổn định kỳ vọng thị trường xăng dầu, từ đó hạn chế các phản ứng dây chuyền lên giá cả hàng hóa và dịch vụ. Đây cũng là giải pháp linh hoạt trong điều hành kinh tế vĩ mô khi nguồn cung năng lượng toàn cầu còn nhiều bất ổn.
Trong thực tế, sau khi áp dụng chính sách giảm thuế xăng dầu trước đó, giá xăng dầu trong nước đã ghi nhận mức giảm đáng kể, có thời điểm giảm tới hàng nghìn đồng mỗi lít. Điều này góp phần kéo giảm chi phí vận tải, sản xuất và logistics, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau giai đoạn khó khăn.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc chỉ kéo dài chính sách đến hết tháng 6 là chưa đủ. Trong bối cảnh thị trường xăng dầu quốc tế vẫn tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt từ căng thẳng địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng, cần xem xét duy trì chính sách giảm thuế xăng dầu đến hết năm để tạo nền tảng ổn định dài hơn.
Kiến nghị duy trì thuế xăng dầu 0% và định hướng điều hành dài hạn
Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc áp dụng thuế xăng dầu 0% trong giai đoạn biến động mạnh là quyết định phù hợp, giúp nền kinh tế giảm thiểu tác động từ bên ngoài. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả bền vững, cần có lộ trình rõ ràng và cơ chế điều hành linh hoạt hơn.
Theo phân tích, trong cấu thành giá xăng dầu, yếu tố thuế chiếm tỷ trọng đáng kể. Do đó, việc giảm thuế xăng dầu có thể tạo ra tác động tức thì đến giá bán lẻ. Khi được sử dụng đúng thời điểm, công cụ này giúp giảm áp lực chi phí, đồng thời hỗ trợ kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường xăng dầu.
Bên cạnh đó, tình hình địa chính trị tại Trung Đông và các khu vực sản xuất dầu mỏ lớn vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung năng lượng toàn cầu. Điều này khiến giá xăng dầu thế giới biến động khó lường, từ đó gây áp lực lên thị trường trong nước.
Đáng chú ý, giá nhiên liệu bay tăng nhanh đã buộc nhiều hãng hàng không phải điều chỉnh kế hoạch khai thác, cắt giảm chuyến bay hoặc tái cơ cấu mạng lưới. Điều này cho thấy tác động lan tỏa của giá xăng dầu đến nhiều ngành kinh tế, đặc biệt là vận tải và logistics.
Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, cơ chế tính thuế hiện nay vẫn tồn tại tình trạng “thuế chồng thuế”, khi thuế giá trị gia tăng được tính trên giá đã bao gồm nhiều loại thuế khác. Điều này khiến giá xăng dầu trong nước chịu ảnh hưởng lớn từ chính sách thuế, ngay cả khi giá thế giới giảm.
Do đó, bên cạnh việc kéo dài chính sách giảm thuế xăng dầu, cần nghiên cứu điều chỉnh cấu trúc thuế theo hướng minh bạch và hợp lý hơn. Một số ý kiến đề xuất xây dựng cơ chế điều tiết tự động, trong đó mức thuế sẽ điều chỉnh linh hoạt theo biến động của giá xăng dầu thế giới.
Cụ thể, khi giá xăng dầu tăng vượt ngưỡng, thuế sẽ tự động giảm để hỗ trợ thị trường xăng dầu; ngược lại, khi giá giảm sâu, thuế có thể tăng trở lại nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách. Cách tiếp cận này giúp giảm độ trễ chính sách và tăng tính dự báo cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, việc bảo đảm nguồn cung năng lượng cũng cần được đặt lên hàng đầu. Điều này không chỉ phụ thuộc vào chính sách thuế mà còn liên quan đến năng lực dự trữ, sản xuất và đa dạng hóa nguồn cung. Trong dài hạn, cần đầu tư vào hạ tầng năng lượng và nâng cao khả năng tự chủ của nền kinh tế.
Đối với doanh nghiệp, việc duy trì chính sách giảm thuế xăng dầu giúp giảm đáng kể chi phí đầu vào, đặc biệt trong các ngành vận tải, sản xuất và dịch vụ. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể ổn định hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.
Với người dân, giá xăng dầu giảm góp phần kéo giảm chi phí sinh hoạt, từ chi phí đi lại đến giá hàng hóa tiêu dùng. Điều này không chỉ hỗ trợ trực tiếp đời sống mà còn góp phần kích thích tiêu dùng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tổng thể, việc kéo dài chính sách giảm thuế xăng dầu và duy trì thuế xăng dầu 0% trong bối cảnh hiện nay được xem là giải pháp quan trọng nhằm ổn định thị trường xăng dầu, kiểm soát giá xăng dầu và bảo đảm nguồn cung năng lượng. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả lâu dài, cần kết hợp đồng bộ với các chính sách điều hành linh hoạt, minh bạch và phù hợp với diễn biến của thị trường toàn cầu.
