Báo cáo giá dầu thế giới dự báo duy trì cao, kịch bản tăng 174 USD/thùng khi xung đột leo thang
Viện Chính sách Kinh tế Quốc tế Hàn Quốc (KIEP) ngày 2/4 công bố báo cáo mới về giá dầu thế giới, trong đó nhấn mạnh các kịch bản liên quan đến xung đột giữa Iran và Mỹ có thể khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh. Báo cáo cho rằng eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nghẽn chiến lược, trong khi dự báo giá dầu có thể duy trì ở mức cao và thậm chí tăng lên 174 USD/thùng nếu căng thẳng leo thang, kéo theo nguy cơ lạm phát toàn cầu gia tăng.
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, Viện Chính sách Kinh tế Quốc tế Hàn Quốc (KIEP) vừa đưa ra phân tích đáng chú ý về diễn biến giá dầu thế giới trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài. Báo cáo tập trung vào tác động từ căng thẳng giữa Iran và Mỹ, đồng thời đánh giá vai trò then chốt của eo biển Hormuz đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
KIEP xây dựng ba kịch bản chính liên quan đến xung đột. Kịch bản thứ nhất là khả năng hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong thời gian sớm, giúp giảm áp lực lên thị trường dầu mỏ. Kịch bản thứ hai là xung đột kéo dài, trong đó eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô toàn cầu có nguy cơ bị phong tỏa hoặc gián đoạn. Kịch bản thứ ba là tình huống căng thẳng leo thang khi Iran và Mỹ tiếp tục tấn công các cơ sở năng lượng của nhau trong khu vực.
Theo đánh giá của KIEP, dù theo bất kỳ kịch bản nào, giá dầu thế giới cũng khó quay lại mức 63 USD/thùng như trước thời điểm xung đột Iran - Mỹ bùng phát. Ngay cả khi tình hình hạ nhiệt, dự báo giá dầu vẫn có thể duy trì quanh mức 90 USD/thùng vào quý IV năm sau, phản ánh trạng thái thiếu ổn định của thị trường năng lượng.
Trong trường hợp xung đột tiếp tục kéo dài và nguồn cung toàn cầu giảm khoảng 10%, dự báo giá dầu có thể tăng lên mức 117 USD/thùng. Đáng chú ý, ở kịch bản xấu nhất khi xung đột Iran - Mỹ leo thang nghiêm trọng và các tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn sâu rộng, giá dầu thế giới có thể vọt lên 174 USD/thùng, thậm chí cao hơn nếu các yếu tố rủi ro lan rộng vượt ngoài dự báo ban đầu.
KIEP nhấn mạnh rằng quá trình khôi phục hạ tầng năng lượng bị ảnh hưởng bởi xung đột sẽ mất nhiều thời gian. Điều này khiến nguồn cung tiếp tục bị thắt chặt trong khi nhu cầu có xu hướng tăng do các quốc gia đẩy mạnh tích trữ, qua đó tạo thêm áp lực lên dự báo giá dầu trong trung và dài hạn.
Trong bối cảnh đó, vai trò của eo biển Hormuz tiếp tục được xem là yếu tố mang tính quyết định đối với giá dầu thế giới. Đây là tuyến vận chuyển chiến lược nối liền các quốc gia sản xuất dầu lớn ở Trung Đông với thị trường tiêu thụ toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền đối với chuỗi cung ứng năng lượng.
KIEP cũng lưu ý rằng sự phụ thuộc lớn vào dầu Trung Đông khiến nhiều nền kinh tế châu Á, trong đó có Hàn Quốc, đối mặt rủi ro đáng kể. Năm ngoái, khoảng 69,1% lượng dầu thô nhập khẩu của Hàn Quốc đến từ khu vực Trung Đông, cho thấy mức độ nhạy cảm cao trước biến động liên quan đến xung đột Iran Mỹ và tình hình eo biển Hormuz.
Trước nguy cơ biến động nguồn cung, các chuyên gia khuyến nghị cần tăng cường đa dạng hóa nguồn nhập khẩu dầu và xây dựng cơ chế ứng phó khẩn cấp nhằm giảm thiểu tác động của giá dầu thế giới. Chính phủ Hàn Quốc hiện đã áp dụng cơ chế hoán đổi dự trữ dầu chiến lược, cho phép doanh nghiệp tạm thời sử dụng dầu từ kho dự trữ và hoàn trả khi nguồn cung từ Mỹ hoặc khu vực khác được bổ sung.
Không chỉ tác động đến thị trường năng lượng, xung đột Iran Mỹ còn được dự báo ảnh hưởng lan rộng tới nền kinh tế toàn cầu. Một số chuyên gia kinh tế cảnh báo giá dầu tăng cao có thể kéo theo áp lực lạm phát toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia vẫn đang phục hồi sau giai đoạn tăng trưởng chậm.
Cụ thể, nếu giá dầu duy trì quanh mức 100 USD/thùng trong thời gian dài, lạm phát toàn cầu có thể tiến gần hoặc vượt ngưỡng 4%. Điều này làm gia tăng áp lực lên chính sách tiền tệ của nhiều nền kinh tế lớn, đồng thời ảnh hưởng đến sức mua và tăng trưởng tiêu dùng.
Tại Mỹ, các dữ liệu gần đây cho thấy doanh số bán lẻ vẫn ghi nhận mức tăng nhẹ 0,6% trong tháng 2. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định tác động thực sự của xung đột Iran Mỹ đối với nền kinh tế Mỹ chưa được phản ánh đầy đủ. Khi xung đột kéo dài, sức mua có thể suy giảm và tăng trưởng tiêu dùng chậm lại, đặc biệt nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang.
Một số nhà nghiên cứu kinh tế quốc tế cho rằng trong bối cảnh giá dầu thế giới duy trì ở mức cao, áp lực lạm phát sẽ ngày càng rõ rệt. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ số kinh tế vĩ mô, bao gồm tăng trưởng GDP, chi tiêu hộ gia đình và đầu tư doanh nghiệp.
Ngoài lĩnh vực năng lượng và tài chính, ngành du lịch tại một số quốc gia cũng bắt đầu chịu tác động từ chi phí nhiên liệu tăng cao. Tại Malaysia, Liên đoàn Du lịch Malaysia (MTF) cho biết giá dầu tăng đang tạo áp lực lớn lên toàn bộ chuỗi giá trị dịch vụ du lịch.
Theo MTF, nhiều hợp đồng du lịch được ký kết trước nhiều tháng nên doanh nghiệp khó điều chỉnh giá khi chi phí nhiên liệu biến động. Việc phụ thuộc vào các đơn vị vận tải như xe buýt, tàu và phà càng khiến tác động từ giá dầu lan rộng, làm tăng chi phí vận hành.
Trước tình hình này, các hiệp hội ngành du lịch tại Malaysia đã đề xuất chính phủ xem xét các gói hỗ trợ tạm thời, bao gồm trợ cấp nhiên liệu và chính sách ổn định ngắn hạn nhằm giảm áp lực cho doanh nghiệp.
MTF cảnh báo nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, sức cạnh tranh của ngành du lịch có thể suy giảm, kéo theo ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ hệ sinh thái kinh tế dịch vụ, trong bối cảnh giá dầu thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường do xung đột Iran - Mỹ và các yếu tố liên quan đến eo biển Hormuz.
