Việt Nam triển khai giải pháp điều hành giá xăng dầu trước tác động từ thị trường quốc tế và eo biển Hormuz
Gián đoạn tại eo biển Hormuz đang ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường xăng dầu toàn cầu, gây sức ép lên giá xăng và giá dầu. Việt Nam đã triển khai các giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu, duy trì ổn định thị trường và hạn chế tác động đến đời sống người dân.
Xăng dầu là yếu tố đầu vào quan trọng của nền kinh tế, tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận tải và đời sống sinh hoạt của người dân. Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông, nguồn cung xăng dầu toàn cầu gặp gián đoạn, nhiều quốc gia đang nỗ lực để bảo đảm đủ lượng cung, trong đó Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này.
Theo đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (TTTN - Bộ Công Thương), các nhà máy lọc dầu tại châu Á phải điều chỉnh công suất trước gián đoạn nguồn cung, trong khi giá khí đốt tại châu Âu tăng trên 60%, kéo theo chi phí sản xuất và sinh hoạt tăng cao. Tình hình này đặt áp lực lên công tác điều hành giá xăng và giá dầu, buộc nhiều quốc gia phải triển khai các biện pháp nhằm giảm tác động trực tiếp đến nền kinh tế.
Tại châu Âu, các quốc gia kết hợp điều tiết giá với chính sách thuế. Đức và Áo kiểm soát tần suất điều chỉnh giá để hạn chế biến động tâm lý thị trường, trong khi Tây Ban Nha triển khai gói hỗ trợ khoảng 5 tỷ Euro và giảm thuế VAT năng lượng từ 21% xuống 10%. Các biện pháp này nhắm tới mục tiêu ổn định giá xăng, giá dầu và thị trường xăng dầu nội địa.
Ở châu Á, khu vực chịu tác động trực tiếp khi phần lớn nguồn cung dầu và LNG vận chuyển qua Hormuz, nhiều nước tập trung tiết giảm tiêu thụ và bảo đảm nguồn cung xăng dầu. Sri Lanka áp dụng hạn mức nhiên liệu, Philippines triển khai tuần làm việc 4 ngày trong khu vực công, Thái Lan xem xét áp trần giá và hạn chế phương tiện. Hàn Quốc và Nhật Bản tăng cường kiểm soát giá, đồng thời nâng dự trữ xăng dầu để ứng phó gián đoạn.
Việt Nam, là nước nhập khẩu ròng xăng dầu, nhanh chóng ghi nhận tác động từ biến động giá xăng dầu thế giới. Chuyên gia nhận định, trong giai đoạn hiện nay, bảo đảm nguồn cung xăng dầu mới là yếu tố ưu tiên, trong khi giá xăng và giá dầu trở thành công cụ điều hành để duy trì ổn định thị trường xăng dầu Việt Nam.
Chính phủ đã triển khai đồng bộ các giải pháp. Một mặt, Việt Nam thực hiện các biện pháp đối ngoại nhằm bảo đảm nguồn cung; mặt khác, công tác điều hành giá xăng dầu được thực hiện chủ động, bám sát diễn biến thị trường thế giới, kết hợp giữa Quỹ Bình ổn và các công cụ thuế, phí. Nhờ đó, nguồn cung xăng dầu trong nước được duy trì ổn định, hạn chế gián đoạn trên diện rộng, góp phần kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Các giải pháp tăng cường dự trữ xăng dầu, bảo đảm lưu thông hệ thống phân phối cũng được triển khai đồng bộ, giúp nâng cao khả năng ứng phó trước những biến động bất lợi từ thị trường quốc tế. Cục Quản lý và Phát triển TTTN cho biết, mặt bằng giá xăng dầu tại Việt Nam hiện thấp hơn nhiều nước trong khu vực, thể hiện hiệu quả của việc kết hợp công cụ thị trường và các biện pháp bình ổn.
So sánh khu vực, giá bán lẻ xăng và dầu diesel tại Campuchia lần lượt khoảng 35.600 đồng/lít và 44.200 đồng/lít, tại Trung Quốc xăng RON95 khoảng 34.600 đồng/lít, dầu diesel 31.600 đồng/lít theo cơ chế kiểm soát giá. Giá xăng dầu tại Lào còn cao hơn, với xăng RON95 47.600 đồng/lít, dầu diesel 41.100 đồng/lít. Thái Lan, sau trợ giá từ Quỹ Oil Fund, giá xăng Gasohol 95 khoảng 26.400 đồng/lít, dầu diesel 24.900 đồng/lít. Trong khi đó, xăng RON95 tại Việt Nam là 30.690 đồng/lít, dầu 33.420 đồng/lít, vẫn bảo đảm nguồn cung ổn định, cho thấy hiệu quả công tác điều hành giá xăng, giá dầu và thị trường xăng dầu Việt Nam.
Theo Cục Quản lý và Phát triển TTTN, các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng dễ bị tổn thương trước các cú sốc địa chính trị, do đó trong ngắn hạn cần ưu tiên bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điều hành linh hoạt giá xăng và giá dầu, kiểm soát thị trường xăng dầu nội địa. Về dài hạn, việc tăng dự trữ chiến lược, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo và tăng cường hợp tác khu vực là giải pháp cần thiết để ứng phó với gián đoạn tại các điểm nghẽn như eo biển Hormuz.
Việc duy trì nguồn cung xăng dầu ổn định, kết hợp với điều hành giá xăng, giá dầu linh hoạt, giúp Việt Nam kiểm soát thị trường xăng dầu hiệu quả, hạn chế tác động từ biến động giá quốc tế, đồng thời bảo đảm đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh. Các chuyên gia đánh giá, sự chủ động trong công tác điều hành sẽ giúp nền kinh tế giảm thiểu rủi ro từ gián đoạn nguồn cung, góp phần ổn định thị trường xăng dầu Việt Nam và tăng khả năng ứng phó trước những biến động tiếp theo.
