IEA xả 400 triệu thùng dầu giữa căng thẳng eo biển Hormuz, vì sao nguồn cung toàn cầu vẫn chưa ổn định?
Căng thẳng tại eo biển Hormuz khiến hoạt động vận chuyển dầu bị ảnh hưởng, đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh. Dù nhiều quốc gia đã xả kho dự trữ dầu theo đề nghị của Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), các chuyên gia cho rằng nguồn cung năng lượng toàn cầu vẫn đối mặt nhiều rủi ro.
Diễn biến căng thẳng tại Trung Đông thời gian gần đây đang tạo ra sức ép lớn đối với thị trường năng lượng. Nhiều quốc gia đã phải xả kho dự trữ dầu nhằm hạn chế tác động của tình trạng gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu.
Theo thông tin từ truyền thông quốc tế, sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran vào cuối tháng trước, chính quyền Tehran đã triển khai các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt tại eo biển Hormuz. Động thái này khiến nhiều tàu chở hàng và tàu dầu tỏ ra thận trọng khi di chuyển qua khu vực do lo ngại nguy cơ bị tấn công.
Việc hoạt động vận chuyển bị ảnh hưởng tại eo biển Hormuz đã nhanh chóng tác động đến giá dầu thế giới. Trước tình hình đó, Cơ quan Năng lượng quốc tế đã kêu gọi các nước thành viên triển khai kế hoạch xả kho dự trữ dầu với quy mô lớn nhằm ổn định thị trường.
Theo ước tính, tổng lượng dầu được các quốc gia đồng thuận giải phóng có thể lên tới khoảng 400 triệu thùng. Đây được xem là một trong những đợt xả kho dự trữ dầu lớn nhất từng được thực hiện nhằm đối phó với biến động nguồn cung năng lượng.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng cho rằng quy mô 400 triệu thùng dù lớn nhưng vẫn khó tạo ra tác động lâu dài. Khi so sánh với mức tiêu thụ năng lượng toàn cầu hiện nay, lượng dầu này chỉ đáp ứng được nhu cầu trong thời gian rất ngắn.
Theo số liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, nhu cầu tiêu thụ dầu và các sản phẩm liên quan trên toàn cầu trong năm 2026 được ước tính đạt trung bình hơn 105 triệu thùng mỗi ngày. Với mức tiêu thụ này, ngay cả khi xả kho dự trữ dầu với tổng khối lượng 400 triệu thùng thì nguồn cung bổ sung cũng chỉ đủ đáp ứng nhu cầu toàn cầu trong vài ngày.
Ngoài ra, nếu so sánh với lượng dầu thô từng được vận chuyển qua eo biển Hormuz trước khi xảy ra căng thẳng, con số này cũng không quá lớn. Thống kê cho thấy mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua tuyến hàng hải này. Như vậy, lượng dầu được xả kho dự trữ dầu tương đương khoảng 20 ngày vận chuyển tại eo biển Hormuz trong điều kiện bình thường.
Một số chuyên gia nhận định rằng việc xả kho dự trữ dầu chủ yếu mang ý nghĩa trấn an thị trường hơn là giải quyết triệt để vấn đề nguồn cung. Nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, tác động đến giá dầu thế giới vẫn sẽ kéo dài.
Dữ liệu thị trường gần đây cũng cho thấy phản ứng rõ rệt của nhà đầu tư. Trước khi kết thúc phiên giao dịch ngày 13/3, giá dầu thế giới đối với dầu Brent đã tăng lên mức hơn 103 USD mỗi thùng, phản ánh tâm lý lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung.
Căng thẳng địa chính trị trong khu vực cũng khiến triển vọng thị trường năng lượng trở nên khó đoán. Cuối tuần trước, quân đội Mỹ đã tiến hành cuộc tấn công vào đảo Kharg của Iran, khu vực được xem là trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của quốc gia này.
Theo tuyên bố từ phía Washington, các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg đã bị phá hủy, trong khi hạ tầng dầu mỏ chưa bị tấn công. Tuy nhiên, Iran sau đó cảnh báo có thể đáp trả bằng cách nhắm vào các cơ sở năng lượng của Mỹ tại Trung Đông nếu các hoạt động quân sự tiếp tục mở rộng.
Các chuyên gia cho rằng đảo Kharg không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn là điểm trung chuyển dầu thô quan trọng của Iran. Nếu các cuộc tấn công lan sang cơ sở xuất khẩu, tác động tới sản lượng dầu có thể khiến giá dầu thế giới tiếp tục tăng.
Trong bối cảnh đó, việc xả kho dự trữ dầu chỉ được xem là giải pháp tạm thời nhằm giảm áp lực thị trường. Nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, nguồn cung năng lượng toàn cầu vẫn sẽ đối mặt nhiều biến động trong thời gian tới.
