Từ 9/2/2026, giao dịch vàng sai quy định có thể trả giá đắt, nhiều trường hợp bị tịch thu toàn bộ tài sản?
Quy định mới về quản lý vàng chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2/2026, siết chặt hoạt động mua bán, sản xuất và lưu thông vàng, với nhiều mức xử phạt nặng, thậm chí tịch thu vàng nếu vi phạm.
Từ ngày 9/2/2026, những giao dịch tưởng chừng quen thuộc với vàng có thể kéo theo rủi ro pháp lý lớn, thậm chí mất trắng tài sản nếu vi phạm quy định mới ban hành. Chính phủ đã chính thức áp dụng Nghị định số 340 với hàng loạt chế tài mạnh, trong đó đáng chú ý là khả năng tịch thu vàng đối với nhiều hành vi sai phạm trong hoạt động mua bán, sản xuất và lưu thông vàng.
Theo nội dung nghị định, quy định mới về vàng được xây dựng nhằm siết chặt quản lý thị trường, hạn chế tình trạng kinh doanh trái phép, đầu cơ và lợi dụng kẽ hở pháp luật. Các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, đặc biệt là vàng miếng và vàng nguyên liệu, sẽ bị xử lý nghiêm. Người dân, doanh nghiệp nếu không nắm rõ quy định rất dễ rơi vào nhóm bị xử phạt kinh doanh vàng với mức phạt nặng.
Cụ thể, hành vi mua hoặc bán vàng miếng với tổ chức tín dụng, doanh nghiệp không có giấy phép theo quy định có thể bị cảnh cáo ngay lần đầu. Trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần, cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng. Đây cũng là mức phạt áp dụng cho hành vi sử dụng vàng như một phương tiện thanh toán, vốn bị cấm trong hệ thống tài chính hiện hành.
Nghị định quản lý vàng cũng nhấn mạnh yêu cầu thanh toán mua bán vàng phải thực hiện qua tài khoản theo đúng quy định pháp luật. Nếu cố tình giao dịch bằng tiền mặt hoặc hình thức khác trái quy định, người vi phạm sẽ bị xử phạt tương ứng. Với các cơ sở kinh doanh, việc không niêm yết công khai giá mua, giá bán vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ cũng bị coi là vi phạm nghiêm trọng.
Mức phạt từ 30 đến 50 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ nhưng không công bố tiêu chuẩn chất lượng, không ghi nhãn hàng hóa theo quy định. Trường hợp sản xuất vàng miếng nhưng không công bố rõ khối lượng, hàm lượng, tiêu chuẩn áp dụng cũng nằm trong nhóm bị xử phạt kinh doanh vàng ở khung này.
Đáng chú ý, hành vi mang vàng xuất nhập cảnh không đúng quy định pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 80 đến 100 triệu đồng, trừ các trường hợp thuộc phạm vi xử lý của pháp luật hải quan. Quy định này cho thấy Nhà nước tăng cường kiểm soát việc mang vàng xuất nhập cảnh nhằm ngăn chặn thất thoát và buôn lậu vàng qua biên giới.
Với các vi phạm nghiêm trọng hơn, mức phạt từ 140 đến 180 triệu đồng được áp dụng cho nhiều hành vi như kinh doanh vàng miếng thông qua đại lý ủy nhiệm trái phép, không tuân thủ quy định về trạng thái vàng. Ngoài ra, việc xuất khẩu, nhập khẩu vàng trang sức, vàng nguyên liệu hoặc bán thành phẩm không đúng ngành nghề đăng ký kinh doanh cũng bị xử lý ở mức cao theo nghị định quản lý vàng.
Nghị định cũng đề cập đến hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ khi chưa đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Các cơ sở gia công vàng nhưng không đăng ký hoạt động gia công trong giấy phép kinh doanh cũng thuộc diện bị xử phạt nặng. Trong trường hợp sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu không đúng nội dung giấy phép, mức phạt có thể lên tới 200–250 triệu đồng.
Đặc biệt, khung phạt cao nhất từ 300 đến 400 triệu đồng áp dụng cho hành vi sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng khi chưa được cấp phép; xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép hợp lệ; hoặc tiến hành hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Đây là nhóm hành vi có nguy cơ bị tịch thu vàng cao nhất.
Ngoài hình phạt tiền, nghị định cho phép áp dụng biện pháp xử phạt bổ sung như tịch thu vàng là tang vật vi phạm, đình chỉ hoạt động kinh doanh, đình chỉ nhập khẩu vàng nguyên liệu hoặc thu hồi giấy phép. Việc tịch thu vàng được xem là chế tài mạnh nhằm răn đe và lập lại trật tự thị trường.
Cơ quan soạn thảo cũng nêu rõ, mức phạt tiền áp dụng cho tổ chức vi phạm sẽ gấp đôi mức phạt đối với cá nhân có cùng hành vi. Quy định mới về vàng này chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2/2026, được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý chặt chẽ, minh bạch hơn cho thị trường vàng trong thời gian tới.
