Giữa làn sóng AI 'xóa sổ' hàng trăm nghìn việc làm toàn cầu: Những vị trí nào vẫn 'khát' nhân sự?

Vừa qua, những bản tin sa thải để dồn lực cho AI từ các tập đoàn công nghệ lớn như Meta, Amazon liên tục là điểm nóng dư luận. Liệu AI có đang dần thu hẹp cánh cửa nghề nghiệp hay mở ra các vị trí tiềm năng mới?

AI chiếm lợi thế, áp lực việc làm ngành công nghệ tăng cao

Chỉ trong nửa đầu năm 2026, hàng loạt các “ông lớn” công nghệ trên thế giới đã liên tiếp tái cấu trúc nhân sự. Mới đây, Meta đã cắt giảm khoảng 10% lực lượng lao động, tương đương gần 8.000 nhân sự trong quá trình tái phân bổ nguồn lực cho AI. Song song với đó, hơn 7.000 nhân viên khác được điều chuyển sang các dự án AI mới. Theo dự báo của Meta, riêng chi tiêu vốn năm 2026 của công ty có thể lên tới 145 tỷ USD, chủ yếu dành cho hạ tầng AI và các sáng kiến công nghệ mới.

Trước đó không lâu, Amazon cũng thông báo sa thải khoảng 16.000 nhân viên trong đợt tinh giản lớn thứ hai chỉ trong ba tháng. Điểm chung của các động thái này không đơn thuần là cắt giảm nhân sự, mà là sự thay đổi trong chiến lược sử dụng con người và công nghệ.

Theo dữ liệu từ JobsGO, trong tháng 4/2026, ngành Công nghệ thông tin ghi nhận 1.323 tin tuyển dụng, giảm 7,8% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lượng ứng viên ứng tuyển lại tăng mạnh 29,1%, đạt hơn 18.400 lượt hồ sơ.

Đáng chú ý, mức độ cạnh tranh trong ngành hiện đã tăng lên khoảng 14 ứng viên cho một vị trí đăng tuyển, cao nhất toàn thị trường. Riêng nhóm Lập trình viên, con số này lên tới khoảng 28 ứng viên cho một vị trí tuyển dụng. Những con số này phần nào cho thấy nhiều doanh nghiệp công nghệ đang dần hướng tới mô hình tinh gọn, ưu tiên những người có thể ứng dụng AI vào công việc và tạo ra hiệu quả tốt hơn.

Cơ hội việc làm mới giữa làn sóng AI

Sự phát triển của AI đang làm dấy lên nhiều lo ngại về nguy cơ thay thế lao động ở nhiều lĩnh vực, đặc biệt với nhóm công việc văn phòng hoặc các tác vụ mang tính lặp lại.

Theo Báo cáo Tương lai việc làm của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), đến năm 2030, khoảng 92 triệu việc làm hiện nay có thể biến mất do tác động của AI và tự động hóa. Tuy nhiên, cùng thời điểm đó, khoảng 170 triệu việc làm mới (kỳ vọng) sẽ được tạo ra, phần lớn trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và an ninh mạng. Cốt lõi vấn đề không phải là mất việc, mà là sự dịch chuyển lao động từ những công việc lặp lặp sang các lĩnh vực chủ lực của nền kinh tế số.

Nhu cầu nhân lực chất lượng cao cũng đang tăng nhanh chóng giữa làn sóng ứng dụng AI trong doanh nghiệp. Đơn cử, trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội dự báo thị trường quý II/2026 cần khoảng 150.000 nhân lực chất lượng cao.

Hàng loạt các cơ hội nghề nghiệp mới được “săn đón” như Kỹ sư AI, chuyên gia gán nhãn dữ liệu, kiến trúc sư AI Agents. Đặc biệt, an ninh mạng đang nổi lên là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất khi AI tiến bộ, các rủi ro công nghệ đi kèm cũng leo thang theo cấp số nhân, và giới chuyên gia bảo mật chính là nhóm nhân sự được thị trường đặc biệt quan tâm từ xu hướng này. Năm 2027, Hà Nội dự kiến đưa vào vận hành Trung tâm An ninh mạng Thành phố, mở ra cơ hội lớn cho nhóm ngành này.

Lợi thế tuyển dụng giờ đây không còn nằm ở số năm kinh nghiệm hay kiến thức chuyên môn truyền thống. Thay vào đó, doanh nghiệp ngày càng ưu tiên những nhân sự có khả năng thích nghi nhanh với công nghệ mới, biết ứng dụng AI để tối ưu hiệu suất làm việc và tạo ra giá trị thực tế. Điều này cũng khiến ranh giới giữa các ngành nghề dần thay đổi, khi AI không chỉ xuất hiện trong lĩnh vực công nghệ mà đang len lỏi vào hầu hết hoạt động vận hành, kinh doanh và quản trị của doanh nghiệp.

Không chỉ các vị trí trực tiếp liên quan đến AI, những công việc “lai” giữa chuyên môn và công nghệ cũng đang là “miền đất hứa”. Một nhân sự marketing biết sử dụng AI để cá nhân hóa chiến dịch theo thời gian thực, một chuyên gia logistics hiểu vận hành chuỗi cung ứng số hay nhân sự y tế có khả năng khai thác hệ thống AI hỗ trợ chẩn đoán đều được nhiều doanh nghiệp sẵn sàng trả mức thu nhập cao hơn các vị trí truyền thống.

Chia sẻ về xu hướng này, ông Phạm Thanh Hải – CEO JobsGO nhận định: “AI đang thay đổi cách doanh nghiệp vận hành. Lợi thế trong giai đoạn tới không nằm ở việc ai làm nhiều hơn, mà là ai biết tận dụng công nghệ để tạo ra hiệu quả tốt hơn. ”