Nghịch lý giá hàng hóa: Xăng tăng thì ‘tát nước theo mưa’, xăng giảm lại đứng im, vì sao?
Thị trường bán lẻ đang chịu áp lực lớn khi giá xăng dầu biến động liên tục trong thời gian vừa qua. Dù trải qua nhiều kỳ điều chỉnh trước đó, giá thực phẩm và hàng tiêu dùng vẫn không hạ nhiệt, thậm chí còn neo ở mức cao ngất ngưởng.
Theo cập nhật mới nhất ngày 4/5, giá xăng dầu trên toàn quốc đồng loạt được điều chỉnh tăng theo kỳ điều hành cuối tháng 4. Cụ thể, xăng E5RON92 tăng 792 đồng/lít, lên mức 22.626 đồng/lít. Xăng RON95-III cũng tăng thêm 871 đồng/lít, giá bán lẻ không vượt quá 23.751 đồng/lít.
Biến động mạnh nhất thuộc về mặt hàng dầu. Dầu diesel tăng 1.475 đồng/lít, niêm yết tối đa 28.172 đồng/lít. Trong khi đó, dầu mazut tăng 1.216 đồng/kg, đẩy giá bán lẻ lên mức 20.027 đồng/kg. Làn sóng tăng giá này đang tạo áp lực trực tiếp lên thị trường hàng hóa.
Ghi nhận tại các chợ truyền thống ở Hà Nội và Hải Phòng như Nam Trung Yên, Hợp Nhất, Cát Bi, giá thực phẩm đã tăng nhẹ từ đầu tháng 4. Nhiều mặt hàng thiết yếu vẫn duy trì mức giá cao từ trước kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 và chưa có dấu hiệu giảm xuống.
Tại chợ Nam Trung Yên, chị Nguyễn Thị Thúy, tiểu thương bán hoa quả, cho biết các loại trái cây vừa tăng thêm 2.000 - 5.000 đồng/kg. Điển hình như roi đỏ trước đây có giá 58.000 - 60.000 đồng/kg, hiện đã vọt lên ngưỡng 70.000 đồng/kg chỉ trong vòng một tuần.
Nhóm rau xanh ghi nhận biến động mạnh nhất. Bà Khánh Điển, tiểu thương kinh doanh rau củ, chia sẻ: "Giá các loại bầu, bí tăng từ 15.000 đồng/kg lên 20.000 đồng/kg; rau bắp cải từ khoảng 20.000 đồng/kg lên 30.000 đồng/kg”. Tại Hải Phòng, giá cải cúc, mồng tơi thậm chí tăng gấp đôi.
Không chỉ thực phẩm tươi sống, hàng tạp hóa cũng gia nhập làn sóng tăng giá. Anh Vũ Xuân Lâm, chủ cửa hàng tại chợ Nam Trung Yên, cho biết mì gói tăng 1.000 đồng/gói, các loại gia vị tăng khoảng 2.000 đồng/sản phẩm, riêng nhóm sữa có mức tăng cao hơn.
Lý giải về nghịch lý xăng dầu giảm trước đó nhưng giá hàng hóa vẫn đứng yên, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng đây là diễn biến thường thấy do độ trễ điều chỉnh. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh yếu tố tâm lý giữ giá và trục lợi từ phía người bán.
TS Nguyễn Minh Phong nhận định: "Việc tăng giá còn dựa trên chất lượng sản phẩm, mục tiêu kinh doanh. Tuy nhiên, cũng không loại trừ tình trạng "tát nước theo mưa", khi một số cơ sở kinh doanh chưa chủ động giảm giá tương ứng".
Để bình ổn thị trường, chuyên gia đề xuất cần thực thi nghiêm Luật Giá và minh bạch việc niêm yết. Bên cạnh đó, việc tăng nguồn cung và nâng cao tính cạnh tranh là giải pháp cần thiết để kiểm soát mặt bằng giá, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
