Trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng và thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, một diễn biến bất ngờ đang thu hút sự chú ý: bitcoin thể hiện khả năng chống chịu vượt trội, trong khi vàng - tài sản phòng thủ truyền thống - lại suy yếu rõ rệt.
Ngay từ đầu tháng 3, khi xung đột tại Trung Đông leo thang với các cuộc không kích liên tiếp, giới đầu tư đã chuẩn bị cho kịch bản quen thuộc: rút vốn khỏi tài sản rủi ro và tìm đến các kênh trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra theo hướng khác khi dòng tiền không hoàn toàn đổ vào vàng hay trái phiếu, mà có xu hướng dịch chuyển sang tiền số.
Cú sốc dầu mỏ và hiệu ứng domino làm lung lay tài sản trú ẩn
Để lý giải vì sao tiền số bất ngờ tăng tốc, cần nhìn vào yếu tố then chốt của bối cảnh hiện tại: cú sốc năng lượng. Theo thông tin từ The Wall Street Journal, Tổng thống Donald Trump cho biết đã chủ động làm việc với 7 quốc gia nhằm phối hợp kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ mang tính sống còn của thế giới.
Diễn biến căng thẳng đã nhanh chóng siết chặt nguồn cung, khiến giá dầu thô tăng vọt hơn 40% và giữ dầu Brent ổn định trên ngưỡng 100 USD/thùng. Hệ quả kéo theo là áp lực lạm phát quay trở lại, phủ bóng lên thị trường tài chính Mỹ. Trong tháng 3, làn sóng bán ra đối với trái phiếu chính phủ Mỹ gia tăng, đẩy lợi suất kỳ hạn 10 năm và 30 năm lên mức cao.
Theo MarketWatch, ông Will Compernolle từ FHN Financial nhận định những biến động từ thị trường năng lượng đang làm dấy lên lo ngại lạm phát một cách rõ nét. Trong bối cảnh đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) buộc phải thận trọng hơn với chính sách tiền tệ. Dữ liệu thị trường cho thấy khả năng cơ quan này không hạ lãi suất trong năm 2026 đã tăng lên 31,8%, cao hơn đáng kể so với tháng trước.
Mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao đã tạo lực đẩy đáng kể cho đồng USD. Chỉ số ICE U.S. Dollar Index trong tháng tăng hơn 2%, tiến gần vùng đỉnh của 9 tháng quanh ngưỡng 100 điểm. Tuy nhiên, đà tăng này lại gây bất lợi cho vàng khi đồng bạc xanh mạnh lên.
Dù thường được xem là kênh trú ẩn an toàn trong thời kỳ bất ổn, giá vàng lại ghi nhận mức giảm khoảng 5% trong tháng. Trên thị trường kỳ hạn, giá vàng đã lùi về quanh 5.017 USD/ounce, giảm đáng kể so với vùng đỉnh gần 5.248 USD thiết lập vào cuối tháng 2.
Theo ông Stephen Innes từ SPI Asset Management, sự tăng giá của USD đã làm suy giảm sức hấp dẫn của kim loại quý trong mắt nhà đầu tư toàn cầu.
Không chỉ vàng, thị trường chứng khoán cũng chịu áp lực điều chỉnh. Chỉ số S&P 500 mất 2,6%, còn MSCI World giảm khoảng 4%. Trong bối cảnh này, khái niệm về “tài sản trú ẩn” đang dần trở nên khó xác định hơn bao giờ hết.
Tiền số trụ vững, dần đảm nhận vai trò phòng hộ
Trong bối cảnh nhiều kênh đầu tư truyền thống suy yếu, bitcoin lại nổi lên như một điểm sáng hiếm hoi. Trái ngược với cú lao dốc mạnh vào tháng 10 năm ngoái - thời điểm bitcoin từng mất khoảng một nửa giá trị so với đỉnh hơn 126.000 USD - đồng tiền số này hiện lại thể hiện độ bền đáng chú ý trước biến động thị trường.
Theo dữ liệu từ Bloomberg, trong phiên giao dịch tại châu Á, bitcoin có lúc vượt qua ngưỡng tâm lý 75.000 USD, qua đó ghi nhận mức tăng gần 14% kể từ khi căng thẳng bùng phát vào cuối tháng 2. Dù sau đó điều chỉnh về quanh 73.700 USD khi bước vào phiên New York, mức sinh lời này vẫn vượt trội so với vàng, đồng USD và thị trường cổ phiếu.
Không chỉ riêng bitcoin, các tài sản số khác cũng ghi nhận diễn biến tích cực. Ethereum tăng khoảng 9,4% lên gần 2.331 USD, trong khi XRP đi lên 7,5%, theo thống kê từ Barron's và CoinDesk.
Giải thích cho khả năng giữ giá của bitcoin - vốn từng bị xem là tài sản mang tính đầu cơ cao - bà Rachael Lucas, chuyên gia tại BTC Markets, cho rằng yếu tố then chốt không nằm ở kỳ vọng mà đến từ dòng tiền thực cùng các tín hiệu kỹ thuật. Theo đó, các tổ chức và doanh nghiệp đang liên tục mua vào mỗi khi giá điều chỉnh, giúp hấp thụ lượng cung trên thị trường.
Số liệu từ Farside Investors và Bloomberg cho thấy dòng vốn đang dịch chuyển mạnh mẽ vào thị trường tiền số. Bất chấp những bất ổn vĩ mô, các quỹ ETF bitcoin giao ngay tại Mỹ như iShares Bitcoin Trust hay Fidelity Wise Origin vẫn thu hút ròng từ 1,1 đến 1,5 tỷ USD chỉ trong một tháng.
Ngoài ra, hiện tượng “ép short” cũng đóng vai trò đáng kể trong đà tăng giá. Khi thị trường không giảm sâu như kỳ vọng, những nhà đầu tư đặt cược vào kịch bản bitcoin rơi xuống vùng 55.000 - 60.000 USD buộc phải đóng vị thế. Việc mua lại tài sản để tất toán đã vô tình tạo thêm lực cầu, góp phần đẩy giá đi lên.
Dữ liệu từ Deribit phản ánh rõ sự giằng co trên thị trường phái sinh. Cụ thể, có khoảng 1,5 tỷ USD quyền chọn bán tập trung tại mốc 60.000 USD, trong khi lượng quyền chọn mua trị giá 1,3 tỷ USD đang đặt kỳ vọng ở vùng 75.000 USD.
Tiền số có thực sự là “hầm trú ẩn” mới?
Các nghiên cứu gần đây được đăng tải trên Investopedia cho thấy một điểm đáng chú ý: mỗi khi xuất hiện các biến động địa chính trị lớn, khối lượng giao dịch của bitcoin thường gia tăng mạnh. Dù không phải lúc nào cũng duy trì được đà tăng giá ổn định, đồng tiền số này đang dần thể hiện khả năng giữ vững tương đối trong ngắn hạn, vượt ngoài dự đoán trước đó của nhiều nhà đầu tư.
Dẫu vậy, các nhà đầu tư giàu kinh nghiệm vẫn giữ quan điểm thận trọng. Trong một podcast, tỷ phú Ray Dalio từng nhấn mạnh rằng ở những giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng, vàng vẫn là lựa chọn ưu tiên. Theo ông, các ngân hàng trung ương sẽ không sử dụng bitcoin như tài sản dự trữ, mà tiếp tục tích lũy vàng nhằm bảo vệ giá trị trước nguy cơ tiền tệ mất giá.
Dù vậy, đối với nhà đầu tư cá nhân lẫn các tổ chức tài chính, việc nguồn cung của bitcoin bị giới hạn cứng ở mức 21 triệu đơn vị lại trở thành một yếu tố hấp dẫn, đặc biệt trong bối cảnh lo ngại lạm phát gia tăng. Đây được xem như một “lá chắn” tiềm năng giúp bảo toàn giá trị tài sản.
Tuy nhiên, triển vọng tích cực hiện tại không đồng nghĩa với việc rủi ro đã biến mất. Nhiều chuyên gia vẫn liên tục đưa ra cảnh báo về độ bền của xu hướng tăng.
Theo phân tích của Markus Thielen, thị trường đang thiếu vắng lực mua mạnh mẽ từ các hợp đồng quyền chọn mua. Điều này cho thấy đà đi lên chưa thực sự bước vào giai đoạn bùng nổ, mà chủ yếu phản ánh hoạt động điều chỉnh lại danh mục và cân bằng các vị thế phòng thủ trước đó.
Chung góc nhìn, Hayden Hughes từ Tokenize Capital nhận định dòng tiền đang dịch chuyển từ chiến lược đầu tư giá trị sang giao dịch theo xu hướng ngắn hạn. Một bộ phận nhà đầu tư đi trước thậm chí đã bắt đầu hiện thực hóa lợi nhuận.
Ông cũng cho rằng bitcoin hoàn toàn có thể nhanh chóng tiến tới mốc 80.000 USD, nhưng đà tăng này khó duy trì lâu dài và có nguy cơ suy yếu trong tháng tới, thậm chí thị trường có thể trở nên kém tích cực hơn khi bước sang tháng 8.
Tính đến 18h ngày 17/3 (giờ Việt Nam), bitcoin đang được giao dịch quanh mức 74.115 USD.