Chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn mới: Trọng tâm nâng hạng và hiện đại hóa
Bước sang năm 2026, ngành chứng khoán được yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao chất lượng vận hành nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế mới.
Tại lễ khai trương phiên giao dịch đầu năm tổ chức sáng 24/2 (mùng 8 Tết Bính Ngọ) tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE), Bộ Tài chính cùng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã thực hiện nghi thức đánh cồng mở cửa thị trường. Sự kiện thường niên này không chỉ mang ý nghĩa khởi đầu năm mới, mà còn thể hiện quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển minh bạch, ổn định và bền vững.
Tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đánh giá năm 2025 là giai đoạn thị trường chứng khoán Việt Nam ghi dấu nhiều kết quả tích cực. Theo ông, thị trường cổ phiếu vận hành ổn định, bảo đảm tính an toàn và minh bạch, đồng thời duy trì mức thanh khoản cao, qua đó trở thành một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng nổi bật trên thế giới.
Về các chỉ số cụ thể, VN-Index tăng hơn 40% so với năm trước. Giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên vượt 29.000 tỷ đồng, cao hơn khoảng 39%. Tổng vốn hóa thị trường đạt trên 9,9 triệu tỷ đồng, tăng 39,2% so với cùng kỳ, tương đương khoảng 86,7% GDP ước tính năm 2024. Trên nền tảng đó, ngành tài chính đặt mục tiêu đến năm 2026 đưa quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán lên tối thiểu 100% GDP.
Theo Bộ trưởng, việc đưa vào vận hành đồng bộ hệ thống công nghệ thông tin KRX đã tạo bước tiến quan trọng trong nâng cao năng lực quản lý và vận hành thị trường. Đây được xem là nền tảng kỹ thuật quan trọng cho các bước phát triển tiếp theo.
Bên cạnh đó, việc FTSE Russell chính thức đưa thị trường chứng khoán Việt Nam từ nhóm cận biên lên nhóm mới nổi thứ cấp được xem là bước tiến quan trọng. Động thái này được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế, đồng thời góp phần nâng cao độ sâu, quy mô và sức cạnh tranh của thị trường tài chính Việt Nam trên bản đồ khu vực.
Nhận định về năm 2026, Bộ trưởng cho rằng xu hướng tích cực của thị trường nhiều khả năng vẫn được duy trì khi cả chỉ số lẫn thanh khoản đều đang ở quỹ đạo tăng trưởng. Không chỉ thị trường cổ phiếu, các mảng như phái sinh, trái phiếu Chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp cũng được dự báo tiếp tục phát triển ổn định, đóng vai trò quan trọng trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP giai đoạn 2026 - 2030 ở mức từ 10% trở lên, năm 2026 được xác định là năm mở đầu có ý nghĩa then chốt. Thành quả đạt được trong năm này sẽ tạo nền móng và xung lực cho các năm tiếp theo. Khi nhu cầu vốn trở thành yếu tố then chốt, thị trường vốn - đặc biệt là thị trường chứng khoán - sẽ ngày càng giữ vị trí trọng yếu trong cấu trúc tài chính quốc gia.
Để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh song song với tính bền vững, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh ngành chứng khoán cần tiếp tục cải cách theo hướng linh hoạt và chủ động hơn. Trọng tâm là hoàn thiện hệ thống pháp lý và cơ chế chính sách, bảo đảm tính đồng bộ và phù hợp với chuẩn mực quản lý mới cũng như xu thế vận động của thị trường.
Song song đó, các giải pháp duy trì và nâng cao hạng thị trường sẽ được triển khai quyết liệt. Việc hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, đặc biệt là nâng cấp và mở rộng hệ thống KRX, tiếp tục được đẩy mạnh cùng với lộ trình chuyển đổi số, cải cách hành chính và chuẩn hóa nghiệp vụ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Một trong những định hướng đáng chú ý là việc nghiên cứu và tổ chức vận hành các thị trường mới như giao dịch tín chỉ carbon, tài sản mã hóa và sàn giao dịch chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Bộ Tài chính cũng đặt mục tiêu đa dạng hóa sản phẩm trên thị trường, thúc đẩy hoạt động IPO gắn với niêm yết để gia tăng nguồn cung cổ phiếu chất lượng. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia niêm yết, phát triển trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng theo mô hình PPP, phát hành trái phiếu xanh và trái phiếu hạ tầng nhằm phục vụ nhu cầu vốn cho tăng trưởng bền vững.
Ở phía cầu, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục mở rộng và cơ cấu lại cơ sở nhà đầu tư, đẩy mạnh phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán, tăng cường truyền thông, đào tạo nhằm nâng cao hiểu biết cho nhà đầu tư cá nhân.
Công tác thanh tra, giám sát cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm thị trường vận hành công khai, minh bạch và an toàn. Đồng thời, hợp tác quốc tế và đối thoại với các cơ quan quản lý nước ngoài tiếp tục được tăng cường để tiếp cận thông lệ tốt và chia sẻ kinh nghiệm quản lý.
Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch UBCKNN, cho biết năm 2026 đánh dấu 30 năm hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo bà, thị trường sẽ bước sang giai đoạn vận hành ổn định và bền vững theo chuẩn mực của một thị trường mới nổi.
UBCKNN xác định nhiệm vụ trọng tâm không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà còn xây dựng một thị trường an toàn, minh bạch, có khả năng chống chịu và thích ứng cao trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.