Sự thật phía sau những màn livestream gây bão của Huấn Hoa Hồng khiến nhiều người 'ngỡ ngàng'
Từ Huấn Hoa Hồng, Khánh Sky, Hồ Văn Khoa đến "công thức" nổi tiếng bằng livestream drama
Việc Khánh Sky và Hồ Văn Khoa trở thành những cái tên được nhắc đến dày đặc trên mạng xã hội thời gian gần đây không còn là hiện tượng cá biệt. Trước đó, Khá Bảnh, Huấn Hoa Hồng, Phú Lê... cũng từng tạo nên những làn sóng tranh cãi với cách thức gần như giống nhau: phát ngôn gây sốc, liên tục tạo xung đột, thách thức đối phương và biến các cuộc tranh cãi thành nội dung thu hút hàng triệu lượt xem.
Bên cạnh những màn khẩu chiến, livestream "bóc phốt", chỉ trích, xúc phạm người khác cũng trở thành một trong những con đường nhanh nhất để nhiều cá nhân thu hút sự chú ý. Dù không ít trường hợp đã phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, hiện tượng này vẫn liên tục tái diễn khi các nền tảng mạng xã hội luôn ưu tiên lan truyền những nội dung tạo nhiều tương tác.
Theo báo Tiền Phong, bạn Lưu Quỳnh Chi (18 tuổi, Hà Nội) nói rằng sức hút của những livestream đầy tranh cãi đến từ tâm lý tò mò và hiệu ứng đám đông. "Thấy nhiều người xem thì mình cũng muốn vào xem thử. Với nhiều người, drama trở thành một hình thức giải trí sau giờ học và làm việc", Quỳnh Chi chia sẻ.
Tuy nhiên, nữ sinh cho biết chỉ theo dõi khi livestream xuất hiện thông tin mới hoặc liên quan đến vấn đề mình quan tâm. Khi nội dung chuyển sang xúc phạm, công kích cá nhân hoặc lan man, Chi sẽ chủ động rời khỏi buổi phát trực tiếp.
Theo Quỳnh Chi, người dùng không nên tin tuyệt đối vào những gì xuất hiện trên livestream vì nhiều thông tin chưa được kiểm chứng. Để tránh bị mạng xã hội dẫn dắt, mỗi người cần biết kiểm soát cảm xúc, hạn chế bình luận, chia sẻ theo cảm tính và chủ động chọn lọc nguồn thông tin.
Cùng quan điểm, Bảo Khánh (23 tuổi, sinh viên Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam) cho rằng những buổi livestream gây tranh cãi đánh trúng tâm lý tò mò của số đông.
Nam sinh cho biết dù không trực tiếp theo dõi các livestream drama, nhưng chỉ một lượt xem, một lượt thích hay một lần chia sẻ cũng có thể vô tình khiến thuật toán tiếp tục lan truyền các nội dung này đến nhiều người hơn.
Khi gặp những thông tin chưa được xác thực, Bảo Khánh lựa chọn bỏ qua thay vì tương tác, đồng thời cho rằng người trẻ cần ưu tiên tiếp cận các nguồn tin chính thống để xây dựng "đề kháng số".
Chuyên gia cảnh báo "ảo tưởng sức mạnh" từ những lời tung hô trên mạng xã hội
Theo TS. Nguyễn Tuấn Anh, giảng viên Trường Đại học Công đoàn cho biết livestream ngày nay không còn đơn thuần là công cụ kết nối mà đã trở thành "sân khấu" để một số người thể hiện bản thân trước đám đông.
Ông cho rằng nhiều lời thách thức, gây hấn trên livestream thực chất không chỉ hướng tới đối phương mà còn nhằm tạo hiệu ứng với người xem. Khoảng cách qua màn hình khiến nhiều người dễ phát ngôn và hành động cực đoan hơn so với giao tiếp trực tiếp vì cảm giác hậu quả đã bị giảm bớt.
Trong khi đó, TS. Đặng Vũ Cảnh Linh - Phó Viện trưởng Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng nhu cầu khẳng định bản thân của giới trẻ là điều hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, vấn đề nảy sinh khi một số người lựa chọn con đường gây sốc, chửi bới và xúc phạm người khác để đổi lấy sự nổi tiếng.
Theo ông, khi đang livestream và liên tục nhận được những lời cổ vũ, kích động từ người xem, nhiều cá nhân rất dễ rơi vào trạng thái mất kiểm soát. "Không gian mạng tạo ra cảm giác mình đang có sức mạnh, đang được đám đông ủng hộ và phải tiếp tục nói mạnh hơn, hành động quyết liệt hơn để chứng minh bản lĩnh", TS. Đặng Vũ Cảnh Linh nhận định.
Hai chuyên gia đều cho rằng điều đáng lo ngại nhất không nằm ở một cá nhân mà nằm ở chính cơ chế vận hành của mạng xã hội. Khi những hành vi cực đoan được "thưởng" bằng lượt xem, lượt thích, tiền và sự nổi tiếng, nhiều người sẽ mặc nhiên coi đó là con đường ngắn nhất để thu hút sự chú ý.
Theo TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, chỉ vài nghìn lượt thích, hàng chục nghìn lượt xem cùng những lời bình luận tung hô cũng có thể tạo cho một người cảm giác mình đang sở hữu sức ảnh hưởng rất lớn. Đây chính là yếu tố khiến "ảo tưởng sức mạnh" ngày càng lan rộng trên môi trường số.
Muốn chấm dứt hiện tượng livestream độc hại, cần ngừng "thưởng" bằng lượt xem
Theo các chuyên gia, việc xử lý những cá nhân vi phạm là cần thiết nhưng chưa đủ để ngăn chặn các hiện tượng mạng lệch chuẩn.
TS. Đặng Vũ Cảnh Linh cho rằng điều quan trọng hơn là xã hội cần ngừng biến các hành vi chửi bới, kích động hay xúc phạm người khác thành nội dung giải trí.
"Khi những hình tượng sai lệch không còn được tưởng thưởng bằng lượt xem, sự nổi tiếng và lợi ích, chúng ta mới có thể hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực tới thanh thiếu niên và phòng ngừa các vụ việc đáng tiếc", ông nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, người trẻ cần lựa chọn thần tượng là những cá nhân thành công bằng học tập, lao động, sáng tạo và cống hiến thay vì chạy theo những hiện tượng nổi tiếng nhờ scandal hay livestream gây tranh cãi.
TS. Nguyễn Tuấn Anh cũng cho rằng mỗi lượt xem, bình luận hay chia sẻ đều góp phần giúp thuật toán tiếp tục lan truyền những nội dung độc hại. Vì vậy, thay vì ở lại theo dõi đến cuối, người dùng nên chủ động dừng xem, không chia sẻ và không tương tác với các livestream kích động, xúc phạm hoặc cổ xúy bạo lực.
Ở góc độ bảo vệ trẻ em, TS. Lê Thị Quỳnh Nga, giảng viên Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội), nhấn mạnh việc xây dựng "sức đề kháng số" cho thanh thiếu niên là giải pháp mang tính căn cơ.
Theo bà, đề xuất yêu cầu người dưới 16 tuổi sử dụng tài khoản mạng xã hội do cha mẹ hoặc người giám hộ đăng ký, đồng thời hạn chế quyền đăng tải, bình luận và chia sẻ là bước đi cần thiết nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường số.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng cho rằng các biện pháp kỹ thuật hay quy định hành chính sẽ khó đạt hiệu quả nếu trẻ không được trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân.
TS. Lê Thị Quỳnh Nga cho rằng Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý, yêu cầu các nền tảng tăng cường trách nhiệm bảo vệ trẻ em; các nền tảng phải xác thực độ tuổi, ưu tiên quyền riêng tư và chủ động kiểm soát nội dung độc hại; gia đình cần chuyển từ "kiểm soát" sang "đồng hành", còn nhà trường cần đưa giáo dục công dân số trở thành nội dung xuyên suốt.
"Mục tiêu cuối cùng không phải là tạo ra những đứa trẻ không dùng mạng xã hội, mà là những công dân số biết sử dụng mạng xã hội một cách thông minh, an toàn và có trách nhiệm. Đó mới là năng lực các em cần có để sống và làm việc trong xã hội số của tương lai", TS. Lê Thị Quỳnh Nga nhấn mạnh.
