Tình hình buôn bán của SJC sau vụ hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu: Lộ quy định kinh doanh bất ngờ
Sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa xác định hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu trị giá trên 500 tỷ đồng được đưa vào hệ thống bán lẻ của Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp này tiếp tục trở thành tâm điểm dư luận. SJC được "soi" bức tranh tài chính với lợi nhuận tăng đột biến cùng những quy định rất chặt chẽ trong việc mua bán, thu hồi và đổi trả kim cương.
Vụ hơn 3.400 viên kim cương lậu vào SJC gây chấn động
Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa mở rộng điều tra Chuyên án 268V về đường dây buôn lậu kim cương quy mô lớn hoạt động trên địa bàn tỉnh và nhiều địa phương liên quan.
Ngày 22/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố thêm 4 bị can để điều tra về tội buôn lậu. Trong số này có bà Phạm Thị Hồng Duyên, Trưởng phòng Kinh doanh Công ty SJC.
Theo kết quả điều tra ban đầu, trong giai đoạn 2022-2024, bà Lê Thúy Hằng, khi đó giữ chức Tổng giám đốc SJC (người vừa bị tuyên án 22 năm tù vào năm 2026 về các tội Tham ô tài sản và Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ), đã chỉ đạo cấp dưới là bà Phạm Thị Hồng Duyên liên hệ mua kim cương nhập lậu từ Hong Kong (Trung Quốc).
Số kim cương này sau đó được vận chuyển trái phép về Việt Nam rồi đưa vào hệ thống bán lẻ của SJC để tiêu thụ. Cơ quan điều tra xác định khoảng 3.400 viên kim cương nhập lậu đã được bán ra thị trường thông qua hệ thống của doanh nghiệp, với tổng giá trị ước tính hơn 500 tỷ đồng.
Diễn biến trên gây chấn động thị trường vàng bạc, đá quý bởi SJC từ lâu được xem là thương hiệu kim hoàn lớn, có uy tín và mạng lưới kinh doanh rộng khắp cả nước.
SJC là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc UBND TP.HCM, từng là đơn vị duy nhất được sản xuất vàng miếng trước khi Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng có hiệu lực.
Theo các số liệu công khai, trong nhiều năm qua doanh nghiệp luôn ghi nhận doanh thu lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ dao động ở mức vài chục tỷ đồng, tương ứng biên lợi nhuận dưới 1%.
Bức tranh kinh doanh bắt đầu thay đổi từ năm 2023 khi doanh thu tăng lên gần 30.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 61 tỷ đồng.
Đến năm 2024, doanh thu của SJC đạt 32.193 tỷ đồng, tăng không quá lớn nhưng lợi nhuận sau thuế lại tăng vọt lên 389 tỷ đồng, cao gấp hơn 6 lần so với năm trước.
Xu hướng này tiếp tục kéo dài sang năm 2025. Dù doanh thu giảm mạnh xuống còn 14.031 tỷ đồng, chỉ bằng khoảng một nửa năm 2024, lợi nhuận sau thuế vẫn tăng lên gần 426 tỷ đồng, đưa biên lợi nhuận vượt 3%, mức cao nhất của doanh nghiệp trong nhiều năm. Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của SJC đạt khoảng 2.500 tỷ đồng.
Tình hình kinh doanh SJC từ 2014-2025 (tỷ đồng)
Trong cơ cấu tài sản, hàng tồn kho lên tới khoảng 2.000 tỷ đồng, phản ánh đặc thù của ngành kinh doanh vàng bạc, đá quý với lượng hàng hóa dự trữ lớn. Tiền và các khoản tương đương tiền đạt 166,5 tỷ đồng, bảo đảm nguồn vốn phục vụ hoạt động thường xuyên.
Ở phía nguồn vốn, doanh nghiệp ghi nhận 576 tỷ đồng nợ phải trả, trong đó nợ thuế và các khoản phải nộp Nhà nước hơn 278 tỷ đồng, chiếm gần một nửa tổng nợ. Ngoài ra, SJC còn có 45,5 tỷ đồng vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn.
SJC kinh doanh và thu mua kim cương ra sao?
Không chỉ nổi tiếng với vàng miếng, SJC còn kinh doanh đa dạng các sản phẩm kim cương như kim cương viên rời, bộ kim cương, vỏ kim cương và nhiều dòng nữ trang gắn kim cương cao cấp.
Theo chính sách hậu mãi được doanh nghiệp công bố và áp dụng từ ngày 1/8/2025, SJC thực hiện thu mua lại kim cương viên, nữ trang gắn kim cương cùng nhiều dòng trang sức khác với những quy định khá chi tiết.
Đối với kim cương viên rời, nếu khách hàng bán lại, SJC áp dụng tỷ lệ thu mua từ 93% đến 95% giá trị sản phẩm tùy theo kích thước viên đá. Trong đó, kim cương có kích thước từ 6 mm đến dưới 8,6 mm được áp dụng mức thu mua cao nhất là 95%, còn các kích thước khác ở mức 93%.
Nếu khách hàng đổi sang nữ trang mới có giá trị bằng hoặc cao hơn hóa đơn mua ban đầu, tỷ lệ thu mua được nâng lên 95-97%. Riêng kim cương từ 5 mm trở lên được hưởng mức thu mua cao nhất là 97%.
Đối với nữ trang gắn kim cương hoặc vỏ kim cương, SJC thu mua lại ở mức 80% nếu khách bán lại và 85% nếu khách đổi sang sản phẩm mới.
Bên cạnh mức giá, doanh nghiệp cũng đưa ra nhiều điều kiện khá nghiêm ngặt đối với hoạt động thu mua lại kim cương.
Theo quy định, SJC chỉ thu mua kim cương viên khi viên đá còn nguyên trạng, đúng với thông tin trên giấy chứng nhận và khách hàng xuất trình đầy đủ hóa đơn mua hàng.
Trong trường hợp khách làm mất giấy kiểm định Rồng Vàng, viên kim cương phải được giám định lại trước khi thực hiện giao dịch. Nếu mất giấy kiểm định GIA, việc thu mua sẽ được xem xét theo hình thức thỏa thuận.
Đối với những viên kim cương bị dập, mẻ, trầy xước, nứt, bể hoặc có sai lệch kích thước sau kiểm định, doanh nghiệp cũng chỉ thu mua theo hình thức thỏa thuận sau khi khách hàng hoàn tất việc kiểm định và chỉnh sửa.
Đáng chú ý, SJC quy định không thu mua lại trong trường hợp mã số cạnh của viên kim cương không trùng khớp với hóa đơn và giấy kiểm định ban đầu. Tương tự, nếu khách hàng làm mất hóa đơn mua hàng, doanh nghiệp cũng từ chối thu mua kim cương viên.
Đối với kim cương tấm, nếu còn nguyên vẹn sẽ được thu mua bằng 50% giá bán ra, trong khi các loại đá quý khác không thuộc diện thu mua lại.
Nếu sản phẩm không còn nguyên trạng hoặc khách hàng không còn hóa đơn, giấy kiểm định, việc thu mua sẽ được doanh nghiệp xem xét theo hình thức thỏa thuận.
Ngoài ra, SJC cũng quy định rõ sau khi khách hàng hoàn tất giao dịch mua và nhận sản phẩm, doanh nghiệp không áp dụng chính sách đổi hoặc trả hàng. Công ty lưu ý các quy định về hậu mãi có thể được điều chỉnh theo từng thời điểm mà không cần thông báo trước.
Trong bối cảnh vụ án hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu trị giá trên 500 tỷ đồng vẫn đang được Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục mở rộng điều tra, hoạt động kinh doanh kim cương, chính sách hậu mãi cũng như bức tranh tài chính của SJC tiếp tục là những vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ thị trường và người tiêu dùng.
