Giá dầu bùng nổ khi ông Trump ra lệnh mới liên quan eo biển Hormuz, Iran lập tức lên tiếng 'mỉa mai'
Căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang sau khi Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố Washington sẽ yêu cầu thu tới 20% tổng giá trị hàng hóa đi qua eo biển Hormuz. Đề xuất gây tranh cãi này lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ Tehran, trong khi Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cũng nhanh chóng lên tiếng, trong khi đó giá dầu thế giới tăng vọt.
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục nóng lên sau tuyên bố mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Không chỉ tuyên bố Washington sẽ khôi phục lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran, ông Trump còn đề xuất Mỹ sẽ thu khoản phí tương đương 20% tổng giá trị hàng hóa đi qua eo biển này để bù đắp chi phí bảo đảm an ninh.
Phát biểu trên mạng xã hội Truth Social ngày 13/7, ông Trump khẳng định: "Eo biển Hormuz vẫn mở và sẽ tiếp tục mở, dù có Iran hay không. Chúng ta đang khôi phục lệnh phong tỏa đối với Iran".
Không dừng lại ở đó, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington sẽ được "hoàn trả, với tỷ lệ 20% trên tổng giá trị hàng hóa vận chuyển, cho tất cả các chi phí cần thiết để thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh và an toàn cho khu vực đầy biến động này trên thế giới".
Theo ông Trump, kế hoạch sẽ được triển khai ngay lập tức. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ không đề cập Mỹ sẽ thu khoản phí này bằng cơ chế nào, áp dụng với những quốc gia nào hay dựa trên cơ sở pháp lý quốc tế nào.
Iran lập tức phản pháo, mỉa mai đề xuất của ông Trump
Chỉ ít giờ sau tuyên bố của ông Trump, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên tiếng đáp trả với giọng điệu đầy châm biếm.
Ông Araghchi nói rằng Tổng thống Mỹ "hoàn toàn đúng" khi cho rằng bên bảo đảm an ninh cho các tàu thương mại xứng đáng được nhận thù lao.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh quốc gia thực sự đảm nhận vai trò này chính là Tehran. "Iran luôn là người bảo vệ eo biển Hormuz và sẽ mãi mãi như vậy. 20% dĩ nhiên là quá nhiều. Chúng tôi sẽ công bằng", ông Araghchi tuyên bố.
Phát biểu của người đứng đầu ngành ngoại giao Iran được xem là lời bác bỏ trực tiếp đề xuất gây tranh cãi từ Washington, đồng thời khẳng định Tehran không chấp nhận vai trò mà Mỹ tự nhận tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Trước những phát biểu từ hai phía, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) đã tái khẳng định nguyên tắc tự do hàng hải theo luật pháp quốc tế.
Theo IMO, mọi hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz "phải được duy trì miễn phí mọi khoản phí và lệ phí, phù hợp với luật pháp quốc tế."
Tổ chức này cũng nhấn mạnh quyền đi lại qua các eo biển phục vụ hàng hải quốc tế không được phép bị đe dọa, cản trở, từ chối, gây khó khăn, làm suy yếu hoặc đình chỉ dưới bất kỳ hình thức nào.
Đồng thời, IMO lên án các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại dân sự hoạt động trong và xung quanh eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi các bên tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo đảm an toàn cho thủy thủ cũng như duy trì tự do hàng hải.
Những tuyên bố cứng rắn xuất hiện trong bối cảnh lực lượng Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào nhau trong những ngày gần đây.
Các diễn biến mới được đánh giá là dấu hiệu cho thấy căng thẳng giữa hai nước tiếp tục leo thang, đồng thời làm gia tăng nghi ngờ về hiệu quả của thỏa thuận tạm thời Mỹ - Iran được ký vào tháng trước nhằm mở lại eo biển Hormuz và tạm dừng các hành động thù địch để tiếp tục đàm phán.
Giới phân tích cho rằng nếu xung đột tiếp tục mở rộng hoặc hoạt động hàng hải tại Hormuz bị gián đoạn, chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu sẽ chịu tác động rất lớn.
Ngay sau những diễn biến mới, thị trường năng lượng thế giới phản ứng mạnh.Cụ thể, kết thúc phiên giao dịch ngày 13/7, giá dầu Brent tăng 7,8%, lên 81,92 USD/thùng, phản ánh tâm lý lo ngại của giới đầu tư trước nguy cơ bất ổn tại eo biển Hormuz.
Đây là tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và biển Arab, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. Bất kỳ biến động nào tại khu vực này đều có thể tác động trực tiếp tới giá dầu, chi phí vận tải biển và lạm phát trên phạm vi quốc tế.
