Bộ Nông nghiệp cảnh báo mùa bão năm 2026: Dự báo về một siêu bão 'cực mạnh' xuất hiện trên biển Đông
Sự trở lại của El Nino cùng tín hiệu siêu bão xuất hiện sớm khiến giới chuyên gia lo ngại kịch bản mùa bão 2026 sẽ diễn biến cực đoan. Thậm chí không loại trừ khả năng hình thành siêu bão cực mạnh trên Biển Đông trong những tháng cuối năm.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các dữ liệu quan trắc khí hậu mới nhất cho thấy hệ thống ENSO đang chuyển pha từ La Nina sang trạng thái trung tính và có khả năng cao bước vào pha El Nino trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8.2026 với xác suất lên tới 80 - 90%. Dự báo sau đó, El Nino sẽ tiếp tục phát triển và có thể đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026, thậm chí không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh (xác suất 20 - 25%) trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12.2026 và kéo dài sang năm 2027.
ENSO là một trong những yếu tố quan trọng nhất chi phối xu thế khí hậu toàn cầu, đặc biệt ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệt độ, lượng mưa và hoạt động của bão. Tại Việt Nam, các năm xuất hiện El Nino thường đi kèm với nền nhiệt cao hơn trung bình, nắng nóng kéo dài và nguy cơ thiếu hụt nguồn nước, trong khi số lượng bão có thể giảm nhưng cường độ lại mạnh hơn và diễn biến khó lường hơn.
.jpg)
Thực tế cho thấy những tín hiệu bất thường đã xuất hiện ngay từ đầu mùa. Vào ngày 12.4.2026, bão Sinlaku – cơn bão thứ 4 trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương – đã mạnh lên thành siêu bão, trở thành một trong số rất ít cơn bão đạt cấp siêu bão trong tháng 4 kể từ năm 1977. Trước đó, trường hợp tương tự gần nhất là siêu bão Surigae năm 2021.
Đáng chú ý, Sinlaku hiện là cơn bão mạnh nhất thế giới từ đầu năm 2026 đến nay với áp suất trung tâm chỉ 920 hPa, mạnh hơn cả bão Maila tại khu vực Australia (924 hPa). Các chuyên gia khí tượng nhận định sự xuất hiện sớm của siêu bão là dấu hiệu cho thấy nền khí quyển và đại dương đang tích tụ nhiều năng lượng, có thể dẫn đến một mùa bão có diễn biến phức tạp và khó dự báo hơn bình thường.
Theo ông Nguyễn Văn Hưởng – Trưởng phòng Dự báo Thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm, đồng thời ít hơn so với năm 2025. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là xu hướng gia tăng các cơn bão mạnh vẫn tiếp diễn.
Thống kê trong khoảng 60 năm qua cho thấy số lượng bão trên Biển Đông không biến động nhiều, nhưng tỷ lệ bão có cường độ mạnh lại có xu hướng tăng lên rõ rệt, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu. Khi kết hợp với khả năng xuất hiện El Nino vào nửa cuối năm 2026, nguy cơ hình thành các cơn bão mạnh, thậm chí siêu bão trên Biển Đông được đánh giá ở mức tương đối cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho khu vực ven biển và đất liền.
Không chỉ bão, diễn biến mùa mưa năm 2026 cũng được dự báo có nhiều điểm đáng chú ý. Tổng số đợt mưa lớn tại Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ dự kiến khoảng 18 - 20 đợt, ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa sẽ không phân bổ đều mà tập trung chủ yếu trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 12, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các đợt mưa lớn dồn dập trong thời gian ngắn, dễ gây ngập úng đô thị và lũ quét ở vùng núi.
Trong những tháng đầu năm 2026, tình hình mưa đã có sự phân hóa rõ rệt. Từ tháng 1 đến nửa đầu tháng 4, tổng lượng mưa trên cả nước phổ biến thiếu hụt từ 10 - 40% so với trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, một số khu vực như từ Huế đến Quảng Ngãi, Tây Nguyên và Nam Bộ lại ghi nhận lượng mưa cao hơn từ 10 - 40%. Đặc biệt, tại Bảo Lộc (Lâm Đồng), lượng mưa cao hơn 59%, còn Ba Tri (Vĩnh Long) tăng tới 84%, phản ánh xu hướng thời tiết cực đoan ngày càng rõ rệt.
Riêng trong tháng 2.2026, lượng mưa trên phạm vi cả nước lại tăng mạnh, phổ biến cao hơn từ 40 - 100%, thậm chí có nơi vượt trên 100%. Ngược lại, các địa phương như Lai Châu, Điện Biên, Quảng Ninh, Hải Phòng và một số khu vực Nam Bộ lại ghi nhận tình trạng thiếu hụt mưa nghiêm trọng từ 40 - 100%. Sự trái ngược này cho thấy tính bất ổn ngày càng cao của hệ thống khí hậu.
Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh El Nino quay trở lại, Việt Nam có thể phải đối mặt với tình trạng nắng nóng kéo dài, nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn gia tăng tại khu vực Trung Bộ và Nam Bộ. Đồng thời, các đợt mưa lớn có xu hướng tập trung theo thời gian ngắn với cường độ mạnh, làm tăng nguy cơ thiên tai cực đoan như lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt cục bộ tại các đô thị lớn.
Trước những diễn biến khó lường của thời tiết, cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân và các địa phương cần chủ động theo dõi sát các bản tin dự báo, đồng thời chuẩn bị phương án ứng phó với cả hai kịch bản cực đoan: thiếu nước kéo dài và mưa bão dồn dập trong nửa cuối năm 2026.
