Giá dầu liên tục biến động thời gian vừa qua: Hé lộ yếu tố then chốt giúp tránh kịch bản xấu
Giá dầu thế giới đang bước vào giai đoạn biến động khó dự đoán, không chỉ chịu tác động từ cung – cầu mà còn bị chi phối mạnh bởi yếu tố địa chính trị. Trong bối cảnh đó, nhiều kịch bản tăng trưởng kinh tế đã được đặt ra, với không ít lo ngại về những cú sốc có thể lan rộng tới Việt Nam.
Diễn biến của thị trường dầu mỏ toàn cầu thời gian gần đây cho thấy xu hướng khó dự báo khi các yếu tố địa chính trị ngày càng chi phối mạnh mẽ. Không chỉ phụ thuộc vào cung – cầu, giá dầu hiện còn bị tác động bởi xung đột khu vực, chính sách của các nước sản xuất lớn và những biến động kinh tế vĩ mô toàn cầu.
Theo TS. Nguyễn Đức Độ, giá dầu trong năm 2026 có thể được đặt trong nhiều kịch bản khác nhau, từ ổn định đến biến động mạnh. Trong trường hợp thuận lợi, khi nguồn cung không bị gián đoạn và nhu cầu không tăng đột biến, giá dầu có thể duy trì ở mức hợp lý, tạo điều kiện để kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.
Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh khả năng cao hơn là thị trường sẽ tiếp tục dao động trong biên độ rộng. Khi đó, các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng như Việt Nam sẽ chịu tác động trực tiếp khi chi phí đầu vào gia tăng, kéo theo áp lực lên giá thành sản xuất và dịch vụ.
Ở góc nhìn phân tích chính sách, PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh cho rằng nếu giá dầu tăng mạnh trong thời gian dài, tác động sẽ không chỉ dừng ở chi phí mà còn lan sang tâm lý thị trường. Doanh nghiệp có xu hướng thận trọng hơn trong đầu tư, trong khi người dân giảm chi tiêu, từ đó ảnh hưởng đến tổng cầu của nền kinh tế.
Đáng chú ý, trong kịch bản tiêu cực khi xung đột địa chính trị leo thang làm gián đoạn nguồn cung, giá dầu có thể tăng đột biến trong ngắn hạn. Điều này sẽ tạo ra áp lực lớn lên lạm phát, tỷ giá và chính sách tiền tệ. Khi chi phí vận tải, logistics và sản xuất cùng tăng, hiệu ứng lan tỏa sẽ tác động tới nhiều ngành như hàng không, công nghiệp chế biến, nông nghiệp.
Theo TS. Cấn Văn Lực, giá dầu tăng cao có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế nếu kéo dài, do ảnh hưởng đồng thời đến chi phí sản xuất, tiêu dùng và đầu tư. Trong bối cảnh đó, việc điều hành chính sách cần linh hoạt hơn, kết hợp giữa tài khóa và tiền tệ để kiểm soát rủi ro.
Các chuyên gia cũng cho rằng Việt Nam cần chủ động xây dựng nhiều kịch bản điều hành tương ứng với từng mức giá dầu. Những giải pháp như điều chỉnh thuế, sử dụng quỹ bình ổn, hay đa dạng hóa nguồn cung năng lượng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực.
Về dài hạn, việc thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch được xem là hướng đi cần thiết để nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài.
Thực tế trong nước cho thấy giá xăng dầu thời gian qua liên tục biến động theo thị trường thế giới, với các kỳ điều chỉnh tăng – giảm xen kẽ. Có thời điểm giá xăng tăng mạnh do ảnh hưởng từ căng thẳng địa chính trị, nhưng cũng nhanh chóng hạ nhiệt khi nguồn cung được cải thiện.
Xu hướng chung vẫn là khó dự đoán, khiến chi phí nhiên liệu của doanh nghiệp chưa thể ổn định. Điều này tạo áp lực lên hoạt động vận tải, sản xuất và tiêu dùng. Trong bối cảnh đó, cơ quan điều hành đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế để đưa ra các biện pháp phù hợp, nhằm hạn chế tác động lan rộng tới nền kinh tế.
