TP.HCM ghi nhận chùm 3 ca não mô cầu ở học sinh: Một em tử vong, 2 trường hợp dương tính
Một học sinh tại TP.HCM đã tử vong do nhiễm vi khuẩn não mô cầu sau thời gian ngắn xuất hiện triệu chứng, trong khi hai học sinh khác có kết quả xét nghiệm dương tính.
Tối 17/10, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) thông tin về chùm ca nhiễm trùng do não mô cầu tại Trường THCS Hai Bà Trưng, xã Hiệp Phước, TP.HCM. Các trường hợp được ghi nhận trong khoảng thời gian từ ngày 14 đến 16/10, trong đó có một học sinh tử vong. Hai trường hợp còn lại được xác định dương tính với vi khuẩn não mô cầu và đang được theo dõi, điều trị tại cơ sở y tế.
Theo Cục Phòng bệnh, cả 3 trường hợp đều là học sinh sinh năm 2014. Đáng chú ý, bệnh ở trường hợp đầu tiên diễn biến nhanh, dẫn đến tình trạng sốc nhiễm trùng và suy đa cơ quan tối cấp, khiến bệnh nhi tử vong trong ngày nhập viện.
Trường hợp đầu tiên là H.H.K., khởi phát đau đầu từ ngày 12/10. Đến ngày 14/10, bệnh nhi xuất hiện thêm triệu chứng sốt và phát ban. Tình trạng sức khỏe nhanh chóng chuyển biến nghiêm trọng, gây sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan tối cấp. Bệnh nhi được điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới nhưng đã tử vong cùng ngày. Kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhi dương tính với vi khuẩn não mô cầu.
Hai trường hợp còn lại đều có yếu tố tiếp xúc gần với bệnh nhân đầu tiên và được xác định dương tính với vi khuẩn gây bệnh.
Cụ thể, N.A.B.M. khởi phát bệnh từ ngày 12/10, nhập viện vào tối 14/10 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới. Theo thông tin được Cục Phòng bệnh công bố, sức khỏe bệnh nhân hiện ổn định, tiếp tục được điều trị và theo dõi sát.
Trường hợp thứ ba là N.T.A.Q., nhập viện tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới ngày 15/10. Bệnh nhân đang được cách ly, điều trị và theo dõi chặt chẽ.
Việc ghi nhận liên tiếp 3 trường hợp dương tính với vi khuẩn não mô cầu trong cùng một trường học khiến công tác điều tra dịch tễ, rà soát người tiếp xúc và kiểm soát nguy cơ lây nhiễm được đặt ra khẩn trương. Tuy nhiên, các thông tin hiện có chưa đủ cơ sở để kết luận phạm vi lây lan trong cộng đồng hoặc xác định toàn bộ nguồn lây của chùm ca bệnh.
Ngay sau khi ghi nhận các trường hợp trên, Cục Phòng bệnh đã chỉ đạo Viện Pasteur TP.HCM, Sở Y tế TP.HCM phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương điều tra dịch tễ, triển khai các biện pháp kiểm soát và xử lý ổ dịch.
Các đơn vị chức năng tiến hành lập danh sách những người tiếp xúc gần tại trường học và gia đình, tổ chức giám sát, xét nghiệm nhằm phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh. Những người thuộc diện tiếp xúc gần được theo dõi sức khỏe chặt chẽ trong vòng 10 ngày theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Về biện pháp dự phòng, cơ quan y tế tổ chức sử dụng kháng sinh dự phòng đối với những người có chỉ định theo quy định. Cục Phòng bệnh đồng thời khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kháng sinh đại trà. Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế để bảo đảm đúng đối tượng, đúng chỉ định và hạn chế các nguy cơ do sử dụng thuốc không phù hợp.
Các bệnh viện tuyến cuối được yêu cầu sẵn sàng tiếp nhận, cách ly và điều trị tích cực cho bệnh nhân, đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn nhằm phòng ngừa lây nhiễm chéo trong cơ sở khám, chữa bệnh.
Tại trường học, các đơn vị phối hợp với ngành giáo dục tổ chức tổng vệ sinh, khử khuẩn trường lớp, tăng cường thông khí và hướng dẫn học sinh thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân. Việc chủ động rà soát, theo dõi sức khỏe và xử lý kịp thời những trường hợp nghi ngờ được xem là những nhiệm vụ quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh thêm ca bệnh.
Não mô cầu nguy hiểm thế nào, dấu hiệu nào cần đi khám ngay?
Theo Cục Phòng bệnh, nhiễm trùng do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, có thể diễn biến nhanh và gây hậu quả nghiêm trọng. Bệnh do vi khuẩn não mô cầu gây ra, có khả năng dẫn đến các tình trạng nặng như nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não và những biến chứng đe dọa tính mạng.
Điều đáng lưu ý là các triệu chứng ban đầu có thể không đặc hiệu, dễ bị nhầm lẫn với những bệnh nhiễm trùng thông thường. Trong trường hợp diễn biến nặng, người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan. Vì vậy, việc nhận biết dấu hiệu cảnh báo và tiếp cận cơ sở y tế kịp thời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Cục Phòng bệnh khuyến cáo những người từng tiếp xúc gần với các bệnh nhân tại Trường THCS Hai Bà Trưng cần theo dõi sát tình trạng sức khỏe, chủ động liên hệ với cơ sở y tế hoặc cán bộ nhà trường để được hướng dẫn biện pháp phòng bệnh phù hợp. Người thuộc diện theo dõi cần thực hiện đầy đủ hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, không tự ý sử dụng thuốc dự phòng.
Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cứng cổ hoặc nổi ban xuất huyết, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị. Nếu người bệnh có biểu hiện nặng hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng, cần gọi cấp cứu, không chờ các triệu chứng tự thuyên giảm. Đặc biệt, không nên chủ quan khi các dấu hiệu ban đầu còn nhẹ, bởi bệnh có thể tiến triển nhanh.
Bên cạnh việc theo dõi triệu chứng, người dân cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân như thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đeo khẩu trang tại nơi công cộng và trên phương tiện giao thông công cộng theo khuyến cáo, hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh hoặc có triệu chứng nghi ngờ. Các gia đình, trường học và nơi làm việc cần chú trọng vệ sinh môi trường, tăng cường thông khí, thường xuyên làm sạch các bề mặt và vật dụng thường xuyên tiếp xúc như tay nắm cửa, mặt bàn, đồ chơi bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.
Người dân cũng cần duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, sinh hoạt hợp lý và chủ động phối hợp với cơ quan y tế khi thuộc diện theo dõi dịch tễ. Những biện pháp vệ sinh thông thường có vai trò hỗ trợ phòng bệnh nhưng không thể thay thế việc đánh giá nguy cơ, sử dụng kháng sinh dự phòng đúng chỉ định hoặc điều trị y tế khi cần thiết.
Cục Phòng bệnh cho biết sẽ tiếp tục cập nhật tình hình, đánh giá nguy cơ và cung cấp thông tin kịp thời để người dân chủ động phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng. Trong bối cảnh chùm ca não mô cầu tại TP.HCM đã ghi nhận một trường hợp tử vong, việc tuân thủ hướng dẫn của cơ quan y tế, theo dõi sức khỏe người tiếp xúc gần và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường là những việc cần được ưu tiên thực hiện.
