Quy định mới của Hà Nội về công viên, cây xanh: Những hành vi tưởng nhỏ nhưng đặc biệt nghiêm cấm
Hà Nội vừa ban hành quy định quản lý công viên, cây xanh và mặt nước trên địa bàn thành phố, trong đó nghiêm cấm hành vi đục khoét, đóng đinh vào thân cây, đổ rác, vật liệu xây dựng vào gốc cây và treo quảng cáo trái phép. Tổ chức, cá nhân vi phạm phải khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại theo quy định.
Hà Nội quy định hàng loạt hành vi bị nghiêm cấm khi quản lý cây xanh
UBND TP Hà Nội vừa ban hành quy định về quản lý công viên, cây xanh và mặt nước trên địa bàn thành phố, áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến quản lý, đầu tư, khai thác, sử dụng và bảo vệ những không gian này.
Đáng chú ý, quy định đặt ra nhiều yêu cầu cụ thể nhằm bảo vệ hệ thống cây xanh đô thị, hạn chế những hành vi làm tổn hại cây, ảnh hưởng đến cảnh quan và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người dân. Trong đó, các hành vi đục khoét, đóng đinh, lột vỏ cây; đổ rác, chất độc hại hoặc vật liệu xây dựng vào gốc cây đều thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.
Bên cạnh đó, việc phóng uế, đun nấu, đốt gốc cây, xây bục hoặc bệ bao quanh gốc cây cũng không được phép. Những hành vi tưởng chừng nhỏ như đóng đinh lên thân cây để treo đồ, đổ chất thải tại khu vực gốc cây hay sử dụng không gian quanh cây xanh sai mục đích đều có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây và chất lượng môi trường đô thị.
Quy định cũng nghiêm cấm việc treo, gắn biển quảng cáo, biển hiệu và các vật dụng khác lên cây xanh. Hoạt động giăng dây hoặc lắp đặt đèn trang trí trên cây khi chưa được cấp phép hoặc chấp thuận cũng không được thực hiện nếu gây ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển của cây.
Đối với hoạt động quảng cáo tại các khu vực công cộng, việc cấp phép đặt biển quảng cáo, biển hiệu tại dải phân cách có cây xanh, thảm cỏ hoặc trong công viên, vườn hoa, đảo giao thông phải có ý kiến thống nhất của cơ quan được phân cấp quản lý, trừ biển báo giao thông.
Ngoài các hành vi trực tiếp gây tổn hại cây xanh, Hà Nội còn nghiêm cấm việc lấn chiếm, xây dựng trái phép trên đất cây xanh, cản trở hoạt động trồng cây và không thực hiện đúng trách nhiệm quản lý, chăm sóc, bảo vệ cây xanh theo quy định.
Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm phải thực hiện các biện pháp khắc phục và bồi thường thiệt hại theo quy định. Đây là yêu cầu nhằm nâng cao trách nhiệm của các chủ thể trong việc bảo vệ tài sản công cộng, giữ gìn cảnh quan và bảo đảm môi trường sống tại đô thị.
Quy định chặt chẽ việc lựa chọn, trồng và bảo vệ cây xanh tại Hà Nội
Không chỉ tập trung vào các hành vi bị nghiêm cấm, quy định của UBND TP Hà Nội còn đặt ra những tiêu chí cụ thể đối với việc lựa chọn chủng loại cây trồng, đặc biệt tại các tuyến đường phố và khu vực công cộng.
Theo đó, cây xanh được lựa chọn để trồng phải bảo đảm an toàn và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Thành phố yêu cầu ưu tiên các loại cây không tiết ra chất độc hại, không hấp dẫn côn trùng gây ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường; hoa, quả không tạo mùi khó chịu hoặc độc hại. Các loại cây có gai sắc nhọn cần được hạn chế, đồng thời không lựa chọn những cây dễ gãy, đổ, có nguy cơ gây nguy hiểm cho người đi đường, phương tiện và công trình xây dựng.
Đối với cây xanh trồng trên đường phố và tại các khu vực công cộng khác, ngoài việc đáp ứng những yêu cầu trên, cây còn phải thuộc danh mục cây trồng trên đường phố được quy định. Các loại cây được lựa chọn cần có khả năng chịu gió bão và thích nghi với những điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Thành phố cũng ưu tiên cây có tán cân đối, thân thẳng, phân cành cao, không sâu bệnh; hệ rễ ăn sâu, hạn chế tình trạng rễ nổi. Những loại cây có màu sắc phong phú theo mùa, lá xanh quanh năm và ít rụng trơ cành được khuyến khích nhằm duy trì cảnh quan xanh, sạch, đẹp.
Đối với cây xanh trong công viên, vườn hoa, hành lang xanh và nêm xanh, quy định không giới hạn chủng loại cây trồng, ngoại trừ các loại thuộc danh mục cây cấm trồng. Cách tiếp cận này nhằm khuyến khích đa dạng sinh học, phát triển hệ thống cây xanh nhiều tầng, nhiều tán, đặc biệt ưu tiên các loài cây bản địa, đặc hữu, quý, hiếm hoặc cây có hoa, với điều kiện không gây ảnh hưởng đến môi trường.
Đối với những cây hiện hữu trong đô thị và khu dân cư nông thôn thuộc danh mục cây cấm trồng hoặc không còn phù hợp với tính chất, vị trí và đặc điểm khu vực, cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ theo phân công, phân cấp có trách nhiệm xây dựng kế hoạch từng bước loại bỏ, trồng thay thế. Việc thay thế phải hướng tới mục tiêu bảo đảm an toàn và cải thiện cảnh quan đô thị, thay vì thực hiện tùy tiện hoặc thiếu phương án quản lý.
Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu hạn chế tối đa việc chặt hạ, dịch chuyển cây và chặt rễ cây trong quá trình xử lý, thi công. Trước khi triển khai công trình, chủ đầu tư phải phối hợp với đơn vị quản lý cây xanh để thống nhất phương án thực hiện, đồng thời được hướng dẫn và kiểm tra các biện pháp bảo vệ cây.
Yêu cầu này nhằm hạn chế tình trạng cây xanh bị tổn thương trong quá trình thi công, đồng thời tăng cường phối hợp giữa chủ đầu tư và đơn vị quản lý cây xanh để bảo đảm an toàn cho hệ thống cây hiện hữu.
Việc ban hành quy định quản lý công viên, cây xanh và mặt nước được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý không gian xanh, bảo vệ cảnh quan và xây dựng môi trường đô thị an toàn, bền vững tại Hà Nội. Đối với người dân, doanh nghiệp và các đơn vị thi công, việc tuân thủ quy định không chỉ là trách nhiệm trong sử dụng không gian công cộng mà còn góp phần gìn giữ hệ thống cây xanh phục vụ đời sống cộng đồng.
Người dân cần lưu ý không tự ý đóng đinh, đục khoét thân cây, đổ chất thải vào gốc cây, treo quảng cáo hoặc thực hiện các hoạt động có nguy cơ làm tổn hại cây xanh. Khi phát hiện hành vi vi phạm, người dân có thể phản ánh tới cơ quan quản lý có thẩm quyền để được xem xét, xử lý theo quy định.
