Theo Đài Phát thanh Nam Nhật Bản (MBC), núi lửa Sakurajima, nằm tại tỉnh Kagoshima thuộc khu vực Kyushu, đã xảy ra một vụ phun trào bùng nổ vào lúc 15h54 ngày 25/10 theo giờ địa phương. Khói và tro bụi phun lên từ miệng núi lửa trên đỉnh Minamidake, tạo thành cột tro cao khoảng 1.000 m so với miệng núi lửa. Đây là lần phun trào bùng nổ thứ 31 của Sakurajima trong năm nay, tiếp tục thu hút sự chú ý của giới chức và người dân Nhật Bản trước nguy cơ tro bụi phát tán trên diện rộng.
Tro bụi núi lửa có thể bay xa 240 km, 6 tỉnh nằm trong vùng dự báo
Điều đáng chú ý trong diễn biến lần này là phạm vi phát tán tro bụi được dự báo có thể mở rộng đáng kể nếu núi lửa tiếp tục phun trào. Theo thông tin MBC công bố, tro bụi có khả năng di chuyển theo hướng đông bắc, đi qua nhiều khu vực thuộc đảo Kyushu và có thể vươn tới tỉnh Ehime trên đảo Shikoku.
Sáu tỉnh nằm trong phạm vi dự báo gồm Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki, Oita, Fukuoka và Ehime. Tuy nhiên, việc một địa phương xuất hiện trong danh sách cảnh báo không đồng nghĩa tro bụi đã rơi xuống nơi đó hoặc chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng. Phạm vi thực tế còn phụ thuộc vào hướng gió, cường độ phun trào và điều kiện khí tượng trong từng thời điểm.
Các kịch bản phát tán được xây dựng theo từng khung giờ trong đêm 25/10 và rạng sáng 26/10. Trong khoảng 15h-21h ngày 25/10, tro bụi được dự báo có thể di chuyển về phía bắc, hướng đến khu vực Kajiki thuộc thành phố Aira, với khoảng cách xa nhất khoảng 130 km. Các mảnh đá nhỏ bị bắn ra từ hoạt động phun trào có thể rơi trong phạm vi khoảng 7 km tính từ miệng núi lửa.
Từ 21h ngày 25/10 đến 0h ngày 26/10, phạm vi phát tán tro bụi có thể tăng lên khoảng 150 km. Trong khoảng 0h-3h ngày 26/10, khoảng cách này được dự báo tăng lên 180 km, trước khi đạt khoảng 200 km trong khung giờ 3h-6h.
Đáng chú ý, trong khoảng 6h-9h sáng 26/10, tro bụi có thể phát tán xa nhất tới 240 km theo kịch bản dự báo. Cùng thời điểm, phạm vi có khả năng xuất hiện các mảnh đá nhỏ cũng được dự báo mở rộng. Đây là những con số cần được hiểu theo điều kiện núi lửa tiếp tục phun trào, không phải xác nhận rằng tro bụi đã phủ kín toàn bộ khu vực nằm trong phạm vi nói trên.
Tại tỉnh Kagoshima, các địa phương được đưa vào phạm vi dự báo gồm thành phố Kagoshima, Kirishima, Aira và Satsumasendai. Đây là khu vực nằm gần Sakurajima, nơi người dân thường xuyên phải theo dõi thông tin về hoạt động núi lửa.
Ở tỉnh Kumamoto, danh sách dự báo bao gồm các địa phương như thành phố Kumamoto, Aso, Yatsushiro, Hitoyoshi và Minamata. Tại tỉnh Miyazaki, những khu vực được nhắc đến gồm thành phố Miyazaki, Miyakonojo, Nobeoka, Hyuga và thị trấn Takachiho.
Một số địa phương thuộc tỉnh Oita như thành phố Oita, Hita, Yufu và Taketa cũng nằm trong phạm vi cần theo dõi. Trong khi đó, tại tỉnh Fukuoka, thành phố Yame được đề cập trong dự báo. Đáng chú ý, phạm vi này còn mở rộng đến thành phố Uwajima thuộc tỉnh Ehime, trên đảo Shikoku, cho thấy tro bụi có thể di chuyển vượt ra ngoài khu vực Kyushu nếu điều kiện gió thuận lợi.
Nhật Bản duy trì cảnh báo núi lửa, người dân và du khách cần chú ý
Trước hoạt động phun trào tiếp diễn, cảnh báo núi lửa cấp độ 3 vẫn được duy trì tại Sakurajima. Mức cảnh báo này yêu cầu hạn chế tiếp cận khu vực núi lửa, đặc biệt là những nơi có nguy cơ chịu tác động trực tiếp từ hoạt động phun trào.
Theo thông tin được công bố, khu vực quanh các miệng núi lửa có nguy cơ xuất hiện những mảnh đá lớn bị bắn ra và các dòng vật chất núi lửa nguy hiểm. Người dân và du khách được khuyến cáo tránh đi vào khu vực hạn chế, tuân thủ hướng dẫn của chính quyền địa phương và theo dõi các thông báo cập nhật từ cơ quan chức năng.
Ngoài nguy cơ trực tiếp gần miệng núi lửa, tro bụi phát tán theo gió cũng có thể gây bất tiện cho sinh hoạt, làm giảm tầm nhìn và ảnh hưởng đến các hoạt động ngoài trời tại những nơi chịu tác động. Tùy thuộc vào lượng tro bụi và điều kiện thời tiết, người dân có thể cần hạn chế hoạt động ngoài trời khi có thông báo về tro bụi rơi tại địa phương.
Những người có kế hoạch đến Kyushu để tham quan, ngắm lá đỏ hoặc nghỉ dưỡng tại các khu suối nước nóng trong thời gian này nên kiểm tra thông tin cảnh báo trước khi di chuyển. Du khách cũng cần theo dõi thông báo của các đơn vị vận tải và cơ sở lưu trú nếu lịch trình có thể bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết hoặc tro bụi.
Sakurajima là một trong những núi lửa hoạt động nổi bật tại Nhật Bản. Núi lửa nằm trong khu vực vịnh Kagoshima, gần các khu dân cư, khiến hoạt động phun trào và hướng phát tán tro bụi luôn là những yếu tố được theo dõi chặt chẽ. Lịch sử hoạt động của Sakurajima cho thấy tro bụi có thể ảnh hưởng đến đời sống tại những khu vực lân cận, dù phạm vi và mức độ tác động thay đổi theo từng đợt phun trào.
Vụ phun trào ngày 25/10 tiếp tục đặt ra yêu cầu theo dõi sát diễn biến núi lửa và các bản tin dự báo tro bụi. Trong bối cảnh phạm vi phát tán có thể lên tới 240 km theo kịch bản được công bố, người dân không nên chủ quan nhưng cũng không cần hiểu cảnh báo dự báo là bằng chứng cho thấy mọi địa phương trong danh sách đều đã bị ảnh hưởng.
Cơ quan chức năng có thể điều chỉnh thông tin cảnh báo theo diễn biến mới của núi lửa và hướng gió. Vì vậy, người dân và du khách tại các tỉnh Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki, Oita, Fukuoka và Ehime cần ưu tiên thông báo chính thức để chủ động bảo đảm an toàn.