El Nino lập kỷ lục đáng báo động: Nhiệt độ vượt mốc lịch sử, năm 2027 có thể nóng chưa từng thấy
El Nino chưa đạt đỉnh nhưng nhiệt độ tại các khu vực giám sát trên Thái Bình Dương đã lên tới 29,7 độ C. Thế giới đứng trước nguy cơ đối mặt với những kỷ lục nóng mới.
Theo Hãng tin AFP ngày 12/10, Cơ quan Biến đổi khí hậu Copernicus thuộc Liên minh châu Âu (EU) vừa ghi nhận nhiệt độ tại một số khu vực trọng điểm trên Thái Bình Dương được lựa chọn để theo dõi ảnh hưởng của hiện tượng El Nino đã chạm 29,7 độ C trong tháng 9. Mức nhiệt này được mô tả là cao kỷ lục trong cùng kỳ, làm dấy lên những lo ngại mới về diễn biến khí hậu toàn cầu.
Đáng chú ý, số liệu được công bố cho thấy nhiệt độ tại các khu vực giám sát đã vượt mức đỉnh của những đợt El Nino mạnh từng xuất hiện trong các năm 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016. Theo Copernicus, những dữ liệu mới nhất cho thấy El Nino hiện tại có cường độ đặc biệt mạnh, dù hiện tượng này được cho là vẫn chưa đạt đến đỉnh điểm. Nếu xu hướng nóng lên tiếp diễn, thế giới có thể phải đối mặt với những diễn biến khí hậu khó lường trong thời gian tới.
Trước đó, giới chuyên gia đã liên tục cảnh báo về khả năng El Nino hiện nay phát triển thành một đợt đặc biệt mạnh. Những số liệu mới từ Thái Bình Dương càng khiến hiện tượng này trở thành tâm điểm theo dõi, bởi các biến động nhiệt độ tại khu vực có thể tác động đến hoàn lưu khí quyển, lượng mưa và hình thái thời tiết ở nhiều nơi trên thế giới.
Không chỉ Copernicus, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) ngày 9/10 cũng đưa ra cảnh báo đáng chú ý về diễn biến El Nino. Theo thông tin được dẫn lại, nhiệt độ tại khu vực giám sát cao hơn mức thông thường tới 4 độ C. Đây là mức chênh lệch đáng quan tâm, cho thấy tình trạng nóng lên bất thường tại vùng biển được theo dõi.
El Nino vốn là hiện tượng khí hậu tự nhiên có tính chu kỳ, nhưng khi xuất hiện trong bối cảnh Trái Đất đang nóng lên do biến đổi khí hậu, tác động của nó có thể trở nên phức tạp hơn. Các nhà khoa học đang theo dõi sát những thay đổi của nhiệt độ đại dương và khí quyển nhằm đánh giá cường độ, thời gian kéo dài cũng như phạm vi ảnh hưởng của đợt El Nino hiện nay.
El Nino mạnh lên, đại dương nóng kỷ lục, nguy cơ thời tiết cực đoan gia tăng
Về bản chất, El Nino là một pha nóng của chu kỳ khí hậu tự nhiên, xảy ra khi nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới tăng cao bất thường. Hiện tượng này thường xuất hiện theo chu kỳ khoảng 2-7 năm và kéo dài khoảng 9-12 tháng, mặc dù thời gian cũng như cường độ của mỗi đợt có thể khác nhau.
Khi El Nino hình thành và phát triển, sự thay đổi nhiệt độ nước biển có thể làm biến đổi sức gió, áp suất khí quyển và quá trình phân bố hơi ẩm. Những thay đổi này tác động đến hoàn lưu khí quyển, khiến lượng mưa và nhiệt độ biến động tại nhiều khu vực. Hệ quả có thể là hạn hán kéo dài ở nơi này, mưa lớn và lũ lụt ở nơi khác, cùng nguy cơ gia tăng các đợt nắng nóng trong những điều kiện khí hậu nhất định.
Đáng lo ngại, tác động của El Nino đang được ghi nhận trong bối cảnh nhiệt độ đại dương và không khí toàn cầu ở mức cao. Theo số liệu trong thông tin được cung cấp, nhiệt độ trung bình bề mặt nước biển toàn cầu trong tháng 9 đạt 21,05 độ C, vượt mức 20,92 độ C của cùng kỳ năm 2023.
Cùng thời điểm, thế giới trải qua tháng 9 nóng thứ hai trong lịch sử, với nhiệt độ không khí bề mặt trung bình đạt 16,27 độ C. Con số này cao hơn 1,63 độ C so với mức trung bình của thời kỳ tiền công nghiệp 1850-1900.
Các chỉ số trên cho thấy hệ thống khí hậu toàn cầu tiếp tục chịu sức ép lớn. Đại dương hấp thụ và lưu trữ một lượng nhiệt đáng kể, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu. Khi nhiệt độ bề mặt biển tăng cao, quá trình trao đổi nhiệt và hơi ẩm giữa đại dương với khí quyển có thể thay đổi, tác động đến các hình thái thời tiết ở quy mô khu vực và toàn cầu.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ El Nino với biến đổi khí hậu. El Nino là hiện tượng tự nhiên có tính chu kỳ, trong khi xu hướng nóng lên dài hạn của Trái Đất chủ yếu liên quan đến sự gia tăng khí nhà kính do hoạt động của con người. Hai yếu tố này có thể cùng xuất hiện, khiến nhiệt độ toàn cầu tăng cao hơn trong một số giai đoạn. Dù vậy, không thể quy mọi đợt nắng nóng, hạn hán hay lũ lụt riêng lẻ cho El Nino nếu chưa có đánh giá khoa học cụ thể.
Nếu hiện tượng tiếp tục phát triển mạnh, nhiều lĩnh vực có thể chịu tác động đáng kể. Nắng nóng kéo dài có thể làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện cho hoạt động làm mát, gây sức ép lên hệ thống năng lượng và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Tình trạng thiếu mưa tại một số khu vực có thể làm giảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt, tưới tiêu và sản xuất nông nghiệp. Trong điều kiện khô nóng kéo dài, nguy cơ cháy rừng cũng có thể tăng lên.
Ở chiều ngược lại, những thay đổi trong hoàn lưu khí quyển có thể khiến một số khu vực xuất hiện mưa lớn bất thường, gia tăng nguy cơ lũ lụt và gián đoạn hoạt động kinh tế. Mức độ ảnh hưởng cụ thể sẽ phụ thuộc vào vị trí địa lý, thời điểm trong năm, điều kiện khí hậu nền và sự kết hợp với các yếu tố thời tiết khác.
Năm 2027 có thể nóng kỷ lục, thế giới cần theo dõi sát diễn biến El Nino
Theo các chuyên gia được dẫn trong thông tin ban đầu, El Nino hiện tại có khả năng tiếp tục góp phần đẩy nhiệt độ toàn cầu lên mức kỷ lục mới vào năm 2027. Đây là cảnh báo đáng chú ý trong bối cảnh nhiệt độ bề mặt nước biển và nhiệt độ không khí đã ghi nhận những mức cao trong thời gian gần đây.
Nếu El Nino duy trì cường độ mạnh, hiện tượng này có thể làm gia tăng nguy cơ xuất hiện những đợt nóng bất thường tại một số khu vực, đồng thời làm thay đổi phân bố lượng mưa theo mùa. Nông nghiệp, nguồn nước, năng lượng và các hệ sinh thái tự nhiên là những lĩnh vực cần được theo dõi sát trước nguy cơ thời tiết biến động.
Dù vậy, khả năng năm 2027 lập kỷ lục nhiệt độ vẫn cần được xem xét trên cơ sở các dự báo khí hậu cập nhật. Nhiệt độ toàn cầu không chỉ phụ thuộc vào El Nino mà còn chịu ảnh hưởng của xu hướng nóng lên dài hạn, các biến động tự nhiên khác trong hệ thống khí hậu và những điều kiện khí tượng tại từng thời điểm. Vì vậy, chưa thể khẳng định chắc chắn năm 2027 sẽ là năm nóng nhất lịch sử chỉ dựa trên diễn biến của El Nino hiện nay.
Các cơ quan khí tượng sẽ cần tiếp tục theo dõi nhiệt độ bề mặt nước biển, sức gió, áp suất khí quyển và những chỉ số liên quan để đánh giá liệu El Nino có tiếp tục mạnh lên hay bắt đầu suy yếu. Những dữ liệu này có vai trò quan trọng trong việc nâng cao độ tin cậy của các dự báo, giúp các quốc gia chủ động hơn trong công tác phòng ngừa rủi ro khí hậu.
Đối với người dân, việc theo dõi thông báo từ cơ quan khí tượng địa phương, sử dụng nước và năng lượng tiết kiệm, chủ động phòng tránh nắng nóng và chuẩn bị phương án ứng phó với mưa lớn là những biện pháp thiết thực. Các cơ quan quản lý cũng cần quan tâm đến nguy cơ thiếu nước, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và khả năng quá tải hạ tầng trong những giai đoạn thời tiết cực đoan.
Trong bối cảnh nhiệt độ đại dương tiếp tục ở mức cao, diễn biến El Nino trong những tháng tới sẽ là một trong những yếu tố quan trọng đối với triển vọng khí hậu toàn cầu. Nếu hiện tượng này tiếp tục duy trì cường độ mạnh, nguy cơ nhiệt độ toàn cầu lập thêm kỷ lục vào năm 2027 sẽ tiếp tục là vấn đề được giới khoa học theo dõi chặt chẽ.
