Dự án 'Đẻ đi chờ chi' bị dân mạng phản ứng: Video bị gỡ, tài khoản liên quan không còn tìm thấy
Dự án truyền thông mang tên “Đẻ đi chờ chi” đang trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội. Từ tên gọi gây tranh cãi đến cách xây dựng video về chuyện sinh con, nhóm thực hiện vấp phải nhiều ý kiến trái chiều.
Tên gọi “Đẻ đi chờ chi” gây tranh cãi, thông điệp bị đặt dấu hỏi
Một trong những chi tiết khiến dự án nhận về nhiều ý kiến trái chiều là tên gọi “Đẻ đi chờ chi”. Cách đặt tên được cho là lấy cảm hứng từ chương trình truyền hình “Chạy đi chờ chi”, nhưng khi chuyển sang chủ đề sinh con, cụm từ này khiến không ít người cảm thấy thiếu sự nghiêm túc cần thiết.
Theo các ý kiến phản đối, sinh con không phải quyết định có thể đưa ra chỉ vì một lời kêu gọi hay hiệu ứng đám đông. Đây là lựa chọn gắn với sức khỏe thể chất, tinh thần, điều kiện kinh tế, mối quan hệ vợ chồng và trách nhiệm chăm sóc, nuôi dạy trẻ trong nhiều năm.
Trên thực tế, mỗi người có hoàn cảnh khác nhau khi cân nhắc việc làm cha mẹ. Có người muốn ổn định tài chính trước khi sinh con; có người cần thêm thời gian phát triển sự nghiệp, chăm sóc sức khỏe hoặc tìm kiếm người đồng hành phù hợp. Cũng có người không mong muốn có con và coi đó là lựa chọn cá nhân cần được tôn trọng.
Bởi vậy, một số người dùng mạng xã hội cho rằng lời kêu gọi “đẻ đi” có thể tạo cảm giác thúc giục, nhất là với những phụ nữ vốn đã chịu áp lực từ gia đình, họ hàng và quan niệm xã hội về tuổi kết hôn, sinh con. Theo họ, nếu không được đặt trong bối cảnh phù hợp, thông điệp khuyến khích sinh con rất dễ bị hiểu thành yêu cầu phụ nữ phải thực hiện một lựa chọn nhất định.
Bên cạnh tên gọi, cách xây dựng nội dung video cũng là vấn đề được chú ý. Theo những nội dung được chia sẻ lại trên mạng xã hội, một số kịch bản xoay quanh tình huống người vợ trì hoãn sinh con vì muốn theo đuổi sự nghiệp, sau đó đối diện với áp lực từ gia đình và đi đến việc thỏa hiệp.
Cách thể hiện này khiến một bộ phận khán giả đặt câu hỏi liệu dự án có đang vô tình tạo ra sự đối lập giữa phát triển bản thân và thiên chức làm mẹ hay không. Theo các ý kiến phản đối, phụ nữ không nhất thiết phải lựa chọn giữa công việc và gia đình, đồng thời việc chưa sẵn sàng sinh con không đồng nghĩa với sự ích kỷ hay thiếu trách nhiệm.
Một số người cũng cho rằng nếu mục tiêu của dự án là khuyến khích các cặp vợ chồng chủ động chuẩn bị cho việc sinh con, nội dung cần làm rõ những điều kiện cần thiết để đưa ra quyết định này. Thay vì chỉ tập trung vào việc nên sinh con hay không, chiến dịch có thể mở rộng thảo luận về tài chính, sức khỏe sinh sản, khả năng chăm sóc trẻ và sự chia sẻ trách nhiệm giữa hai vợ chồng.
Tài khoản TikTok bị chú ý, tranh luận mở rộng sang cách làm truyền thông
Không chỉ tên gọi và nội dung video, một chi tiết khác được cộng đồng mạng nhắc đến là tên tài khoản TikTok ban đầu của dự án. Cách đặt tên này bị một số người đánh giá là nhạy cảm, thiếu phù hợp với hình ảnh của một dự án được giới thiệu mang mục đích xã hội.
Từ đây, tranh luận mở rộng sang cách nhóm thực hiện lựa chọn ngôn ngữ, xây dựng hình ảnh và xác định đối tượng tiếp nhận. Với những chủ đề liên quan đến giới, sức khỏe tinh thần và quyết định sinh con, cách diễn đạt có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc công chúng tiếp nhận thông điệp.
Một chiến dịch truyền thông xã hội không chỉ cần gây chú ý mà còn phải xác định đúng vấn đề, hiểu đối tượng và lựa chọn cách truyền tải phù hợp. Đặc biệt, với những vấn đề có tác động trực tiếp đến đời sống cá nhân, thông điệp càng cần được cân nhắc kỹ để tránh tạo ra cảm giác phán xét hoặc áp đặt.
Một trong những câu hỏi được đặt ra là liệu quá trình xây dựng dự án đã phản ánh đầy đủ những khó khăn mà người trẻ phải cân nhắc trước khi sinh con hay chưa. Các vấn đề như chi phí nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ, thời gian nghỉ sinh, cơ hội quay trở lại công việc, sự hỗ trợ từ gia đình hai bên và việc phân chia trách nhiệm chăm sóc con đều có thể ảnh hưởng đến quyết định của một cặp vợ chồng.
Tuy nhiên, việc người thực hiện còn trẻ hoặc chưa có trải nghiệm làm cha mẹ không đồng nghĩa họ không thể nghiên cứu chủ đề này. Điều quan trọng là quá trình thu thập thông tin, lắng nghe người có trải nghiệm thực tế, tham khảo ý kiến chuyên môn và chuyển hóa những dữ liệu đó thành thông điệp có trách nhiệm.
Với một dự án social marketing, mục tiêu không đơn thuần là tạo ra nội dung có lượt xem cao. Hiệu quả còn nằm ở khả năng xác định đúng vấn đề xã hội, khuyến khích đối thoại và giúp người tiếp nhận hiểu rõ hơn về chủ đề được đề cập. Nếu thông điệp chưa giải quyết được những băn khoăn thực tế, chiến dịch có thể khiến cuộc tranh luận đi chệch khỏi mục tiêu ban đầu.
Dân mạng phản ứng về áp lực sinh con, video cũ được cho là đã gỡ bỏ
Tranh cãi quanh “Đẻ đi chờ chi” còn liên quan đến cách nhìn nhận nguyên nhân khiến nhiều người trẻ ngần ngại sinh con. Một luồng ý kiến cho rằng quyết định này không chỉ phụ thuộc vào mong muốn cá nhân mà còn chịu ảnh hưởng từ điều kiện kinh tế, môi trường làm việc, khả năng chăm sóc trẻ và mức độ hỗ trợ trong gia đình.
Nếu chỉ nhìn nhận việc chưa muốn sinh con như hệ quả của lựa chọn sự nghiệp hoặc mong muốn duy trì cuộc sống tự do, vấn đề có thể bị đơn giản hóa. Trên thực tế, có người mong muốn làm cha mẹ nhưng chưa đủ điều kiện; có người lo ngại không thể cân bằng công việc với trách nhiệm gia đình; cũng có người chưa tìm thấy sự đồng thuận với bạn đời về thời điểm sinh con.
Một số người dùng mạng xã hội cũng phản đối việc sử dụng những tình huống như ly hôn hoặc suy giảm khả năng sinh sản để nhấn mạnh hệ quả của việc trì hoãn sinh con. Theo họ, không thể quy nguyên nhân đổ vỡ hôn nhân về chuyện có con hay không, bởi chất lượng một mối quan hệ còn phụ thuộc vào sự hòa hợp, trách nhiệm, giao tiếp và cách hai người đối xử với nhau.
Tương tự, những thông tin liên quan đến sức khỏe sinh sản cần được truyền tải có căn cứ, tránh tạo cảm giác hù dọa hoặc khiến người xem đưa ra quyết định quan trọng chỉ vì lo sợ. Việc sinh con cần được cân nhắc trên cơ sở thông tin đáng tin cậy, hoàn cảnh cụ thể và sự tự nguyện của những người trực tiếp chịu trách nhiệm.
Trong các bình luận được chia sẻ, một số người cho rằng ngay từ cách đặt tên dự án, tên tài khoản đến nội dung video, nhóm thực hiện chưa truyền tải được sự nghiêm túc tương xứng với chủ đề. Có ý kiến nhận xét rằng mục tiêu được giới thiệu có thể hướng đến việc khuyến khích phụ nữ đã kết hôn chủ động chuẩn bị cho việc sinh con, nhưng cách thể hiện lại khiến người xem hiểu theo hướng khác.
Một người dùng tự giới thiệu đang học tập và thực hành truyền thông chính sách, phát triển xã hội cho rằng vấn đề có thể bắt nguồn từ khâu nhận diện và xác định bản chất của vấn đề truyền thông. Theo quan điểm này, nếu cách đặt vấn đề chưa phù hợp, việc điều chỉnh câu chữ hoặc hình thức thể hiện chưa chắc đã giải quyết được những bất cập trong thông điệp.
Một số bình luận khác bày tỏ mong muốn nhóm nhìn nhận lại cách triển khai, lắng nghe góp ý và xây dựng những nội dung phù hợp hơn với mục tiêu ban đầu. Những ý kiến này cho thấy tranh luận không chỉ tập trung vào một cái tên gây chú ý mà còn đặt ra câu hỏi về cách thiết kế chiến dịch truyền thông đối với các chủ đề nhạy cảm.
Sau làn sóng phản ứng, theo thông tin được chia sẻ trong các bài đăng trên mạng xã hội, nhóm thực hiện đã gỡ bỏ những video cũ; các fanpage và tài khoản TikTok liên quan cũng được cho là không còn tìm kiếm được trên nền tảng. Tuy nhiên, hiện chưa có phát ngôn chính thức nào của nhóm được ghi nhận trong những thông tin nêu trên để làm rõ nguyên nhân gỡ nội dung, quan điểm trước các ý kiến phản đối hoặc hướng xử lý tiếp theo.
Cần lưu ý rằng việc video bị gỡ hoặc tài khoản không còn hiển thị trong kết quả tìm kiếm chưa đủ để kết luận nhóm đã chấm dứt dự án hay đưa ra quyết định cụ thể nào. Những thông tin này cần được xác minh thêm từ phía đơn vị thực hiện trước khi đưa ra kết luận.
Từ câu chuyện “Đẻ đi chờ chi”, vấn đề lớn hơn được đặt ra là làm thế nào để truyền thông về sinh con theo hướng cởi mở, thực tế và tôn trọng quyền quyết định của mỗi người. Một chiến dịch có thể sử dụng ngôn ngữ gần gũi, trẻ trung để tiếp cận công chúng, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc xem nhẹ tính chất của chủ đề hoặc bỏ qua những hoàn cảnh khác nhau trong xã hội.
Sinh con là quyết định quan trọng, gắn với cả mong muốn cá nhân lẫn trách nhiệm lâu dài. Vì vậy, thay vì chỉ kêu gọi nên sinh con hay không nên sinh con, các chiến dịch truyền thông cần tạo điều kiện để người trẻ tiếp cận thông tin đầy đủ, chia sẻ những băn khoăn thực tế và chủ động đưa ra lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh của mình.
Tranh luận quanh “Đẻ đi chờ chi” vì thế không chỉ là câu chuyện về một dự án sinh viên gây chú ý trên mạng xã hội, mà còn cho thấy tầm quan trọng của việc xác định đúng vấn đề, lựa chọn thông điệp phù hợp và lắng nghe đối tượng tiếp nhận khi thực hiện truyền thông về những vấn đề xã hội nhạy cảm.
