Sau vụ điểm thi Tuyên Quang, kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp có thay đổi như thế nào?
Từ vụ việc điểm thi môn Toán bất thường tại Tuyên Quang, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị nghiên cứu tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, đồng thời xem xét lại hình thức thi trắc nghiệm.
Theo báo VietNamNet, sáng 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tổ chức phiên họp nhằm cho ý kiến thảo luận về báo cáo tổng hợp công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 6.
Tại phiên họp này, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã chính thức báo cáo về những dấu hiệu bất thường liên quan đến kết quả thi môn Toán tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra ở tỉnh Tuyên Quang.
Trước những diễn biến phức tạp, cơ quan này đã đưa ra kiến nghị đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính phủ cùng Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các cơ quan, địa phương lập tức điều tra làm rõ vụ việc.
Phát biểu thảo luận về vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhận định những sai phạm được phát hiện thời gian qua mang tính chất “rất nghiêm trọng”.
Theo ông Nguyễn Đắc Vinh, đây là một kỳ thi có quy mô tối quan trọng và tạo ra phạm vi ảnh hưởng cực kỳ sâu rộng đối với toàn xã hội.
Đồng thời, Chủ nhiệm Ủy ban bày tỏ sự đồng tình và hoan nghênh trước tinh thần chỉ đạo quyết liệt từ phía Chính phủ, kiên quyết xử lý nghiêm các sai phạm, tuyệt đối không chấp nhận bất kỳ “khoảng trống” nào.
Từ những bất cập hiện tại, ông Nguyễn Đắc Vinh đã đưa ra 2 quan điểm lớn cần được nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng để tìm kiếm các phương án khắc phục triệt để trong tương lai.
Đầu tiên là câu chuyện tổ chức kỳ thi tích hợp "2 trong 1". Dù hình thức này giúp giảm thiểu chi phí và tiết kiệm sức lao động cho người dân, song nó lại phát sinh nhiều hạn chế lớn.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội phân tích: “Trong kỳ thi THPT có động lực đạt kết quả cao hơn để được tuyển vào các trường đại học. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tiêu cực trong kỳ thi. Chúng tôi có suy nghĩ nên chăng nghiên cứu tách ra 2 kỳ thi riêng”.
Theo đề xuất này, kỳ thi tốt nghiệp THPT chỉ nên đảm nhận vai trò đánh giá toàn bộ quá trình học tập bậc phổ thông, kiểm tra kiến thức và phân loại học sinh để đánh giá chất lượng dạy học của các trường.
Trong khi đó, công tác tuyển sinh đại học cần được trả về đúng bản chất là nhiệm vụ tự chủ riêng biệt của từng cơ sở giáo dục bậc đại học.
Thực tế ghi nhận nhiều trường đại học tại Việt Nam đã chủ động chuyển dịch sang phương thức tự tuyển sinh thông qua việc tổ chức các kỳ thi đánh giá năng lực riêng biệt.
Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Đắc Vinh bày tỏ sự kỳ vọng: “Vì thế, nếu tách bạch ra thì kỳ thi tốt nghiệp THPT có lẽ sẽ ít có nguy cơ lặp lại những chuyện như bây giờ”.
Vấn đề thứ hai được ông Vinh đề cập là việc áp dụng phương thức thi trắc nghiệm thuần túy cho cả hai mục tiêu tốt nghiệp và đại học, đặc biệt đối với môn Toán cần phải được đánh giá lại một cách nghiêm túc.
Ông Vinh lý giải, quá trình giảng dạy không chỉ truyền thụ kiến thức mà còn rèn luyện cho học sinh cách thức trình bày để biểu đạt tư duy logic, mạch lạc. Việc lạm dụng thi trắc nghiệm khiến học sinh chỉ tập trung chọn phương án đúng.
Mặt khác, dù mỗi thí sinh được cấp một mã đề thi riêng biệt, song việc can thiệp kỹ thuật vào các bài thi trắc nghiệm vẫn dễ dàng hơn rất nhiều so với các bài thi tự luận truyền thống.
Dẫn chứng từ kinh nghiệm giáo dục quốc tế, ông chỉ ra cấu trúc đề thi tối ưu thường gồm 70% câu hỏi trắc nghiệm kết hợp 30% tự luận nhằm thúc đẩy toàn diện năng lực và kỹ năng cho học sinh.
Dù thực tế còn tồn tại nhiều bất cập, ông Vinh khẳng định rõ quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước là sẽ xử lý nghiêm minh, không khoan nhượng trước mọi hành vi sai phạm.
Báo cáo thêm tại phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định Chính phủ luôn lắng nghe và nhận thức rõ những băn khoăn, lo lắng từ phía cử tri cũng như nhân dân cả nước.
Đối với những nghi vấn điểm thi tại Tuyên Quang, Chính phủ đã lập tức chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các ban ngành khẩn trương tiến hành thanh tra, kiểm tra toàn diện và khách quan nhất.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết xử lý nghiêm các cá nhân, tập thể nếu phát hiện sai phạm nhằm đảm bảo tính công bằng tối đa cho thí sinh, củng cố niềm tin của xã hội.
Đặc biệt, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã trực tiếp họp lãnh đạo Chính phủ để rà soát và cho chỉ đạo. Thời gian tới, Thủ tướng sẽ có buổi làm việc trực tiếp với UBND và lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang để xử lý dứt điểm vụ việc.
