Xe đời cũ bất ngờ gặp hiện tượng hụt ga, chết máy đột ngột hoặc khó khởi động ngay sau khi chuyển sang dùng xăng sinh học E10. Tuy nhiên, các báo cáo kỹ thuật và chuyên gia quốc tế khẳng định thủ phạm thực sự không nằm ở loại nhiên liệu này.
Nhiều chủ xe tại Việt Nam phản ánh tình trạng động cơ rung giật khi đi chậm, tắt máy lúc dừng đèn đỏ hoặc phản ứng ga trễ sau khi chuyển sang đổ xăng sinh học E10. Các dấu hiệu này thường bị người tiêu dùng đổ lỗi trực tiếp cho chất lượng của nhiên liệu mới.
Dù vậy, giới chuyên gia khẳng định các sự cố trên phần lớn xuất phát từ tình trạng kỹ thuật của phương tiện. Những phương tiện vận hành nhiều năm nhưng lười bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu là nhóm có nguy cơ đối mặt với trục trặc cao nhất.
Bộ Công thương vừa đưa ra khuyến cáo đối với các dòng xe đời cũ, sản xuất trước năm 2000. Cơ quan này lưu ý những phương tiện vẫn sử dụng bộ chế hòa khí cần đặc biệt thận trọng trước khi quyết định đổi sang xăng chứa 10% ethanol.
Nghiên cứu từ Phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL) chỉ ra, E10 tương thích hoàn toàn với cấu trúc hệ thống nhiên liệu của hầu hết xe máy, ô tô hiện đại. Quá trình kiểm nghiệm tiêu chuẩn trên xe cũ của NREL không ghi nhận ca tắc lọc hay khó nổ nào.
Tuy nhiên, cồn ethanol trong xăng sinh học E10 sở hữu đặc tính hòa tan và tẩy rửa mạnh hơn hẳn xăng khoáng. Tác nhân này khiến các mảng bám gỉ sét, cặn bẩn hoặc lớp véc-ni tích tụ lâu ngày trong bình chứa và đường ống bị bong tróc, cuốn theo dòng nhiên liệu.
Đại diện kỹ thuật một hãng xe Nhật Bản tại Việt Nam phân tích, dòng tạp chất bong ra sẽ bít nghẹt lọc xăng và làm giảm lưu lượng qua kim phun. Hệ quả trực tiếp là động cơ bị hụt ga, chết máy đột ngột hoặc nổ máy khó khăn vào buổi sáng.
Bộ Giao thông Anh từng ghi nhận xăng E10 gây ăn mòn bình nhiên liệu, hư hại linh kiện cao su trên các dòng xe cũ không tương thích. Khả năng hút ẩm mạnh của ethanol còn làm tích tụ hơi nước, tạo gỉ sét và cặn bẩn mới nếu xe ít sử dụng.
Do các biểu hiện rung giật, phản ứng ga chậm chỉ phát sinh sau khi đổi sang nhiên liệu sinh học nên người dùng dễ lầm tưởng về nguyên nhân. Thực chất, xăng E10 chỉ đóng vai trò là tác nhân bóc tách và làm lộ diện những hư hỏng có sẵn.
Để xử lý triệt để, việc súc rửa bình xăng, làm sạch kim phun và thay lọc nhiên liệu là bắt buộc đối với xe cũ ít bảo trì. Với xe dùng chế hòa khí, hệ thống này cũng cần được vệ sinh, kiểm tra định kỳ nhằm loại bỏ cặn bẩn tích tụ.
Chủ phương tiện cần chủ động thay thế ngay nếu phát hiện đường ống dẫn nhiên liệu đã xuống cấp hoặc xuất hiện gỉ sét. Việc chủ động bảo dưỡng trước khi chuyển đổi nhiên liệu sẽ giúp loại bỏ hoàn toàn các rủi ro vận hành không mong muốn.
Khảo sát thị trường cho thấy, chi phí súc rửa bình xăng, làm sạch họng ga và kim phun cho xe máy hiện dao động 100.000-500.000 đồng. Đối với xe ô tô, mức giá cho dịch vụ kỹ thuật trọn gói này nằm trong khoảng 500.000-1.500.000 đồng.
Việc tuân thủ lịch bảo trì không chỉ giúp xe vận hành mượt mà với xăng sinh học E10 mà còn kéo dài tuổi thọ động cơ. Người tiêu dùng cần cái nhìn khách quan mang tính kỹ thuật thay vì lo ngại vô căn cứ trước xu hướng nhiên liệu mới.
