Giá vàng biến động liên tục, người mua nên làm gì để tránh cảnh mua cao bán thấp?
Những đợt biến động mạnh của giá vàng thời gian qua đã tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng khiến không ít nhà đầu tư chịu tổn thất lớn. Câu chuyện của ông Chung, một nhà đầu tư cá nhân, là ví dụ điển hình cho rủi ro khi liên tục giao dịch theo diễn biến ngắn hạn của thị trường.
Theo ghi nhận của báo Người Lao Động, vào tháng 3/2026, khi giá vàng ở vùng cao, ông Chung quyết định mua 3 lượng với mức giá 182 triệu đồng/lượng. Tổng số tiền bỏ ra cho thương vụ này lên tới 546 triệu đồng.
Tuy nhiên, thị trường không diễn biến như kỳ vọng. Sau khi thiết lập các mốc cao, giá vàng liên tục suy giảm, lần lượt rơi khỏi vùng 180 triệu đồng/lượng rồi xuống dưới 170 triệu đồng/lượng. Đà giảm kéo dài khiến nhà đầu tư này chịu áp lực lớn.
Khi giá vàng tiếp tục đi xuống, ông Chung quyết định bán toàn bộ số vàng đang nắm giữ ở mức 156 triệu đồng/lượng. Giao dịch này mang về 468 triệu đồng, đồng nghĩa với việc ông chấp nhận khoản lỗ lớn so với mức vốn ban đầu.
Sau đó, khi giá vàng giảm về quanh 146 triệu đồng/lượng, ông Chung cho rằng thị trường đã tạo vùng đáy và lựa chọn quay trở lại. Ông dùng 438 triệu đồng để mua lại 3 lượng vàng với kỳ vọng giá sẽ phục hồi.
Lần giao dịch thứ hai mang lại kết quả tích cực hơn. Khi giá vàng tăng lên 149 triệu đồng/lượng, ông bán ra và thu về 447 triệu đồng. Khoản chênh lệch giúp ông ghi nhận mức lãi 9 triệu đồng.
Tuy nhiên, đà tăng tiếp theo của thị trường lại khiến nhà đầu tư tiếp tục thay đổi quyết định. Khi giá vàng lên 151 triệu đồng/lượng, ông Chung một lần nữa mua vào 3 lượng vàng với niềm tin xu hướng đi lên sẽ còn kéo dài.
Diễn biến sau đó lại không thuận lợi. Đến ngày 23/6, giá vàng giảm về mức 143,9 - 146,9 triệu đồng/lượng. Nếu bán theo giá mua vào của doanh nghiệp ở thời điểm này, ông Chung chỉ thu được 431,7 triệu đồng, tương đương khoản lỗ tạm tính 21,3 triệu đồng cho lần giao dịch gần nhất.
Tính chung cả ba lần mua bán, nhà đầu tư này đang ghi nhận mức lỗ lũy kế khoảng 90,3 triệu đồng. Con số này bao gồm khoản lỗ 78 triệu đồng ở giao dịch đầu tiên, khoản lãi 9 triệu đồng ở lần mua bán thứ hai và khoản lỗ tạm tính 21,3 triệu đồng ở giao dịch hiện tại. Mức thiệt hại tương đương khoảng 16,5% tổng vốn đầu tư ban đầu.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, trường hợp trên phản ánh khá rõ tâm lý phổ biến trên thị trường vàng. Khi giá vàng tăng mạnh, nhiều người lo ngại bỏ lỡ cơ hội nên vội vàng mua vào. Ngược lại, lúc thị trường giảm sâu, tâm lý sợ hãi lại thúc đẩy hành động bán cắt lỗ. Điều này khiến nhà đầu tư dễ rơi vào vòng xoáy mua cao, bán thấp.
Không vội chạy theo biến động giá vàng
Ông Nguyễn Mạnh Cường, chuyên viên tài chính, cho rằng quá trình giao dịch của ông Chung là ví dụ điển hình của việc đuổi theo xu hướng thị trường. Sau khi bán ra vì lo ngại giá vàng tiếp tục giảm, nhà đầu tư lại quay lại mua khi giá hồi phục. Chính cách giao dịch này khiến lợi nhuận ngắn hạn nhanh chóng bị xóa bỏ.
Theo ông Cường, nếu không liên tục thực hiện các giao dịch mua bán mà giữ nguyên lượng vàng đã mua ban đầu, kết quả đầu tư có thể khác đáng kể. Trong môi trường biến động mạnh, việc giao dịch quá thường xuyên dễ làm gia tăng sai lầm hơn là tạo thêm lợi nhuận.
Một yếu tố khác ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư là chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Đối với vàng vật chất, khoảng cách này thường ở mức khá cao, khiến chi phí giao dịch tăng lên đáng kể. Điều này đặc biệt bất lợi với những nhà đầu tư có xu hướng lướt sóng ngắn hạn.
Các chuyên gia cho rằng trước khi tham gia thị trường, nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu nắm giữ, thời gian đầu tư, mức sinh lời kỳ vọng cũng như ngưỡng chấp nhận rủi ro. Việc xây dựng kế hoạch từ đầu giúp hạn chế các quyết định bị chi phối bởi cảm xúc.
Giá vàng liên tục trồi sụt, chuyên gia khuyến nghị tránh tâm lý 'bắt đáy' bằng mọi giá
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi), nhận định nếu xem vàng là tài sản tích lũy dài hạn nhằm bảo toàn giá trị tài sản, những nhịp điều chỉnh của giá vàng có thể mở ra cơ hội tiếp cận thị trường với mức giá phù hợp hơn.
Tuy nhiên, ông cho rằng trong bối cảnh giá vàng hôm nay liên tục biến động, giải ngân từng phần sẽ phù hợp hơn so với việc cố gắng tìm đúng đáy thị trường. Chiến lược này giúp giảm thiểu rủi ro nếu giá tiếp tục điều chỉnh.
Đối với những người đã mua vàng ở vùng giá cao, chuyên gia khuyến cáo cần tránh tâm lý hoảng loạn. Nếu nguồn tiền sử dụng là vốn nhàn rỗi và mục tiêu đầu tư mang tính trung hoặc dài hạn, chưa có nhiều cơ sở để đưa ra các quyết định cực đoan.
Theo ông Huy, trong ngắn hạn, giá vàng có thể tiếp tục xuất hiện các nhịp điều chỉnh khi thị trường tìm kiếm mặt bằng giá mới. Dù vậy, về dài hạn, vàng vẫn giữ vai trò là một tài sản phòng thủ quan trọng trước các biến động của kinh tế toàn cầu.
Bên cạnh việc theo dõi giá vàng hôm nay, nhà đầu tư cũng được khuyến nghị không nên tập trung toàn bộ nguồn lực tài chính vào một loại tài sản. Việc phân bổ hợp lý giữa vàng và các kênh đầu tư khác sẽ góp phần bảo vệ giá trị tài sản một cách bền vững hơn trước những biến động khó lường của thị trường.
