Bắt đầu từ 1/6, thị trường sẽ ngừng bán xăng khoáng RON 95 để đồng loạt chuyển dịch sang xăng sinh học E10. Đối với những chiếc ô tô, xe máy ít vận hành, loại nhiên liệu mới này đặt ra nhiều thách thức bảo quản nghiêm trọng.
Quy định mới nêu rõ từ ngày 1/6 tới, toàn bộ trạm xăng dầu trên phạm vi cả nước sẽ chính thức dừng cung cấp xăng khoáng RON 95. Việc đồng loạt chuyển dịch sang nhiên liệu sinh học E10 nhằm mục đích giảm thiểu lượng khí thải độc hại ra môi trường.
Thực tế, nhiều đơn vị phân phối xăng dầu tại Việt Nam đã triển khai thí điểm từ cuối năm ngoái. Đến nay, rất nhiều cây xăng đã chuyển đổi hoàn toàn sang bán xăng E10 thay thế RON 95, buộc người dùng phải thay đổi lựa chọn nhiên liệu.
Bên cạnh nỗi lo về mức độ tương thích của phương tiện, người dùng bắt đầu quan tâm sâu sắc đến việc bảo quản xe khi dùng nhiên liệu mới. Vấn đề này đặc biệt đáng ngại với những phương tiện ít vận hành, thường đỗ bãi nhiều tuần liền.
Nguyên xe ít chạy đổ xăng E10 dễ gặp rủi ro
Xăng sinh học E10 chứa 10% ethanol (cồn sinh học) kết hợp cùng 90% xăng khoáng thông thường. Thành phần ethanol giúp giảm khí thải và tăng khả năng cháy sạch cho động cơ, tuy nhiên lại mang đặc tính hút ẩm cao hơn xăng khoáng truyền thống.
Nếu xe "đắp chiếu" lâu ngày, xăng E10 tồn đọng bên trong bình chứa sẽ liên tục hấp thụ hơi nước từ không khí. Khi độ ẩm tích tụ vượt ngưỡng, hỗn hợp ethanol và nước tách khỏi xăng, gây ra hiện tượng phân lớp khiến nhiên liệu giảm chất lượng.
Đặc tính tẩy rửa mạnh của ethanol còn có khả năng cuốn trôi cặn bẩn lâu ngày trong bình hoặc đường ống dẫn. Đối với các dòng xe cũ ít được bảo dưỡng, tình trạng này trực tiếp làm tăng nguy cơ tắc nghẽn kim phun hoặc lọc xăng.
Hệ thống gioăng cao su, ron hoặc chi tiết nhựa cũng có nguy cơ lão hóa nhanh hơn nếu vật liệu kém tương thích. Các chuyên gia kỹ thuật cảnh báo điều này rất dễ xảy ra khi nhiên liệu chứa ethanol lưu kho bên trong hệ thống lâu ngày.
Giải pháp cho xe ít sử dụng khi dùng xăng E10
Trái với thói quen đổ đầy bình để tránh ngưng tụ nước của nhiều người, xăng E10 đòi hỏi cách xử lý ngược lại. Các kỹ thuật viên sửa chữa ô tô khuyến cáo chỉ nên đổ lượng xăng vừa đủ nếu xác định xe dừng chạy vài tuần.
Việc tích trữ quá nhiều nhiên liệu sinh học trong bình chứa lâu ngày chỉ làm tăng nguy cơ giảm chất lượng xăng. Trước khi cất xe dài hạn, chủ phương tiện nên vận hành cho tiêu hao gần hết lượng xăng cũ trong hệ thống trước khi nạp mới.
Người dùng có thể kết hợp sử dụng các chất phụ gia ổn định nhiên liệu để tăng cường hiệu quả bảo quản. Phương pháp này phù hợp cho xe mới, xe dùng hệ thống phun xăng điện tử có bình chứa kín hoặc hệ thống nhiên liệu tốt.
Biện pháp đơn giản giúp bảo vệ phương tiện ít sử dụng là duy trì thói quen khởi động và vận hành định kỳ. Việc này giúp dòng nhiên liệu liên tục luân chuyển qua hệ thống bơm, kim phun vào buồng đốt, tránh tình trạng ứ đọng.
Theo anh Nguyễn Minh Tân, kỹ thuật viên của một garage chuyên sửa chữa, bảo dưỡng ô tô tại phường Cát Lái, TP.HCM, chủ xe nên khởi động và cho xe vận hành khoảng 10 - 15 phút mỗi tuần. Việc vận hành đều đặn giữ hệ thống ổn định.
Nếu điều kiện cho phép, chủ xe nên trực tiếp lái phương tiện di chuyển những quãng ngắn thay vì nổ máy tại chỗ. Cách thức này hỗ trợ động cơ nhanh chóng đạt mức nhiệt độ vận hành tiêu chuẩn, tối ưu hóa việc bôi trơn cơ khí.
Xăng E10 có tốc độ giảm chất lượng nhanh đáng kể so với dòng xăng khoáng truyền thống trước đây. Do đó, người điều khiển phương tiện tuyệt đối không nên để loại nhiên liệu sinh học này tồn đọng trong bình chứa quá từ 1 đến 2 tháng.
Nếu xe ít di chuyển, hãy duy trì lượng xăng vừa phải và thực hiện bổ sung nhiên liệu mới thường xuyên. Khi xe đã đỗ lâu từ 3 - 4 tuần hoặc trên một tháng, việc hút bỏ lượng xăng cũ cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Hành động này giúp phòng ngừa tối đa nguy cơ động cơ bị hụt ga, khó nổ hoặc sinh cặn trong hệ thống phun. Bên cạnh đó, việc giữ vệ sinh sạch sẽ cho khu vực nắp bình nhiên liệu cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng.
Những chiếc ô tô đỗ lâu ngày ngoài trời không mái che rất dễ bị nước mưa hay bụi bẩn xâm nhập. Để hạn chế nguy cơ nhiễm ẩm, người dùng cần liên tục kiểm tra nắp bình, đảm bảo độ kín khít của gioăng cao su.
Sau khi rửa xe hoặc di chuyển qua mưa lớn, tuyệt đối không để nước ứ đọng quanh khu vực nắp bình. Việc ưu tiên mua nhiên liệu tại các đại lý uy tín cũng giảm thiểu tối đa nguy cơ xăng lẫn tạp chất, chứa nước.
Quá trình vận hành xe sử dụng xăng E10 ít di chuyển đòi hỏi người dùng nhạy bén với các dấu hiệu lạ. Những biểu hiện như động cơ rung giật, khó khởi động, hụt ga hay đèn check engine phát sáng cần được đặc biệt lưu tâm.
Hiện tượng mùi xăng nồng nặc hơn bình thường cũng báo hiệu nhiên liệu giảm chất lượng hoặc hệ thống nhiễm ẩm, cặn bẩn. Khi đó, chủ xe cần tiến hành kiểm tra lọc nhiên liệu, kim phun và vệ sinh hệ thống định kỳ.
