Thời tiết từ tháng 4/2026: Không khí lạnh yếu dần, cảnh báo mưa đá và dông lốc cực đoan
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia vừa phát đi cảnh báo về sự chuyển dịch thời tiết từ tháng 4 đến tháng 9/2026. Trong khi không khí lạnh suy giảm kéo theo dông lốc, mưa đá, thì hiện tượng nắng nóng cực đoan do ENSO lại có xu hướng gia tăng gay gắt.
Theo Cơ quan khí tượng vừa công bố báo cáo xu thế thời tiết giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 9/2026. Theo dự báo, đây là thời kỳ chuyển giao với nhiều hình thái thời tiết đối lập và nguy hiểm. Các chuyên gia lưu ý người dân cần sẵn sàng ứng phó với các hiện tượng cực đoan xuất hiện đột ngột.
Về xu thế không khí lạnh, bắt đầu từ tháng 4, các đợt khí lạnh sẽ hoạt động với cường độ yếu và tần suất thưa dần. Tuy nhiên, sự tương tác giữa các khối khí trong giai đoạn chuyển mùa thường dẫn đến những hệ lụy thời tiết khó lường tại khu vực miền Bắc.
Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, đưa ra lời cảnh báo: "Không khí lạnh thời kỳ chuyển mùa có thể gây ra những đợt mưa dông ở miền Bắc, nguy cơ kèm theo lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh ở khu vực Bắc Bộ".
Song song với sự rút lui của không khí lạnh là sự trỗi dậy của nắng nóng trên diện rộng. Tại khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Nghệ An, nhiệt độ trung bình tháng 4 dự kiến cao hơn từ 0,5 - 1 độ C so với trung bình nhiều năm.
Tại phía Nam, tình trạng oi nóng sẽ diễn biến phức tạp hơn. Ông Hòa cho biết: "Tháng 4, nắng nóng ở miền Đông Nam Bộ tiếp tục tăng cường độ và mở rộng sang khu vực cao nguyên Trung Bộ và miền Tây Nam Bộ".
Dự báo phải đến cuối tháng 5, cường độ nóng tại các tỉnh phía Nam mới bắt đầu suy giảm. Trong khi đó, ở phía Tây Bắc Bộ và vùng núi phía Tây từ Thanh Hóa đến Huế, nắng nóng sẽ gia tăng mạnh mẽ từ thời điểm tháng 4.
Bước sang tháng 6, diện bao phủ của nắng nóng tiếp tục lan rộng ra toàn bộ miền Bắc và miền Trung. Chuyên gia nhận định mức độ gay gắt của các đợt nóng trong những tháng tiếp theo sẽ cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm 2025.
Đặc biệt, giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9, nhiệt độ trên toàn quốc phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm. "Nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn trung bình nhiều năm và gay gắt hơn so với cùng kỳ năm 2025", ông Hòa khẳng định.
Sự khắc nghiệt này được giải thích bởi tác động của hiện tượng ENSO khi nghiêng về pha nóng từ nửa cuối năm. Gió tín phong suy yếu và sự thay đổi phân bố đối lưu làm tăng xác suất xuất hiện các đợt nóng kéo dài tại Việt Nam.
Tổ chức Khí tượng thế giới cũng cảnh báo năm 2026 có khả năng nằm trong nhóm những năm nóng nhất lịch sử. Điều này phù hợp với xu thế biến đổi khí hậu khi nắng nóng cực đoan dần trở thành đặc trưng thời tiết mới.
Đáng chú ý, dù đến tháng 9 nắng nóng bắt đầu hạ nhiệt nhưng các đợt nóng muộn bất thường vẫn có thể xảy ra. Ngược lại, lượng mưa tại Nam Bộ vào cuối năm có khả năng thấp hơn so với mức trung bình hằng năm.
Bên cạnh nhiệt độ, các hình thái nguy hiểm như lũ quét và sạt lở đất cũng được cảnh báo sẽ diễn biến phức tạp. Những đợt mưa lớn trong thời gian ngắn có thể gây thiệt hại nghiêm trọng nếu không có phương án ứng phó kịp thời.
Cơ quan khí tượng khuyến cáo các địa phương và người dân cần liên tục cập nhật bản tin ngắn hạn từ 1-3 ngày. Việc theo dõi sát sao giúp điều chỉnh kế hoạch sản xuất và vận hành hồ chứa an toàn cho hạ du.
Sự chủ động trong tiếp nhận thông tin dự báo sẽ đảm bảo an toàn cho dân sinh trong bối cảnh khí hậu biến động. Các phương án ứng phó cần được tích hợp linh hoạt dựa trên diễn biến thực tế của từng loại hình thiên tai.
