Trong bối cảnh giá xăng dầu toàn cầu biến động mạnh vì xung đột Trung Đông, Việt Nam vẫn đảm bảo nguồn cung xăng dầu và duy trì giá bán ở mức thấp hơn nhiều quốc gia trong khu vực nhờ loạt giải pháp điều hành linh hoạt.
Theo báo Tài Chính – Đầu tư, thị trường năng lượng toàn cầu đang trải qua giai đoạn biến động hiếm có, khi căng thẳng tại Trung Đông kéo dài hơn một tháng đã gây ảnh hưởng sâu rộng đến nguồn cung dầu khí. Quy mô và mức độ tác động của cuộc khủng hoảng này được đánh giá vượt cả cú sốc dầu mỏ thập niên 1970, kéo theo những biến động mạnh tại nhiều quốc gia nhập khẩu năng lượng.
Theo số liệu từ cơ quan quản lý thị trường trong nước, từ đầu năm 2026, giá dầu thô trên thế giới đã vượt mốc 100 USD/thùng. Đáng chú ý, giá dầu diesel tăng vọt lên khoảng 238 USD/thùng vào cuối tháng 3, cao gấp hơn 2,5 lần so với mức nền trước xung đột. Diễn biến này khiến thị trường năng lượng trong nước chịu áp lực lớn.
Tác động của khủng hoảng không chỉ dừng lại ở khu vực Trung Đông mà nhanh chóng lan sang Đông Nam Á. Nhiều nền kinh tế trong khu vực gặp khó khăn trong đảm bảo nguồn cung và kiểm soát giá. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định tương đối, nhờ năng lực điều hành và các công cụ bình ổn giá.
Trong bối cảnh nguồn cung nhập khẩu bị chậm trễ do thời gian vận chuyển kéo dài và giá thế giới liên tục leo thang, cơ quan quản lý khẳng định Việt Nam vẫn đảm bảo đủ xăng dầu cho thị trường. Không chỉ vậy, mặt bằng giá trong nước còn thấp hơn trung bình thế giới khoảng 1,3 USD/lít.
Để ứng phó với biến động, ngay từ đầu tháng 3, Bộ Công Thương đã xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt theo từng giai đoạn. Các phương án được thiết kế cho cả ngắn hạn và trung hạn, đồng thời tiếp tục được cập nhật theo diễn biến thị trường trong những tháng tiếp theo.
“Việc điều hành cung cầu và giá xăng dầu trên nguyên tắc bảo đảm an ninh năng lượng, bám sát diễn biến giá thế giới, đánh giá tác động tới người dân và các ngành chịu ảnh hưởng. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý đưa ra các giải pháp nhằm ổn định cung cầu, giá cả và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng”, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho hay.
Một trong những công cụ quan trọng được sử dụng là Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Chỉ trong vòng một tháng, quỹ này đã được kích hoạt tới 9 lần với tổng số tiền khoảng 5.300 tỷ đồng. Đồng thời, ngân sách nhà nước lần đầu tiên tạm ứng thêm 8.000 tỷ đồng để tăng nguồn lực cho quỹ, góp phần mở rộng dư địa điều hành giá.
Song song đó, Chính phủ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tài khóa nhằm “hạ nhiệt” giá xăng dầu. Các chính sách bao gồm giảm thuế nhập khẩu ưu đãi về 0% trong một giai đoạn nhất định, đưa thuế bảo vệ môi trường về mức 0% đối với nhiều loại nhiên liệu, giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và miễn khai thuế giá trị gia tăng trong khi vẫn cho phép khấu trừ đầu vào.
Cơ chế điều hành giá cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Từ đầu tháng 3, cơ quan quản lý có thể điều chỉnh giá khi biến động vượt ngưỡng 7% mà không cần chờ chu kỳ. Sau đó, thời gian phản ứng tiếp tục được rút ngắn xuống còn một ngày nếu mức biến động vượt 15%, giúp hạn chế tích tụ các cú sốc giá lớn.
Nhờ các biện pháp đồng bộ, giá xăng trong nước đã giảm đáng kể sau khi đạt đỉnh. Cụ thể, đến ngày 26/3, giá xăng E5 RON92 giảm xuống còn 23.326 đồng/lít, thấp hơn 6.788 đồng so với mức cao nhất trước đó, tương đương mức giảm 22,5%.
“Nếu không có Quỹ Bình ổn, giá xăng E5 RON92 có thể lên tới 30.180 đồng/lít, xăng RON95-III gần 33.700 đồng/lít và dầu hỏa khoảng 38.930 đồng/lít, cao hơn thực tế 3.000-5.000 đồng/lít. So với khu vực, mức tăng giá của Việt Nam thuộc nhóm trung bình thấp và đã có xu hướng giảm trở lại”, Bộ Công thương nhấn mạnh.
Bên cạnh các biện pháp về giá, cơ quan chức năng cũng tăng cường kiểm soát hệ thống phân phối và dự trữ. Quy định tồn kho tối thiểu 20 ngày được thực hiện nghiêm nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng. Đồng thời, việc đảm bảo lưu thông hàng hóa và nâng cao năng lực dự trữ tiếp tục được triển khai để ứng phó với các biến động từ thị trường quốc tế.
Những giải pháp đa tầng, linh hoạt đã giúp Việt Nam duy trì ổn định thị trường xăng dầu trong bối cảnh nhiều thách thức. Đây được xem là yếu tố quan trọng góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và giảm tác động tiêu cực đến nền kinh tế trong giai đoạn biến động toàn cầu.
_12042026235555.jpg)
