Giá xăng dầu biến động liên tục, Đại biểu Quốc hội kiến nghị nóng về điều hành xăng dầu
Trước những biến động khó lường từ xung đột Trung Đông, các Đại biểu Quốc hội nhấn mạnh việc xây dựng một khung chính sách linh hoạt, sẵn sàng ứng phó mọi cấp độ. Mục tiêu là chấm dứt tình trạng thụ động, phải chờ đợi các kỳ họp mới có thể điều chỉnh thuế xăng dầu.
Theo báo Dân Việt, sáng 10/4, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, các Đại biểu đã thảo luận tổ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Một trong những vấn đề trọng tâm được trao đổi là cơ chế điều hành giá xăng dầu trước áp lực địa chính trị thế giới.
Thảo luận tại Tổ 5, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên bày tỏ sự đồng tình với các giải pháp từ Chính phủ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở vấn đề thể chế, vốn được coi là "nút thắt của tất cả những nút thắt".
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, hệ thống văn kiện của Đảng và Quốc hội gần đây đều tập trung vào việc khơi thông thể chế. Các cơ quan chức năng cần quyết liệt hóa những chủ trương lớn từ Nghị quyết Đại hội XIV và các Nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá các chủ trương này là "rất trúng, rất đúng với thời điểm, quan điểm, tư tưởng rất mới, rất cách mạng". Tuy nhiên, áp lực đặt ra là phải cụ thể hóa chúng trong thời gian ngắn nhất để phục vụ kế hoạch năm 2026.
Ông Diên cũng cảnh báo về tính phức tạp trong việc triển khai thực tế. Phó Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ: “Về quan điểm, tư tưởng là hoàn toàn đúng, trúng, nhưng chúng ta giải quyết thế nào để không phát sinh xung đột pháp luật trong từng cơ chế, chính sách. Đó là vấn đề không hề dễ, là một thách thức mà chúng ta phải vượt qua”.
Liên quan đến biến động giá năng lượng, Đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa (Tổng Kiểm toán nhà nước) đề xuất cần cơ chế thuế linh hoạt. Ông cho rằng điều này sẽ giảm thiểu tác động tiêu cực từ xung đột Trung Đông đến tăng trưởng kinh tế và bình ổn giá cả trong nước.
Về phương thức thực hiện, ông Nghĩa kiến nghị Quốc hội nên ủy quyền cho Chính phủ trong việc điều chỉnh thuế xăng dầu. Việc này giúp Chính phủ chủ động rút ngắn hoặc kéo dài thời gian thực hiện nghị quyết dựa trên đánh giá tác động đa chiều, thay vì chờ đợi.
Đại biểu Nghĩa cũng lưu ý sự tương quan giữa giá xăng dầu nội địa và quốc tế, đặc biệt là các thị trường giáp biên giới. Việc bám sát thực tế này là điều kiện tiên quyết để ngăn chặn tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới đang diễn biến phức tạp.
Để bảo vệ quyền lợi quốc gia và người dân, ông Nghĩa cho rằng các giải pháp phải đồng bộ. Nếu không chủ động phương án ứng phó, chi phí xử lý hệ lụy từ mất ổn định vĩ mô và lạm phát sẽ trở thành gánh nặng rất lớn cho nền kinh tế.
Đặc biệt, ông đề xuất Chính phủ xây dựng một "khung chính sách" cho giai đoạn 2026 – 2030. Khung này bao gồm các kịch bản ứng phó ở cấp độ quốc gia và ngành, sẵn sàng kích hoạt ngay khi có biến động bất thường hoặc tình huống khẩn cấp xảy ra.
Ông Nghĩa cho rằng: "Khung chính sách này tôi nghĩ là chúng ta có thể báo cáo Bộ Chính trị, báo cáo Quốc hội để cho Chính phủ những quyền hạn, nguyên tắc để Chính phủ chủ động xử lý ứng phó với các tình huống xảy ra theo các cấp độ".
Đại biểu Nghĩa khẳng định việc chuẩn bị sẵn các kịch bản là giải pháp căn cơ. Theo ông: “Tình huống nào xảy ra chúng ta sẵn sàng có các giải pháp ứng phó. Không phải chờ mỗi lần chúng ta phải điều chỉnh thuế như thế này mất rất nhiều thời gian và lại phải chờ kỳ họp Quốc hội tới, rất không ổn ở cái chỗ này".
Việc trao quyền linh hoạt cho Chính phủ được kỳ vọng sẽ giúp nền kinh tế thích ứng nhanh với môi trường quốc tế. Khung chính sách mới sẽ là lá chắn bảo vệ thị trường trước những cú sốc từ bên ngoài, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
