Từ nay đến giữa tháng 11, thời tiết Việt Nam diễn biến ra sao, khu vực nào đáng chú ý?
Bão và áp thấp nhiệt đới được dự báo hoạt động ít hơn trung bình nhiều năm trong tháng tới, nhưng nguy cơ đổ bộ đất liền Việt Nam vẫn còn. Đáng chú ý, mưa lớn diện rộng, thời tiết cực đoan và tình trạng thiếu hụt lượng mưa tiếp tục là những vấn đề cần theo dõi.
Bão và áp thấp nhiệt đới vẫn có khả năng đổ bộ
Theo nhận định của cơ quan khí tượng, trong giai đoạn từ ngày 11/10 đến 10/11, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông có khả năng thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Dù vậy, Việt Nam vẫn cần đề phòng nguy cơ các hình thái thời tiết này ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền.
Trong cùng thời kỳ, thống kê trung bình nhiều năm ghi nhận khoảng 2 cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông, trong đó khoảng 0,8 cơn đi vào đất liền Việt Nam. Đây là số liệu tham chiếu để đánh giá hoạt động của bão trong giai đoạn dự báo, không phải số lượng chắc chắn sẽ xuất hiện trong tháng tới.
Đáng lưu ý, nguy cơ mưa lớn trên diện rộng vẫn còn, với khu vực Trung Bộ được dự báo có khả năng chịu ảnh hưởng nhiều hơn. Hoạt động của không khí lạnh trong thời gian này cũng có xu hướng yếu hơn so với trung bình nhiều năm.
Nhiệt độ nhiều khu vực cao hơn trung bình nhiều năm
Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết nhiệt độ trung bình trên cả nước trong giai đoạn từ nay đến khoảng giữa tháng 11 có thể cao hơn mức trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C.
Riêng Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến TP Huế, mức chênh lệch được dự báo phổ biến từ 1,5-2,5 độ C, một số nơi có thể cao hơn. Diễn biến này cho thấy nền nhiệt trong thời kỳ dự báo có xu hướng cao hơn mức thông thường.
Về lượng mưa, vùng núi Bắc Bộ, Nam Bộ và tỉnh Lâm Đồng được dự báo có tổng lượng mưa xấp xỉ trung bình nhiều năm, một số nơi cao hơn từ 10-20%. Ngược lại, phần lớn các khu vực còn lại có thể ghi nhận lượng mưa thấp hơn mức trung bình từ 20-40%.
Đặc biệt, tại một số nơi thuộc khu vực từ Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi, lượng mưa trong thời kỳ này có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm từ 40-50%. Sự khác biệt về lượng mưa giữa các khu vực là một trong những yếu tố cần lưu ý khi theo dõi tình hình thời tiết thời gian tới.
Cảnh báo giông lốc, mưa đá và gió giật mạnh
Ngoài nguy cơ bão, áp thấp nhiệt đới và mưa lớn, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như giông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh vẫn có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước.
Theo cơ quan khí tượng, sự kết hợp của dải hội tụ nhiệt đới, hội tụ gió trên cao, gió mùa Tây Nam và không khí lạnh có thể tạo điều kiện gây ra những đợt mưa diện rộng trên đất liền. Các hình thái này đồng thời làm gia tăng nguy cơ xuất hiện những hiện tượng thời tiết nguy hiểm đi kèm.
Trước diễn biến thời tiết khó lường trong bối cảnh biến đổi khí hậu, cơ quan khí tượng khuyến cáo chính quyền địa phương và người dân thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, đặc biệt là thông tin dự báo ngắn hạn từ 1-3 ngày để chủ động ứng phó.
El Nino có thể tác động đến thời tiết cuối năm 2026
Nhận định xa hơn cho thấy El Nino đã chuyển sang trạng thái rất mạnh và có khả năng đạt cường độ cực đại vào cuối năm 2026. Trong những tháng đầu năm 2027, hiện tượng này được dự báo suy yếu nhưng vẫn duy trì ở mức rất mạnh.
Từ nay đến hết năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như các hình thái ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Trong mùa đông 2026-2027, không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu hơn bình thường; các đợt rét đậm, rét hại có thể xuất hiện muộn và ít hơn.
Một vấn đề khác là nguy cơ thiếu hụt lượng mưa từ nay đến cuối năm 2026 tại duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Mức thiếu hụt được dự báo phổ biến 20-40%, đồng thời mùa mưa tại những khu vực này có khả năng kết thúc sớm.
Bước sang những tháng đầu năm 2027, tình trạng ít mưa và nắng nóng có thể xuất hiện sớm tại các tỉnh phía nam, làm tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn. Vì vậy, việc cập nhật thường xuyên các bản tin khí tượng sẽ giúp người dân và chính quyền chủ động hơn trước những thay đổi của thời tiết.
