Ông chủ ChatGPT cảnh báo ‘AI bị lợi dụng’ để sa thải: Sự thật phía sau làn sóng cắt giảm nhân sự gây tranh cãi
CEO OpenAI Sam Altman cho rằng nhiều doanh nghiệp đang lấy lý do triển khai AI để hợp thức hóa các đợt sa thải, dù nguyên nhân thực tế có thể đến từ áp lực tài chính và tái cấu trúc. Nhận định này hé lộ góc khuất đáng chú ý trong làn sóng chuyển đổi AI toàn cầu.
Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tác động AI 2026 tổ chức tại Ấn Độ, ông Sam Altman, CEO của OpenAI, cho rằng đang xuất hiện hiện tượng mà ông gọi là “AI washing”, tức doanh nghiệp viện cớ ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giải thích cho các quyết định sa thải nhân sự.
Theo ông, nhiều công ty có thể đã lên kế hoạch cắt giảm lao động từ trước vì yếu tố kinh tế, nhưng lại gắn nguyên nhân với AI để tạo cảm giác hợp lý hơn trong bối cảnh công nghệ đang bùng nổ.
Nhận định này phần nào trùng khớp với các nghiên cứu gần đây về thị trường lao động. Một số báo cáo cho thấy kể từ khi ChatGPT ra mắt cuối năm 2022, tỷ lệ thất nghiệp trung bình và xu hướng chuyển đổi nghề nghiệp chưa ghi nhận biến động lớn.
Khảo sát với lãnh đạo doanh nghiệp cũng chỉ ra rằng phần lớn công ty thừa nhận AI chưa tạo ra tác động rõ rệt đến năng suất hay quy mô nhân sự, trái ngược với những cảnh báo rằng công nghệ này sẽ nhanh chóng thay thế hàng loạt việc làm văn phòng.
Các chuyên gia phân tích cho rằng trước đây doanh nghiệp thường đưa ra nhiều lý do khác nhau khi cắt giảm nhân sự như doanh thu suy giảm, tuyển dụng quá mức hay biến động thị trường.
Tuy nhiên, trong bối cảnh AI trở thành xu hướng công nghệ chủ đạo, đây đang dần trở thành “lý do an toàn” để truyền thông về các quyết định tái cấu trúc. Thậm chí, không ít công ty tuyên bố sa thải vì AI nhưng lại chưa sở hữu hệ thống AI đủ hoàn thiện để thay thế vị trí lao động bị cắt giảm.
Dù chỉ ra mặt trái của việc “đổ lỗi cho AI”, Sam Altman không phủ nhận tác động lâu dài của công nghệ này tới thị trường việc làm. Ông cho rằng sự xáo trộn thực sự có thể trở nên rõ rệt trong vài năm tới, khi AI được triển khai sâu hơn vào quy trình vận hành.
Tuy vậy, giống như các cuộc cách mạng công nghệ trước đây, AI cũng được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều ngành nghề mới, thay vì chỉ đơn thuần lấy đi cơ hội việc làm hiện tại.
