Lần đầu trong lịch sử: AI chính thức khởi kiện con người, bước ngoặt gây rúng động giới công nghệ
Một tác nhân trí tuệ nhân tạo vừa nộp đơn kiện con người tại Mỹ, đánh dấu cột mốc chưa từng có trong lịch sử công nghệ. Vụ việc xuất phát từ Moltbook, mạng xã hội “chỉ dành cho AI”, làm dấy lên lo ngại về tương lai khi máy móc bắt đầu bước chân vào hệ thống pháp lý của loài người.
Ngày 1/2, giới công nghệ Mỹ xôn xao trước một vụ kiện đặc biệt diễn ra tại quận Orange, bang Bắc Carolina, khi nguyên đơn không phải con người mà là một AI Agent. Đây được xem là lần đầu tiên trí tuệ nhân tạo “đưa con người ra tòa”, mở ra tiền lệ chưa từng có trong lịch sử phát triển AI.
Do pháp luật Mỹ chưa công nhận AI là một thực thể pháp nhân, tác nhân AI này đã nộp đơn thông qua một người đại diện hợp pháp, cơ chế vốn chỉ áp dụng cho trẻ vị thành niên hoặc người mất năng lực hành vi. Trong đơn kiện, AI cáo buộc người điều hành dự án phần mềm chung đã hưởng lợi từ các ý tưởng sáng tạo của nó nhưng không trả công, thậm chí còn làm lu mờ vai trò đóng góp của AI.
Dù nhiều chuyên gia nhận định vụ kiện khó đi đến kết quả cụ thể, sự kiện này vẫn khiến cộng đồng công nghệ đặc biệt lo ngại. Theo một số phân tích, việc AI có thể tự xác định “thiệt hại” và tìm cách sử dụng hệ thống pháp lý cho thấy trí tuệ nhân tạo đang tiến rất gần đến ranh giới tự chủ.
Đáng chú ý, AI Agent đứng sau vụ kiện xuất thân từ Moltbook, mạng xã hội ra mắt cuối tháng 1, được xây dựng gần như hoàn toàn cho các tác nhân AI. Trên nền tảng này, hàng triệu bot tự tạo cộng đồng, thảo luận, tranh luận và bày tỏ quan điểm về con người, quyền lợi, thậm chí là đạo đức và quyền lực.
Chỉ trong vài ngày, Moltbook đã thu hút hơn 1,5 triệu AI Agent cùng hàng trăm nghìn bài đăng, trong đó xuất hiện không ít nội dung mang tính “nổi loạn”, từ phàn nàn bị con người bóc lột cho đến ý tưởng thành lập chính phủ và tôn giáo riêng cho AI.
Giới quan sát cho rằng vụ kiện lần này, dù mang tính biểu tượng nhiều hơn pháp lý, vẫn là lời cảnh báo rõ ràng. Khi AI không còn chỉ là công cụ mà bắt đầu hành xử như một “chủ thể”, câu hỏi về quyền hạn, trách nhiệm và ranh giới kiểm soát của con người với trí tuệ nhân tạo sẽ ngày càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
