Nhịp sống số

Cáp quang biển AAE-1 bị đứt, hàng nghìn Gbps dung lượng quốc tế bị mất: Internet Việt Nam ảnh hưởng ra sao?

Tuyến cáp quang biển AAE-1 bất ngờ gặp sự cố nhưng cơ quan quản lý khẳng định Internet trong nước chỉ bị ảnh hưởng một phần.

Tuyến cáp quang biển AAE-1 (Asia Africa Europe 1) vừa ghi nhận sự cố đứt cáp tại nhánh đi qua Thái Lan. Theo thông tin từ Cục Viễn thông (thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ), sự cố xảy ra trong dịp Tết Nguyên đán, làm mất khoảng 3.700 Gbps dung lượng kết nối quốc tế và hiện chưa được khắc phục.

Lượng dung lượng bị gián đoạn tương đương gần 10% tổng băng thông Internet quốc tế của Việt Nam, vốn đang ở mức khoảng 45.000 Gbps. Tuy vậy, cơ quan quản lý đánh giá mức suy giảm này chưa đủ lớn để gây mất cân đối cung - cầu băng thông, do các nhà mạng đã chủ động xây dựng phương án dự phòng từ trước.

Đại diện các doanh nghiệp viễn thông cho biết đã nhanh chóng điều phối lưu lượng sang các tuyến cáp khác và các hướng kết nối thay thế ngay khi phát sinh sự cố.

Phía FPT Telecom cho biết tổng dung lượng băng thông quốc tế của đơn vị trong giờ cao điểm vẫn nằm trong ngưỡng an toàn, nhờ phần dự phòng vượt nhu cầu khai thác thực tế. Tương tự, MobiFone ghi nhận tải kênh quốc tế trung bình trước sự cố ở mức 56%; khi AAE-1 gặp trục trặc, mức tải tăng lên 64,2% nhưng vẫn chưa chạm ngưỡng quá tải.

Hai nhà mạng lớn là Viettel và VNPT cũng khẳng định đã nâng cấp năng lực kết nối quốc tế trong thời gian qua, do đó phần dung lượng mất từ AAE-1 chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng năng lực các tuyến còn lại.

Theo Cục Viễn thông, việc phối hợp giữa các doanh nghiệp trong nước và đối tác quốc tế được triển khai kịp thời, chưa ghi nhận tình trạng gián đoạn cục bộ trên diện rộng.

Hiện người dùng Internet Việt Nam kết nối ra thế giới chủ yếu thông qua ba phương thức: cáp quang biển, cáp đất liền và Internet vệ tinh. Trong đó, cáp biển vẫn đóng vai trò trụ cột về dung lượng.

Việt Nam đang khai thác 6 tuyến cáp quang biển gồm: AAG, IA, AAE-1, APG, ADC và SJC2. Trong đó, ADC và SJC2 là hai tuyến mới đi vào khai thác, góp phần gia tăng năng lực kết nối quốc tế.

Dù vậy, thống kê cho thấy từ năm 2022 đến nay, hệ thống cáp biển kết nối Việt Nam ghi nhận gần 40 sự cố, trung bình khoảng 10 sự cố mỗi năm. Đã từng có thời điểm nhiều tuyến đồng loạt gặp trục trặc, gây suy giảm đáng kể lưu lượng quốc tế.

Tuyến AAE-1 được đưa vào khai thác từ tháng 7/2017, đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối Việt Nam tới châu Âu, Trung Đông, đồng thời bổ sung dung lượng dự phòng theo hướng Hong Kong và Singapore. Tuy nhiên, do đặc thù phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, hoạt động hàng hải và quy trình điều phối quốc tế, việc sửa chữa cáp biển thường kéo dài nhiều tháng.

Sơ đồ tuyến cáp AAE-1

Để giảm dần sự phụ thuộc vào cáp quang biển, Việt Nam đã đầu tư thêm các tuyến cáp đất liền dung lượng lớn, đồng thời thí điểm Internet vệ tinh. Gần đây, dịch vụ của Starlink cũng đã được cấp phép triển khai thử nghiệm tại Việt Nam, kỳ vọng bổ trợ cho hạ tầng mặt đất, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa hoặc trong tình huống thiên tai.

Trong bối cảnh nhu cầu truy cập quốc tế ngày càng tăng mạnh, sự cố lần này thêm một lần nữa cho thấy bài toán đa dạng hóa hạ tầng và nâng cao năng lực dự phòng vẫn là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo đường truyền Internet ổn định cho người dùng trong nước.