Điểm khác biệt then chốt giữa xăng E10 và ‘xăng pha cồn’, 10% ethanol trong xăng E10 có đáng lo?
Thông tin về việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng tại Việt Nam đang thu hút sự chú ý lớn trong những ngày gần đây. Dù xăng E10 rẻ hơn RON 95 nhưng nhiều người vẫn gây băn khoăn về chất lượng thực sự của loại xăng sinh học này.
Bên cạnh những kỳ vọng về một loại nhiên liệu thân thiện hơn với môi trường, vẫn có không ít người tiêu dùng tỏ ra băn khoăn vì liên tưởng đến các vụ “xăng pha cồn”, xăng kém chất lượng từng gây lo ngại trên thị trường.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, TS Vũ Thị Tần, chuyên gia hóa học, cho rằng việc so sánh xăng E10 với các loại “xăng pha cồn” trước đây là không chính xác. Theo bà, đây là hai vấn đề khác nhau về bản chất, dù đều khiến nhiều người nghĩ đến thành phần “cồn” trong nhiên liệu.
Theo TS Tần, điều cần phân biệt rõ là loại cồn được đưa vào xăng là gì, hàm lượng bao nhiêu và quá trình pha trộn có được giám sát theo quy chuẩn kỹ thuật hay không.
Bà cho biết, nỗi ám ảnh của nhiều người Việt với cụm từ “xăng pha cồn” xuất phát từ những vụ việc xăng kém chất lượng trong quá khứ. Khi đó, một số loại nhiên liệu bị pha trộn tùy tiện nhằm hạ giá thành, trục lợi, không được kiểm soát đúng tiêu chuẩn.
Điều này hoàn toàn khác với xăng sinh học E10, vốn là loại nhiên liệu được sản xuất, phối trộn trong quy trình công nghiệp và phải đáp ứng các quy chuẩn kiểm định cụ thể.
Theo chuyên gia, trước đây dư luận từng lo ngại về tình trạng xăng bị pha thêm methanol, dung môi hoặc các loại cồn không đạt chuẩn. Đây là cách pha trộn không chính thống, thiếu kiểm soát về chất lượng, có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống nhiên liệu và động cơ phương tiện.
Ngược lại, xăng E10 là loại nhiên liệu đã được định danh rõ ràng. Thành phần, tỷ lệ phối trộn và chất lượng đều phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật. Theo quy định hiện hành, xăng E10 gồm khoảng 90% xăng khoáng và 9-10% ethanol nhiên liệu.
TS Vũ Thị Tần nhấn mạnh, không thể mặc định cứ có thành phần cồn trong xăng thì đó là xăng bẩn. Ethanol dùng trong xăng E10 là ethanol nhiên liệu, được sản xuất và kiểm soát theo tiêu chuẩn riêng để phục vụ cho động cơ đốt trong.
“Không phải cứ có cồn trong xăng là xăng bẩn. Ethanol nhiên liệu trong E10 được sản xuất và kiểm soát theo tiêu chuẩn riêng để sử dụng cho động cơ đốt trong”, TS Vũ Thị Tần nhấn mạnh.
Theo phân tích của chuyên gia này, ethanol trong xăng E10 có vai trò như một chất chứa oxy, hỗ trợ quá trình đốt cháy nhiên liệu diễn ra hoàn thiện hơn. Bên cạnh đó, ethanol có chỉ số octan cao, qua đó có thể giúp tăng khả năng chống kích nổ của nhiên liệu.
Đây cũng là một trong những lý do khiến nhiều quốc gia lựa chọn nhiên liệu sinh học như một giải pháp nhằm giảm phát thải từ phương tiện giao thông.
Thông tin từ Bộ Công Thương cũng cho thấy ethanol có hàm lượng oxy cao, giúp cải thiện quá trình cháy của nhiên liệu, từ đó góp phần làm giảm khí thải CO và lượng hydrocarbon chưa được đốt cháy hết.
Dù vậy, bên cạnh yếu tố môi trường, vấn đề khiến nhiều người dùng quan tâm nhất hiện nay là xăng E10 có gây hại cho động cơ hay không.
Theo TS Vũ Thị Tần, đối với phần lớn ô tô và xe máy đời mới, đặc biệt là các phương tiện sử dụng hệ thống phun xăng điện tử, việc dùng xăng E10 đạt chuẩn có mức rủi ro kỹ thuật thấp. Tuy nhiên, người dùng vẫn nên kiểm tra khuyến cáo từ nhà sản xuất, nhất là với xe đời cũ, xe dùng chế hòa khí hoặc phương tiện có hệ thống nhiên liệu đã xuống cấp.
Bà cũng cho biết, nhiều nước như Mỹ, Brazil, Thái Lan và Philippines đã sử dụng xăng E10 trong thời gian dài.
Tuy nhiên, một số chuyên gia lưu ý ethanol có đặc tính hút ẩm và có thể làm hòa tan cặn bám trong hệ thống nhiên liệu. Vì vậy, với xe cũ hoặc phương tiện ít vận hành, người dùng nên theo dõi quá trình sử dụng, bảo dưỡng đúng cách và tuân thủ hướng dẫn từ nhà sản xuất để hạn chế rủi ro.
