Giá xăng dầu tăng sau điều chỉnh, RON95-III 26.976 đồng/lít: CPI tháng 3 đạt mức cao nhất 5 năm qua

Sau kỳ điều hành vào lúc 23 giờ 45 phút ngày 3/4, giá xăng E5RON92 hiện không cao hơn 25.428 đồng; Xăng RON95-III không cao hơn 26.976 đồng/lít. Dầu diesel 0.05S không cao hơn 44.788 đồng/lít và dầu mazut 180CST 3.5S không cao hơn 24.593 đồng/kg.

Theo Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 3/2026 tăng 1,23% so với tháng trước, tăng 2,44% so với cuối năm 2025 và cao hơn 4,65% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức tăng mạnh nhất của tháng 3 trong vòng 5 năm trở lại đây.

Lý giải về diễn biến này, bà Nguyễn Thị Hương – người đứng đầu cơ quan thống kê cho biết nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giá xăng dầu trong nước tăng theo xu hướng của thị trường năng lượng toàn cầu. Bên cạnh đó, chi phí vật liệu xây dựng và vận chuyển leo thang cũng góp phần đáng kể đẩy mặt bằng giá lên cao.

Tính chung quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lạm phát cơ bản nhích lên 3,63%.

Trong tháng 3, có 9 nhóm hàng hóa và dịch vụ ghi nhận mức tăng giá, trong khi chỉ 2 nhóm giảm. Nổi bật nhất là nhóm giao thông với mức tăng tới 12,85%, đóng góp lớn nhất vào CPI chung. Nguyên nhân chính do giá xăng tăng 29,72% và dầu diesel tăng tới 57,03% trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu bị ảnh hưởng bởi căng thẳng tại Trung Đông. Điều này kéo theo chi phí vận tải tăng mạnh, khiến giá vé máy bay, tàu hỏa và vận tải đường thủy đồng loạt đi lên.

Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,77%, chủ yếu do giá dầu hỏa tăng 62,35%, gas tăng 5,56% và vật liệu xây dựng chịu áp lực từ chi phí đầu vào.

Ở các nhóm khác, giá thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,38% do chi phí sản xuất, nhập khẩu tăng và một số địa phương điều chỉnh giá dịch vụ. Các nhóm như đồ uống, thuốc lá, thiết bị gia đình, giáo dục hay thông tin – truyền thông cũng ghi nhận mức tăng nhẹ.

Ở chiều ngược lại, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,59%, trong đó giá thực phẩm giảm 1,41%, góp phần kìm hãm đà tăng chung của CPI. Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch cũng giảm nhẹ 0,05% do nhu cầu sau Tết suy yếu.

Xét trong quý I, một số nhóm có mức tăng đáng kể gồm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 5,69%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,55%; giáo dục tăng 3,21% – đây là các yếu tố chính kéo CPI đi lên.

Ở chiều tích cực, giá thiết bị công nghệ giảm đã giúp nhóm thông tin và truyền thông giảm 0,20%, qua đó phần nào giảm áp lực lạm phát.

Về lạm phát cơ bản, tháng 3 ghi nhận mức tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 3,96% so với cùng kỳ. Bình quân quý I, lạm phát cơ bản tăng 3,63%, cao hơn CPI chung, cho thấy áp lực giá từ các yếu tố nền tảng của nền kinh tế vẫn đang hiện hữu.