Đời sống

Khoảng 900 liệt sỹ hy sinh trong Tết Mậu Thân 1968 được chôn ở đâu tại công viên Lê Thị Riêng?

Ba rãnh mộ tại công viên Lê Thị Riêng được xác định là nơi chôn cất tập thể các chiến sĩ hy sinh trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, theo thông tin được công bố tại hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là công viên Lê Thị Riêng), sáng 8/6.

Thông tin trên được đại tá Bùi Yên Tĩnh, Cục phó Cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, đưa ra tại hội thảo. Theo ông, nhận định này dựa trên hệ thống hồ sơ, tư liệu lịch sử cùng các căn cứ khoa học do nhóm nghiên cứu của KTS Nguyễn Xuân Thắng cung cấp và đối chiếu trong nhiều năm.

Theo đại tá Tĩnh, quá trình nghiên cứu tập trung vào ba bức ảnh chụp cảnh chôn cất tập thể. Các hình ảnh này được đối chiếu với ảnh vệ tinh giai đoạn 1968-1972, bản đồ Đô thành Sài Gòn, bản đồ do Cục Đo đạc lập cùng bản đồ nhà nước năm 1978. Kết quả cho thấy đây là cùng một sự kiện, xảy ra trong khoảng thời gian từ 8h đến 10h sáng ngày 12/2/1968.

z7913166351610-d432d4226523a0e-2169-3074-1780899592
Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Cục phó Tác chiến, phát biểu tại hội thảo, sáng 8/6. Ảnh: Đình Văn

Để xác định vị trí cụ thể, nhóm nghiên cứu sử dụng phương pháp chuyển đổi hệ quy chiếu, hệ tọa độ kết hợp giải thuật đối khớp không ảnh năm 1969, ảnh vệ tinh năm 2002 và năm 2024, sau đó áp dụng kỹ thuật chồng xếp dữ liệu (layer).

Từ việc xâu chuỗi các nguồn tư liệu, khảo sát hiện trường và đối chiếu lời kể nhân chứng, nhóm nghiên cứu nhận định ba rãnh mộ trong khuôn viên công viên Lê Thị Riêng có thể chứa khoảng 900 hài cốt liệt sĩ.

z7913249229940-6d4907e9c08a2f9-8045-4976-1780903280
Không ảnh chụp ga Hòa Hưng năm 1967 bên trái ảnh là nghĩa địa Đô Thành. Bức hình này dùng để đối chiếu vị trí nghĩa địa xưa, nay là công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Tư liệu
1e1325bc2bf7c2a99be6-jpg
Bức ảnh chụp vào ngày 12/2/1968 từ hãng AP giúp xác định vị trí khu chôn tập thể liệt sĩ tại nghĩa địa Đô Thành, nay là công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Tư liệu

Ba vị trí nghi vấn được xác định nằm cạnh nhà truyền thống, khu trò chơi thiếu nhi và hồ câu cá trong công viên. Trong đó, rãnh mộ có diện tích khoảng 500m2 nằm gần hồ câu cá phía sau nhà truyền thống được đánh giá có cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc nhất. Hai rãnh mộ còn lại sẽ tiếp tục được nghiên cứu, mở rộng sau khi triển khai tìm kiếm tại vị trí đầu tiên.

Từ các kết quả nghiên cứu bước đầu, Cục Tác chiến kiến nghị sử dụng thiết bị chuyên dụng để thăm dò các rãnh mộ và tiến hành khoan lấy mẫu kiểm tra. Quá trình khảo sát sẽ ưu tiên các phương pháp không phá hủy, đào các rãnh hẹp theo hướng vuông góc với rãnh mộ nhằm xác định chính xác vị trí mà vẫn hạn chế tối đa tác động đến hiện trạng khu vực.

Theo thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó chính ủy Quân khu 7, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7, việc xác định các khu vực nghi vấn có diện tích từ 500-1.200m2 là kết quả của quá trình nghiên cứu, khảo sát kéo dài với nhiều căn cứ khoa học khác nhau.

Ông cho biết số lượng chiến sĩ có thể được chôn cất tại đây là rất lớn, trong khi sau gần 60 năm toàn bộ địa hình và vật địa khu vực đã thay đổi đáng kể. Vì vậy, công tác tìm kiếm, quy tập phải được tiến hành hết sức thận trọng, khoa học và tránh nóng vội.

Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 cũng đề nghị TP.HCM phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên cùng các cơ quan chuyên ngành triển khai khảo sát địa chất vật lý, radar xuyên đất và phân tích địa tầng để tiếp tục khoanh vùng, xác định chính xác khu vực nghi vấn trước khi tổ chức khai quật, quy tập. Thời điểm triển khai phù hợp được đề xuất vào cuối tháng 6.

Một tuần qua, TP.HCM đã triển khai tìm kiếm, xác minh thông tin liên quan đến nghi vấn tồn tại hố chôn tập thể các chiến sĩ hy sinh trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968 tại công viên Lê Thị Riêng.

z7912989891658-c5beec61f66e7a9-2193-9817-1780899592
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và KTS Nguyễn Xuân Thắng (ngoài cùng bên phải) tại công viên Lê Thị Riêng. Người đứng cạnh ông Thắng là Robert Ambrose Connor, trước đây là trung sĩ cảnh sát bảo vệ sân bay Biên Hòa, người hỗ trợ rất nhiều cho công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Ảnh: Đình Văn

Sự việc bắt nguồn từ những bức ảnh do KTS Nguyễn Xuân Thắng cung cấp, ghi lại cảnh chôn cất tập thể tại khu đất được cho là nghĩa trang Đô Thành trước đây, gồm nghĩa trang Chí Hòa và Chợ Quán, nay là công viên Lê Thị Riêng. Theo thông tin tại hội thảo, nhóm nghiên cứu của ông Thắng đã mất gần 8 năm khảo sát, thu thập tài liệu và đối chiếu nhiều nguồn hình ảnh từ nước ngoài trước khi chuyển giao cho cơ quan chức năng.

Kết luận hội thảo, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết các nguồn tư liệu, kết quả đối chiếu và phân tích hiện nay cho thấy có cơ sở tin cậy cao về khả năng tồn tại khu chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ và đồng bào hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại công viên Lê Thị Riêng.

Phó thủ tướng yêu cầu UBND TP.HCM khẩn trương hoàn thiện phương án khảo sát thực địa, tổ chức khai quật, tìm kiếm và quy tập trước ngày 18/6. Quá trình triển khai phải bảo đảm hài hòa với cảnh quan đô thị, đồng thời bảo quản tốt các di vật và dấu tích lịch sử liên quan.