Giá điện có thể tăng vì ‘gánh’ khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của EVN theo đề xuất từ Bộ Công Thương?
Bộ Công Thương vừa đề xuất cơ chế cho phép phân bổ dần vào giá bán lẻ điện các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ trong những năm trước. Đây được xem là cơ sở để xử lý khoản lỗ lũy kế gần 45.000 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Theo hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương cho rằng giá bán lẻ điện cần phản ánh sát biến động chi phí đầu vào, đồng thời đảm bảo doanh nghiệp điện lực có lợi nhuận hợp lý để duy trì hoạt động và phát triển.
Cụ thể, cơ quan này đề xuất các khoản chi phí chưa được tính đầy đủ trong một lần điều chỉnh giá điện sẽ được cộng dồn và phân bổ vào các kỳ điều chỉnh tiếp theo. Những chi phí tồn đọng phát sinh trước khi luật mới có hiệu lực cũng sẽ được chia nhỏ để tính dần vào giá điện trong tương lai.
Theo Bộ Công Thương, việc nhiều chi phí sản xuất điện chưa được đưa đầy đủ vào giá bán lẻ thời gian qua là nguyên nhân khiến EVN lỗ lớn trong giai đoạn 2022 - 2023, với tổng mức lỗ hơn 50.000 tỷ đồng.
Trong năm 2022, giá điện được giữ nguyên nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội sau đại dịch Covid-19, trong khi giá than nhập khẩu và giá khí tăng mạnh do tác động từ xung đột Nga - Ukraine.
Sang năm 2023, giá điện dù đã được điều chỉnh tăng nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức chi phí thực tế phát sinh.
Nhờ hoạt động kinh doanh có lãi trở lại trong năm 2024, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN hiện giảm còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
Bộ Công Thương cho rằng cơ chế phân bổ chi phí tồn đọng vào giá điện sẽ tạo hành lang pháp lý để xử lý dứt điểm khoản lỗ kéo dài của EVN.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng nhấn mạnh việc phân bổ sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, với biên độ nhỏ nhằm hạn chế tác động đột ngột đến người dân và doanh nghiệp.
Theo Bộ, trong những thời điểm điều kiện thuận lợi như thủy điện dồi dào, chi phí phát điện giảm thì việc phân bổ các khoản tồn đọng có thể không làm tăng giá điện.
Trước đó, khi sửa đổi Nghị định 72 về cơ chế điều hành giá bán lẻ điện bình quân, Bộ Công Thương từng đề xuất đưa khoảng 44.800 tỷ đồng chi phí chưa tính đủ giai đoạn 2022 - 2024 vào phương án tính giá điện các kỳ sau.
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, nhiều ý kiến cho rằng việc cộng dồn và phân bổ các khoản chi phí này vào giá điện vẫn chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý cũng như thực tiễn để triển khai.
