Vụ cựu thiếu tá CSGT Đắk Lắk bị khởi tố: Nam sinh có phải bị hại? Cựu thiếu tá đối diện mức án nào?
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, nam sinh lớp 12 tử vong trong vụ tai nạn tại Đắk Lắk được xác định là bị hại? Cha mẹ nam sinh sẽ tham gia tố tụng với tư cách nào?
Theo quy định tại Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, nam sinh lớp 12 đã tử vong trong vụ án được xác định là bị hại, đồng thời cha mẹ của em sẽ đại diện tham gia tố tụng với tư cách người đại diện hợp pháp.
Ngày 23/4, Công an tỉnh Đắk Lắk tổ chức họp báo công bố kết quả điều tra ban đầu vụ tai nạn giao thông khiến một nam sinh lớp 12 tử vong.
Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Nguyễn Quang Hoàng (cựu thiếu tá, cán bộ Trạm CSGT Krông Búk) về tội “Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng”, theo khoản 2 Điều 132 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025).
Từ vụ việc này, nhiều ý kiến đặt ra câu hỏi về tư cách pháp lý của nạn nhân trong vụ án hình sự.
Thạc sĩ – Luật sư Lý Ngọc Sơn, giảng viên Học viện Tư pháp trao đổi với báo Pháp Luật TP.HCM cho biết, với tội danh “Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng”, pháp luật vẫn xác định có bị hại.
Theo khoản 1 Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự, bị hại là cá nhân trực tiếp bị thiệt hại về thể chất, tinh thần hoặc tài sản do tội phạm gây ra hoặc đe dọa gây ra.
Trong trường hợp này, hành vi không cứu giúp khi có điều kiện có thể dẫn đến hậu quả chết người, nên người bị xâm hại đến tính mạng – kể cả đã tử vong – vẫn được xác định là bị hại trong vụ án hình sự.
Về tư cách tham gia tố tụng, khoản 5 Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định: nếu bị hại đã chết thì người đại diện hợp pháp sẽ thực hiện quyền và nghĩa vụ của bị hại. Thông thường, cha mẹ hoặc người thân thích sẽ tham gia tố tụng với vai trò đại diện hợp pháp.
Đồng quan điểm, luật sư Mai Thanh Bình (Đoàn Luật sư TP.HCM) cũng cho rằng nam sinh lớp 12 trong vụ việc được xác định là bị hại. Khi nạn nhân đã tử vong, cha mẹ sẽ thay mặt tham gia tố tụng và có quyền đề nghị mức hình phạt, yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định.
Làm rõ dấu hiệu cấu thành tội phạm
Theo phân tích pháp lý, để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi không cứu giúp người trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, cần xem xét đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm.
Về mặt khách quan, người phạm tội đã không thực hiện việc cứu giúp dù có đủ điều kiện, khả năng, dẫn đến hậu quả nạn nhân tử vong.
Về khách thể, hành vi này xâm hại đến quyền được sống – quyền cơ bản được pháp luật bảo vệ.
Về chủ thể, người thực hiện hành vi phải có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự.
Về mặt chủ quan, lỗi được xác định là cố ý khi người phạm tội nhận thức rõ tình trạng nguy hiểm của nạn nhân nhưng vẫn không cứu giúp.
Khung hình phạt theo quy định pháp luật
Theo khoản 1 Điều 132 Bộ luật Hình sự, người không cứu giúp người khác trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng dẫn đến hậu quả chết người có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Trong trường hợp thuộc khoản 2 Điều 132 – như người có nghĩa vụ phải cứu giúp theo chức trách, nghề nghiệp – thì mức hình phạt có thể từ 1 năm đến 5 năm tù.
