Tổng thống Trump có động thái giảm áp lực lên dầu mỏ, loạt mặt hàng cùng đón tin vui
Động thái này được xem là một phần trong nỗ lực của chính quyền Washington nhằm ứng phó với biến động mạnh của thị trường năng lượng toàn cầu.
Donald Trump đã quyết định tạm thời miễn áp dụng Đạo luật Jones trong vòng 60 ngày, nhằm góp phần ổn định thị trường năng lượng giữa lúc giá dầu tăng cao do căng thẳng liên quan đến Iran.
Thông tin này được Nhà Trắng xác nhận với CNBC ngày 18/3. Theo Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt, việc tạm đình chỉ đạo luật sẽ cho phép các nguồn tài nguyên thiết yếu như dầu mỏ, khí tự nhiên, phân bón và than đá được vận chuyển linh hoạt hơn tới các cảng của Mỹ trong thời gian hai tháng.
Bà Leavitt cho biết quyết định này nằm trong chiến lược củng cố chuỗi cung ứng thiết yếu, khi thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu nhiều sức ép.
Đạo luật Jones được ký ban hành từ năm 1920 dưới thời Woodrow Wilson, quy định hàng hóa vận chuyển giữa các cảng nội địa Mỹ phải do tàu treo cờ Mỹ, thuộc sở hữu và vận hành bởi người Mỹ đảm nhiệm.
Đạo luật này ra đời nhằm thúc đẩy ngành vận tải biển nội địa sau Thế chiến thứ nhất, nhưng lâu nay cũng bị chỉ trích vì mang tính bảo hộ và làm tăng chi phí vận chuyển trong nước.
Quyết định miễn trừ được đưa ra trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh do xung đột leo thang liên quan đến Iran. Các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng cùng nguy cơ gián đoạn tại Eo biển Hormuz đã khiến thị trường lo ngại về nguồn cung.

Trong phiên giao dịch sáng 18/3, giá dầu Brent tăng hơn 6%, vượt mốc 109 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng gần 3% lên khoảng 99 USD/thùng.
Một yếu tố khiến quyết định của ông Donald Trump thu hút chú ý là hiện số tàu đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Đạo luật Jones chỉ còn chưa đến 100 chiếc. Việc tạm miễn có thể mở đường cho nhiều tàu quốc tế tham gia vận chuyển nhiên liệu giữa các cảng nội địa, từ đó giảm áp lực logistics và cải thiện nguồn cung trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng tác động thực tế có thể không quá lớn. Daleep Singh, Kinh tế trưởng toàn cầu tại PGIM, nhận định điểm nghẽn nằm ở sự không tương thích giữa cơ cấu dầu thô trong nước và thiết kế của các nhà máy lọc dầu tại Mỹ.
Theo ông, phần lớn nhà máy lọc dầu của Mỹ được thiết kế để xử lý dầu thô nặng từ Trung Đông, trong khi nguồn cung nội địa chủ yếu là dầu đá phiến nhẹ. Điều này khiến Mỹ khó có thể nhanh chóng nâng năng lực tinh chế để bù đắp hoàn toàn thiếu hụt nguồn cung, dù việc vận chuyển nội địa được nới lỏng.

Những ngày gần đây, ông Donald Trump cũng liên tục thể hiện sự không hài lòng với các đồng minh khi cho rằng họ chưa chia sẻ đầy đủ gánh nặng đảm bảo an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz. Dù vậy, ông vẫn khẳng định Mỹ không cần hỗ trợ cho các hoạt động quân sự đang triển khai.
Việc tạm miễn Đạo luật Jones cho thấy Nhà Trắng đang ưu tiên các giải pháp ngắn hạn nhằm giảm áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng và hạn chế đà tăng của giá dầu, trong bối cảnh thị trường toàn cầu vẫn đặc biệt nhạy cảm với các diễn biến tại Trung Đông.