Dấu hiệu không thể bỏ qua vụ cướp ngân hàng Gia Lai, chuyên gia vạch trần chi tiết đáng nghi ngờ
Đóng giả tài xế xe ôm công nghệ, ra tay trong tích tắc rồi nhanh chóng biến mất, vụ cướp 1,8 tỷ đồng tại một ngân hàng ở Gia Lai đang thu hút sự chú ý bởi hàng loạt chi tiết bất thường. Thượng tá, TS Đào Trung Hiếu nhận định, những dấu hiệu ban đầu cho thấy hành vi phạm tội đã được chuẩn bị và tính toán từ trước.
Khoảng 16h ngày 19/1, hai đối tượng trong trang phục giống tài xế xe ôm công nghệ bất ngờ xông vào Phòng Giao dịch Trà Bá thuộc một ngân hàng trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Chúng dùng vật giống súng khống chế nhân viên và bảo vệ, cướp đi khoảng 1,8 tỷ đồng tiền mặt rồi bỏ trốn bằng xe máy.
Công an tỉnh Gia Lai xác định hai nghi phạm đều là nam giới, mặc áo và đội mũ bảo hiểm màu xanh, sử dụng xe máy Yamaha Exciter màu vàng - đen gắn biển số giả.
Đến ngày 25/1, lực lượng chức năng phát hiện một xe máy nghi là phương tiện gây án bị chôn dưới hố sâu khoảng 1 m, cách hiện trường chừng 5 km, phía trên phủ bạt. Gần đó còn có dấu vết đốt bỏ quần áo và một số vật dụng nghi liên quan đến vụ việc.
Hiện cơ quan chức năng vẫn đang khẩn trương truy tìm các đối tượng.
Trao đổi với PV Dân Việt, Thượng tá, TS Đào Trung Hiếu, chuyên gia tội phạm học, cho rằng dưới góc độ chuyên môn, đây không phải hành vi bộc phát mà “có đầy đủ biểu hiện của tội phạm có tổ chức ở mức độ nhất định, được chuẩn bị bài bản và tính toán kỹ lưỡng”.
Theo ông Hiếu, tâm lý chung của các nhóm cướp tài sản, đặc biệt là cướp ngân hàng, là chấp nhận mức độ rủi ro rất cao để đổi lấy khoản lợi lớn trong thời gian ngắn. “Các đối tượng thường tin rằng nếu hành động đủ nhanh, đủ liều lĩnh và tạo cú sốc ban đầu, chúng có thể làm tê liệt phản ứng của nạn nhân trong ‘khoảng thời gian vàng’ chỉ kéo dài vài chục giây đến vài phút”, ông nhận định.
Việc cải trang thành tài xế xe ôm công nghệ, sử dụng phương tiện phổ biến, che kín khuôn mặt, phân công vai trò rõ ràng (uy hiếp, khống chế, cảnh giới), cùng phương án tẩu thoát linh hoạt cho thấy các đối tượng có hiểu biết nhất định về pháp luật và có sự học hỏi từ những vụ án trước. Đây là nhóm tội phạm đã chuẩn bị tâm thế, sẵn sàng dùng hoặc đe dọa dùng bạo lực để đạt mục đích.
Chuyên gia tội phạm học cũng cho rằng khả năng cao các đối tượng đã theo dõi, thu thập thông tin trước khi gây án. Trong thực tế điều tra, nhiều vụ cướp ngân hàng “thành công bước đầu” thường gắn với việc đối tượng nắm được các yếu tố như giờ cao điểm giao dịch, thời điểm kết quỹ, lịch vận chuyển tiền hoặc lúc lực lượng bảo vệ lơ là nhất.
“Việc lựa chọn thời điểm buổi chiều, sát giờ kết thúc giao dịch không phải là ngẫu nhiên. Đây thường là lúc lượng tiền mặt tại quầy có thể cao hơn bình thường, trong khi tâm lý nhân viên dễ mệt mỏi, giảm cảnh giác”, ông Hiếu phân tích.
Theo ông, các đối tượng không cần biết chính xác trong ngân hàng có bao nhiêu tiền, mà chỉ cần tin rằng khả năng có nhiều tiền là cao.
Ở góc độ nghiệp vụ, Thượng tá Đào Trung Hiếu đánh giá việc chôn giấu phương tiện và đốt bỏ trang phục “nhiều khả năng đã nằm sẵn trong kịch bản tẩu thoát, chứ không phải phản ứng ngẫu nhiên sau khi gây án”.
Theo ông, điều này thể hiện đặc trưng tâm lý của tội phạm cướp có chuẩn bị, với ý thức rõ ràng về việc xóa dấu vết. “Phương tiện, quần áo, mũ bảo hiểm, găng tay… đều là những 'điểm chết' nếu bị truy nguyên. Việc chôn xe thay vì vứt bỏ cho thấy các đối tượng hiểu rằng phương tiện có thể bị truy tìm nhanh qua camera, nhân chứng và hệ thống kiểm soát giao thông”, ông nói.
Tuy nhiên, trong thực tế, chính những hành vi tưởng như xóa dấu vết triệt để này lại có thể để lộ dấu vết gián tiếp, từ vị trí chôn giấu, quãng đường di chuyển cho đến các mối liên hệ hậu cần xung quanh.
Ông Hiếu nhấn mạnh, với những vụ án mà đối tượng che giấu thân phận tốt, dùng biển số giả và cải trang tinh vi, vai trò của người dân là vô cùng quan trọng, thậm chí mang tính quyết định. “Lực lượng công an có nghiệp vụ, công cụ kỹ thuật và hệ thống dữ liệu, nhưng người dân mới là những 'mắt xích sống' của xã hội - những người nhìn thấy chi tiết bất thường, nghe được thông tin rời rạc, hoặc vô tình chứng kiến những hành vi mà đối tượng tưởng không ai để ý”, ông nói.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ án tưởng chừng bế tắc đã được phá nhờ những nguồn tin nhỏ nhưng đúng thời điểm, như một chiếc xe xuất hiện bất thường, một người đột nhiên chi tiêu mạnh sau thời gian khó khăn, hay một chi tiết mâu thuẫn trong lời khai. Việc cơ quan công an công khai kêu gọi tố giác, cam kết bảo mật và treo thưởng không chỉ là biện pháp nghiệp vụ, mà còn là thông điệp về trách nhiệm chung của toàn xã hội trong công tác phòng, chống tội phạm. Mỗi người dân đều có thể góp phần giữ gìn sự an toàn cho cộng đồng.
