Loài chim bé nhỏ có thể bay liên tục gần 1 năm không cần đậu, rất quen thuộc với người Việt Nam
Chỉ dài khoảng 20-23 cm và nặng tối đa 40 g, loài chim này sở hữu khả năng đặc biệt khiến giới khoa học kinh ngạc khi có thể bay liên tục suốt 10 tháng mà không cần đậu xuống đất, thậm chí thay lông được ngay giữa không trung.
Trong tự nhiên, nhiều loài động vật sở hữu những khả năng vượt xa sức tưởng tượng của con người. Chim yến thông thường (common swift) là một ví dụ tiêu biểu khi có thể dành gần như toàn bộ thời gian trong nhiều tháng để di chuyển trên bầu trời.
Theo IFLScience, khả năng bay bền bỉ của loài chim này đã được các nhà khoa học thuộc Đại học Lund, Thụy Điển, nghiên cứu và ghi nhận thông qua thiết bị theo dõi điện tử siêu nhỏ.
Bay gần như cả năm mà không cần chạm đất
Trong nghiên cứu, nhóm khoa học gắn thiết bị theo dõi lên 13 cá thể chim yến thông thường trưởng thành và ghi lại hoạt động của chúng trong vòng 2 năm.
Kết quả cho thấy loài chim này dành khoảng 2 tháng trên mặt đất để định cư và sinh sản. Trong 10 tháng còn lại, phần lớn thời gian của chúng diễn ra trên không trung.
Một số cá thể thỉnh thoảng đáp xuống đất, nhưng phần lớn dành tới 99,5% thời gian trong giai đoạn này để bay. Đặc biệt, có 3 cá thể duy trì chuyến bay liên tục suốt 10 tháng di cư.
Theo Anders Hedenström, thành viên nhóm nghiên cứu, đây là khoảng thời gian bay liên tục mà không cần đậu lâu nhất từng được ghi nhận ở loài chim.
Điều đáng kinh ngạc là thành tích này được thực hiện bởi một loài chim có kích thước rất khiêm tốn. Khi trưởng thành, chim yến thông thường chỉ dài khoảng 20-23 cm và nặng tối đa 40 g.
Thay lông ngay giữa không trung
Không chỉ duy trì hoạt động bay trong thời gian dài, chim yến thông thường còn khiến các nhà nghiên cứu bất ngờ bởi khả năng thay lông khi đang ở trên trời.
Nhóm nghiên cứu phát hiện những cá thể gần như bay liên tục suốt 10 tháng vẫn có thể thay lông, mọc bộ lông cánh và đuôi mới trong quá trình di chuyển. Trong khi đó, những cá thể từng hạ cánh lại không ghi nhận hiện tượng thay lông tương tự.
Các nhà khoa học cho rằng sự khác biệt này có thể liên quan đến hành vi bay và tình trạng sức khỏe của từng cá thể. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể vẫn cần được nghiên cứu thêm.
Theo ông Hedenström, khả năng bay bền bỉ của loài chim này gắn liền với quá trình thích nghi lâu dài. Cơ thể thon gọn cùng đôi cánh dài, hẹp giúp chúng tạo lực nâng hiệu quả mà không tiêu hao quá nhiều năng lượng.
Chim yến thông thường cũng có thể tăng tốc để bắt côn trùng ngay trên không trung, qua đó bổ sung năng lượng mà không cần hạ cánh để kiếm ăn.
Chim yến có thể ngủ khi đang bay?
Một trong những câu hỏi khiến giới khoa học quan tâm là làm thế nào loài chim này nghỉ ngơi khi gần như không chạm đất trong suốt nhiều tháng.
Ông Hedenström cho biết chim yến thông thường có thể sở hữu cơ chế ngủ trong lúc bay lượn tương tự chim cốc biển (frigate bird), một loài chim biển nổi tiếng với khả năng bay đường dài.
Theo quan sát của nhóm nghiên cứu, vào thời điểm hoàng hôn và bình minh, chim yến thường bay lên độ cao khoảng 2-3 km. Các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng chúng có thể ngủ trong khi lượn và từ từ hạ độ cao.
Dù vậy, đây vẫn là giả thuyết chưa được xác nhận chắc chắn. Cơ chế nghỉ ngơi trong những chuyến bay kéo dài của chim yến thông thường vẫn là chủ đề cần được nghiên cứu sâu hơn.
Khả năng bay gần như liên tục suốt 10 tháng cho thấy mức độ thích nghi đáng kinh ngạc của loài chim nhỏ bé này, đồng thời mở ra nhiều câu hỏi thú vị về cách động vật duy trì năng lượng, nghỉ ngơi và sinh tồn trong môi trường tự nhiên.
