Giá xăng dầu chính thức tăng mạnh chiều 23/7: Lý do xăng E10 RON95 và E5 RON92 vượt ra khỏi vùng rẻ?
Kể từ 15h chiều nay, giá xăng dầu trong nước đã chính thức tăng mạnh như đã dự báo, các mặt hàng xăng E10 RON95 và E5 RON92 đã trải qua 2 kỳ điều chỉnh tăng liên tiếp, dần bước qua vùng rẻ.
Liên Bộ Công Thương - Tài chính quyết định điều chỉnh tăng giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu kể từ 15h hôm hay 23/7. Đây là mức tăng đáng kể sau một thời gian giá nhiên liệu duy trì xu hướng ổn định, phản ánh diễn biến leo thang của thị trường năng lượng toàn cầu. Cụ thể:
- Xăng E5 RON92 tăng 1.060 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 20.880 đồng/lít;
- Xăng E10 RON95-III giảm 880 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 21.430 đồng/lít;
- Dầu Diesel tăng 2.440 đồng so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 25.760 đồng/lít;
- Dầu madút 180CST 3.5S tăng 1.110 đồng so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 15.560 đồng/kg.
Tại kỳ này, nhà điều hành tiếp tục ngừng trích lập, đồng thời cho chi sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu. Cụ thể, mức chi sử dụng quỹ với xăng sinh học là 1.000 đồng một lít, dầu diesel 1.500 đồng một lít, mazut 1.000 đồng một kg.
Theo cơ quan điều hành, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường thế giới tăng mạnh trong kỳ điều hành vừa qua. Giá xăng RON 95 dùng để pha chế tăng hơn 11%, trong khi dầu diesel và dầu mazut cũng ghi nhận mức tăng trên 10%. Khi giá nhập khẩu tăng, chi phí tạo nguồn của các doanh nghiệp đầu mối cũng tăng theo, buộc giá bán lẻ trong nước phải điều chỉnh để bám sát diễn biến thị trường.
Đằng sau đà tăng của giá năng lượng là những biến động địa chính trị tiếp tục phủ bóng lên thị trường dầu mỏ. Căng thẳng giữa Mỹ và Iran cùng các diễn biến liên quan đến hoạt động của lực lượng Houthi tại khu vực Biển Đỏ đã làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi vận chuyển dầu thô và nhiên liệu. Biển Đỏ là một trong những tuyến hàng hải quan trọng của thế giới, nơi mỗi sự bất ổn đều có thể khiến chi phí vận tải, bảo hiểm và giá dầu quốc tế tăng lên.
Mặc dù nguồn cung dầu mỏ toàn cầu chưa rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, thị trường luôn phản ứng rất nhanh với các rủi ro địa chính trị. Chỉ cần xuất hiện nguy cơ gián đoạn vận chuyển, giá dầu tương lai có thể tăng do tâm lý phòng ngừa của các nhà đầu tư và doanh nghiệp nhập khẩu.
Đối với Việt Nam, giá xăng dầu được điều hành theo cơ chế bám sát biến động của thị trường quốc tế. Trong mỗi kỳ điều hành, cơ quan quản lý căn cứ vào giá thành phẩm bình quân trên thị trường thế giới, kết hợp với các yếu tố như tỷ giá, chi phí kinh doanh, thuế, phí và Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để xác định mức giá bán lẻ mới.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý tiếp tục không trích lập Quỹ Bình ổn và vẫn chi sử dụng quỹ đối với một số mặt hàng nhằm giảm bớt áp lực tăng giá. Tuy nhiên, khi giá thế giới tăng với biên độ lớn, công cụ bình ổn chỉ có thể hỗ trợ một phần, không đủ để giữ nguyên giá bán lẻ trong nước.
Đáng chú ý, dầu diesel tăng mạnh hơn xăng. Đây là diễn biến phù hợp với xu hướng của thị trường quốc tế khi nhu cầu đối với nhiên liệu phục vụ vận tải, logistics và sản xuất công nghiệp vẫn ở mức cao, trong khi nguồn cung các sản phẩm chưng cất trung bình chưa thực sự dồi dào. Điều này khiến chi phí của nhiều ngành kinh tế, đặc biệt là vận tải hàng hóa, đánh bắt thủy sản và sản xuất, có nguy cơ gia tăng trong thời gian tới.
Việc giá xăng dầu tăng cũng tạo thêm áp lực lên mặt bằng giá cả. Xăng dầu là đầu vào của hầu hết hoạt động sản xuất và lưu thông hàng hóa, do đó biến động của nhiên liệu thường lan tỏa sang chi phí vận chuyển, giá nguyên vật liệu và giá bán nhiều nhóm hàng tiêu dùng. Nếu xu hướng tăng của giá dầu thế giới kéo dài, áp lực đối với lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân sẽ lớn hơn.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường, diễn biến giá xăng dầu trong nước thời gian tới sẽ tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào tình hình địa chính trị, nguồn cung dầu mỏ quốc tế và xu hướng giá năng lượng trên các thị trường tham chiếu.
