Giá xăng dầu chiều 21/4: 'Bốc hơi' hơn 3.000 đồng/lít, vì sao người đi ô tô, xe máy vẫn thấy áp lực?
Giá xăng vừa giảm, nhưng vì sao nhiều người đi xe máy và ô tô vẫn không thấy ‘dễ thở’ hơn trong chi tiêu hằng ngày?
Từ 16h chiều nay 21/4, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. Cụ thể, giá xăng dầu chiều nay 21/4 được điều chỉnh như sau:
- Xăng E5RON92 giảm 660 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 21.930 đồng/lít;
- Xăng RON95-III giảm 720 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 23.040 đồng/lít;
- Dầu Diesel giảm 3.190 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 27.850 đồng/lít;
- Dầu madút 180CST 3.5S giảm 700 đồng/kg so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 19.630 đồng/kg.
Dù giá xăng dầu gần đây có xu hướng giảm trong các kỳ điều hành, phần lớn người dân – bao gồm cả người đi xe máy và ô tô – vẫn chưa cảm nhận rõ sự giảm bớt áp lực chi tiêu trong sinh hoạt hằng ngày. Điều này cho thấy giá xăng chỉ là một trong nhiều yếu tố cấu thành chi phí di chuyển, chứ không phải yếu tố quyết định duy nhất.
Trước hết, mức giảm giá xăng thường chưa đủ lớn để tạo ra thay đổi đáng kể trong chi tiêu thực tế. Với người đi xe máy, lượng tiêu thụ nhiên liệu mỗi ngày không nhiều, nên dù giá xăng giảm vài trăm đồng mỗi lít, số tiền tiết kiệm được cũng rất nhỏ. Tương tự, với người sử dụng ô tô cá nhân, dù mức tiêu thụ nhiên liệu cao hơn, nhưng chi phí xăng vẫn chỉ là một phần trong tổng chi phí sở hữu xe.
Bên cạnh đó, chi phí vận hành phương tiện không chỉ gồm tiền xăng. Với xe máy, người dùng còn phải chi cho bảo dưỡng định kỳ, thay dầu, sửa chữa và các chi phí phát sinh khi xe xuống cấp. Với ô tô, các khoản chi còn lớn hơn nhiều như bảo hiểm, phí đăng kiểm, phí gửi xe, cầu đường, bảo dưỡng định kỳ và khấu hao phương tiện. Những chi phí này thường ổn định hoặc có xu hướng tăng, nên việc xăng giảm khó tạo ra tác động tổng thể rõ rệt.
Ngoài ra, giá cả hàng hóa và dịch vụ không giảm tương ứng với giá xăng. Về lý thuyết, xăng dầu giảm có thể giúp giảm chi phí vận chuyển, từ đó kéo theo giá hàng hóa và dịch vụ hạ xuống. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều mặt hàng chỉ tăng giá theo chi phí đầu vào nhưng ít khi giảm tương ứng khi chi phí giảm, khiến lợi ích từ việc xăng giảm không lan tỏa rõ rệt đến người tiêu dùng.
Đối với người đi ô tô, tâm lý và cấu trúc chi phí càng làm cho tác động của giá xăng trở nên “mờ nhạt” hơn. Ô tô thường gắn với thu nhập cao hơn và chi phí cố định lớn, nên biến động giá xăng dù có ảnh hưởng nhưng không đủ mạnh để thay đổi tổng ngân sách chi tiêu. Trong khi đó, người đi xe máy – nhóm chiếm tỷ lệ lớn – lại chịu ảnh hưởng từ nhiều khoản chi nhỏ lẻ khác trong đời sống, khiến cảm giác tiết kiệm từ xăng giảm gần như không đáng kể.
Cuối cùng, biến động giá xăng mang tính ngắn hạn và khó dự đoán, khiến người dân không dễ điều chỉnh thói quen chi tiêu theo từng kỳ giảm giá. Khi giá có thể tăng trở lại trong các kỳ điều hành sau, người tiêu dùng thường không coi mức giảm hiện tại là một sự cải thiện bền vững.
Tóm lại, việc giá xăng giảm nhưng chưa làm giảm áp lực chi tiêu của cả người đi xe máy và ô tô xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố: mức giảm chưa đủ mạnh, chi phí vận hành đa dạng, giá hàng hóa ít phản ứng theo chiều giảm và tâm lý trước biến động giá. Điều này cho thấy chi phí đi lại và sinh hoạt phụ thuộc vào một hệ thống kinh tế phức tạp, không chỉ riêng giá nhiên liệu.
