Internet đang là một phần không thể thiếu trong cuộc sống con người ngày nay. Người ta dùng mạng xã hội để kết nối, liên lạc, dùng công cụ tìm kiếm để tìm thông tin. Những hành vi này bình thường đến mức trở nên rất gần với những hành vi ngoài đời thực của chúng ta.

Hơn hết, người Việt Nam đang dùng rất nhiều mạng xã hội, công cụ tìm kiếm của nước ngoài, điều này làm nhiều người lo ngại về sự an toàn thông tin của mình. Để làm rõ vấn đề này, chúng tôi đã liên hệ và có cuộc trò chuyện ngắn cùng anh Dương Ngọc Thái, hiện đang là kỹ sư an toàn thông tin tại Google. Trước khi sang Google anh giữ chức giám đốc an toàn thông tin tại ngân hàng Đông Á.

Các mạng xã hội, các công cụ tìm kiếm không chỉ có thông tin của người dùng mà còn có thể theo dõi, biết được hành vi của mỗi người. Từ việc họ ăn gì, chơi gì, ở đâu, thích gì cho đến có xu hướng quan tâm đến những điều gì. Nói không quá thì các nhà cung cấp hoàn toàn có khả năng "luôn luôn lắng nghe luôn luôn thấu hiểu" người dùng.

Dương Ngọc Thái (Ảnh: Tuổi trẻ)

- Xin chào anh, hiện có nhiều ý kiến lo lắng rằng việc sử dụng các sản phẩm, dịch vụ internet nước ngoài sẽ làm thông tin người dùng Việt Nam mất an toàn. Ý kiến của anh như thế nào về vấn đề này?

Tôi hiểu câu hỏi của bạn là việc sử dụng các sản phẩm và dịch vụ của các công ty nước ngoài có thể khiến cho thông tin cá nhân của người dùng Việt Nam bị khai thác và lợi dụng bởi các công ty này. Tôi nghĩ việc này không hẳn là xấu 100%.

Trước tiên, tôi nghĩ đây là sự công bằng. Các công ty như Google hay Facebook cung cấp dịch vụ của họ hoàn toàn miễn phí cho tất cả mọi người. Đổi lại các công ty này yêu cầu được quyền sử dụng thông tin mà chúng ta cung cấp cho họ để kiếm tiền. Cách họ kiếm tiền hầu hết cũng xoay quanh việc hiển thị quảng cáo và tôi thấy việc này cũng không gây hại đến sự an toàn của người dùng.

Ngoài ra, dữ liệu mà chúng ta cung cấp thường được sử dụng để phục vụ lại chính chúng ta mà thôi. Chẳng hạn như Facebook nhìn vào danh sách bạn bè, sở thích, thói quen... để giới thiệu bạn mới hoặc tìm bạn cũ cho người dùng. Thực sự thì "cá nhân hóa" là một trong những cách chăm sóc khách hàng cổ xưa nhất và được chấp nhận rộng rãi trên thế giới. Ai mà không thích khi vừa vào một quán ăn thân quen nào đó, không cần nói gì thì người ta đã biết mình muốn ăn gì rồi?

Đây là những cách khai thác mà chúng ta có thể quan sát được. Cái khó của việc đánh giá rủi ro trong việc bị thu thập thông tin là chúng ta không biết các công ty còn làm gì khác với thông tin cá nhân của mình nữa hay không. Nhìn chung chúng ta không biết các công ty thu thập những thông tin gì, sử dụng chúng như thế nào và ai được quyền truy cập vào những thông tin đó. Công bằng mà nói thì hầu hết các công ty đều trả lời các câu hỏi này trong "chính sách riêng tư" (privacy policy) của họ. Vấn đề là người dùng không có cách nào kiểm tra trực tiếp cả. Thành ra thay vì hỏi "Có an toàn hay không?" thì tôi nghĩ mỗi người phải tự hỏi "Tôi có nên tin vào công ty này hay không?".

- Đến lúc này người ta bỗng giật mình rằng, quá nhiều thông tin cá nhân, quá nhiều hành vi của người dùng Việt Nam đang hiển hiện trên server của một công ty nước ngoài, và có khả năng bị theo dõi một cách dễ dàng. Theo anh chúng ta cần làm gì để khắc phục điều này và có quá muộn để người dùng sống “khép kín” hơn không?

Tôi nghĩ là không. Điều quan trọng là chúng ta có muốn hay không mà thôi. Tôi nghĩ việc đơn giản có thể làm ngay là ngưng hoặc hạn chế sử dụng các mạng xã hội. Việc này không khó như nhiều người nghĩ. Tôi đã xóa tài khoản Facebook của tôi từ hơn 2 năm trước và đến giờ tôi không thấy có khó khăn gì trong việc gặp gỡ, trao đổi với người thân, bạn bè.

- Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện. 

Có thể nói rằng, cách đơn giản nhất để người dùng có thể an tâm khi hoạt động trên internet là hạn chế tối đa việc cung cấp thông tin cá nhân cho các dịch vụ, cũng như hạn chế tối đa công khai thông tin trên mạng xã hội. Người dùng cũng cần đọc kỹ các điều khoản khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ trên internet. Ngoài ra cũng phải thận trọng khi lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ. Internet giúp cuộc sống chúng ta tiện lợi hơn, thông minh hơn, nhưng cũng cần thận trọng để thông tin chúng ta được an toàn và tránh các sự cố đáng tiếc.

Theo Thebox.vn