Arsenal đã chấm dứt 22 năm chờ đợi để đăng quang Ngoại hạng Anh dưới thời Mikel Arteta. Nhưng song hành cùng chức vô địch lịch sử là làn sóng tranh cãi dữ dội về VAR, những quyết định gây tranh cãi của trọng tài và phong cách thi đấu thực dụng của Pháo thủ. Liệu đây là sự hồi sinh xứng đáng hay danh hiệu mang theo dấu hỏi lớn?
Arsenal lên ngôi sau 22 năm giữa muôn vàn tranh cãi
Arsenal cuối cùng cũng chấm dứt cơn khát vô địch Premier League kéo dài từ mùa giải 2003/04. Đội bóng của Mikel Arteta vượt qua sức ép từ Manchester City để lên ngôi vương, khép lại ba mùa liên tiếp về nhì và mở ra thời kỳ mới tại Emirates.
Tuy nhiên, ngay cả khi những màn ăn mừng phủ kín Bắc London, một bộ phận giới chuyên môn và người hâm mộ vẫn đặt câu hỏi: Arsenal có nhận được quá nhiều lợi thế từ phòng VAR trong hành trình vô địch?
Những tranh luận ấy bùng nổ mạnh mẽ sau hàng loạt quyết định gây tranh cãi của các trọng tài xuyên suốt mùa giải, khiến niềm tin vào tính công bằng của công nghệ hỗ trợ trọng tài tiếp tục bị lung lay.
Đối với nhiều người, đây không chỉ còn là câu chuyện riêng của Arsenal. Nó phản ánh cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc với VAR và cách bóng đá hiện đại đang vận hành.
VAR trở thành tâm điểm trong cuộc đua vô địch Premier League
Không ít tình huống gây tranh cãi đã xuất hiện trong mùa giải của Arsenal. Các đối thủ như Everton hay Brighton từng cho rằng họ bị từ chối những quả phạt đền rõ ràng trong các trận gặp Pháo thủ.
Một trong những khoảnh khắc gây tranh luận nhiều nhất đến ở trận cầu then chốt với Manchester City, khi trung vệ Gabriel không nhận thẻ đỏ sau pha va chạm được cho là có hành vi đánh đầu với Erling Haaland. VAR sau khi xem xét vẫn giữ nguyên quyết định trên sân.
Nếu Gabriel bị truất quyền thi đấu, Arsenal có thể mất trung vệ trụ cột ở những trận đấu quan trọng tiếp theo. Điều đó khiến nhiều ý kiến cho rằng đội bóng của Arteta đã hưởng lợi gián tiếp từ quyết định này.
Sau đó, tranh cãi tiếp tục leo thang với tình huống bàn thắng muộn của West Ham bị từ chối trong trận gặp Arsenal. Quyết định được đưa ra dựa trên nhận định thủ môn David Raya bị phạm lỗi.
Tình huống ấy ngay lập tức gây phản ứng bởi Arsenal vốn nhiều lần sử dụng chiến thuật gây áp lực mạnh lên thủ môn đối phương trong các pha bóng cố định. Những người chỉ trích cho rằng tiêu chuẩn áp dụng luật đã thiếu sự nhất quán.
Đỉnh điểm là pha vào bóng nguy hiểm của Kai Havertz trước Burnley. Tiền đạo người Đức chỉ nhận thẻ vàng dù nhiều chuyên gia nhận định pha bóng đủ tiêu chuẩn thẻ đỏ trực tiếp.
Cựu lãnh đạo PGMOL Keith Hackett từng công khai cho rằng Havertz “rất may mắn” khi không bị truất quyền thi đấu.
Chuỗi tình huống ấy khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu Arsenal có được hưởng quá nhiều quyết định thuận lợi ở thời điểm quan trọng nhất mùa giải hay không.
Thuyết âm mưu về “ưu ái các đội lớn” tiếp tục xuất hiện
Mỗi khi những quyết định gây tranh cãi xuất hiện liên tiếp, các giả thuyết về sự ưu ái dành cho các CLB lớn lại bùng phát.
Arsenal là một trong những đội bóng có lượng người hâm mộ lớn nhất nước Anh. Chức vô địch đầu tiên sau hơn hai thập kỷ của họ tạo nên câu chuyện hấp dẫn cả về thương mại lẫn truyền thông.
Dĩ nhiên, không có bằng chứng nào cho thấy tồn tại sự can thiệp có chủ đích nhằm giúp Arsenal vô địch. Nhưng chính sự thiếu nhất quán của VAR lại tạo điều kiện cho các nghi ngờ xuất hiện.
Bóng đá hiện đại ngày càng phụ thuộc vào công nghệ, song nghịch lý nằm ở chỗ công nghệ được kỳ vọng loại bỏ tranh cãi lại đang tạo thêm tranh cãi.
Arsenal của Arteta thay đổi để chiến thắng
Ngoài VAR, Arsenal còn đối mặt một chỉ trích khác: đánh mất bản sắc để đổi lấy danh hiệu.
Trong quá khứ, Arsenal dưới thời Arsene Wenger nổi tiếng với thứ bóng đá tấn công quyến rũ, kỹ thuật và giàu tính nghệ sĩ. Nhưng Arsenal hiện tại mang diện mạo hoàn toàn khác.
Đội bóng của Arteta được xây dựng trên nền tảng phòng ngự chắc chắn, kỷ luật chiến thuật và khả năng tận dụng tình huống cố định.
Nhiều người gọi họ là “FC Phạt Góc” vì Arsenal phụ thuộc vào các pha bóng chết. Nhưng số liệu lại cho thấy Arsenal đơn giản là đội làm tốt hơn phần còn lại ở khía cạnh này.
Những chiến thắng 1-0 xuất hiện dày đặc. Họ không còn là đội bóng hoa mỹ nhất giải đấu nhưng lại trở thành tập thể hiệu quả nhất.
Có thể đó là điều kiện bắt buộc để đánh bại Manchester City của Pep Guardiola – đội đã thống trị bóng đá Anh nhiều năm qua.
Arteta từng là học trò của Guardiola. Và nghịch lý lớn nhất là để vượt qua Pep, Arsenal phải từ bỏ phần nào hình ảnh lãng mạn vốn từng định nghĩa họ.
Chức vô địch của Arsenal có thực sự bị “đánh dấu sao”?
Trong thể thao, mọi nhà vô địch đều đối mặt tranh cãi. Manchester City bị phủ bóng bởi các cáo buộc tài chính. Liverpool của Jurgen Klopp từng bị nghi ngờ hưởng lợi từ lịch thi đấu đặc biệt trong mùa vô địch 2019/20.
Arsenal cũng không ngoại lệ.
Nhưng việc gọi đây là danh hiệu “có dấu sao” có lẽ là đánh giá cực đoan.
Bởi ngoài các quyết định gây tranh cãi, Arsenal vẫn sở hữu hàng thủ tốt nhất giải đấu, duy trì sự ổn định xuyên suốt mùa giải và vượt qua áp lực tâm lý khổng lồ sau nhiều năm thất bại ở thời điểm quyết định.
Đội bóng của Arteta đã chơi hơn 60 trận trên mọi đấu trường nhưng hiếm khi sụp đổ. Họ đứng dậy sau thất bại trước Manchester City và kết thúc mùa giải bằng chuỗi phong độ ấn tượng.
Những yếu tố ấy không thể chỉ được giải thích bằng VAR.
VAR đang khiến bóng đá đánh mất chính mình
Có lẽ câu hỏi lớn hơn không phải Arsenal xứng đáng vô địch hay không.
Câu hỏi thực sự là liệu VAR có đang làm tổn hại trải nghiệm bóng đá?
Người hâm mộ từng chấp nhận sai lầm của trọng tài như một phần tự nhiên của trận đấu. Ngày nay, với VAR, sai lầm vẫn tồn tại nhưng đi kèm sự thất vọng lớn hơn vì công nghệ đáng lẽ phải giúp đưa ra quyết định chính xác.
Những bàn thắng bị từ chối vì lỗi việt vị tính bằng centimet hay các tình huống tranh cãi kéo dài nhiều phút đang làm giảm cảm xúc nguyên bản của môn thể thao vua.
Premier League sẽ phải đối mặt áp lực cải tổ VAR trong tương lai gần nếu muốn bảo vệ tính hấp dẫn của giải đấu.
Arsenal bước vào kỷ nguyên mới cùng áp lực lớn hơn
Sau 22 năm chờ đợi, Arsenal cuối cùng cũng trở lại đỉnh cao bóng đá Anh.
Nhưng vô địch chỉ là điểm khởi đầu.
Thử thách lớn nhất với Arteta không phải giành danh hiệu đầu tiên, mà là duy trì thành công trong kỷ nguyên hậu Pep Guardiola. Khi đã trở thành nhà vô địch, Arsenal sẽ từ kẻ thách thức chuyển thành mục tiêu của mọi đối thủ.
Và nếu muốn xây dựng đế chế mới, Pháo thủ sẽ cần chứng minh chức vô địch này không phải sản phẩm của may mắn, tranh cãi hay VAR – mà là nền móng cho một thời kỳ thống trị thực sự.
