Từ 15h chiều nay, giá xăng dầu trong nước đồng loạt giảm mạnh: E10 ra sao? Lý do E5 RON92 chạm đáy?
Giá xăng dầu đồng loạt giảm mạnh trong kỳ điều hành mới nhất, nhưng một điểm bất thường lại xuất hiện: xăng E10 đã bán ra toàn quốc vẫn chưa có giá cơ sở chính thức.
Kỳ điều hành giá xăng dầu ngày 4/6 ghi nhận một trong những đợt giảm đáng chú ý nhất trong thời gian gần đây khi giá xăng E5 RON92 giảm tới 1.470 đồng/lít, trong khi các mặt hàng dầu cũng đồng loạt đi xuống. Đây cũng là kỳ điều hành đặc biệt bởi diễn ra ngay sau thời điểm xăng sinh học E10 được triển khai bán đại trà trên toàn quốc thay thế xăng khoáng RON95-III. Dù đã chính thức lưu hành trên thị trường, giá cơ sở của E10 vẫn chưa được cơ quan quản lý công bố. Tuy nhiên, theo ghi nhận từ các doanh nghiệp đầu mối, mỗi lít xăng E10 RON 95-III giảm 1.330 đồng.

Giá xăng dầu giảm mạnh theo đà lao dốc của thị trường thế giới
Nguyên nhân chủ yếu khiến giá bán lẻ trong nước giảm sâu đến từ diễn biến thuận lợi trên thị trường năng lượng quốc tế. Trong chu kỳ điều hành vừa qua, giá các sản phẩm xăng dầu thành phẩm dùng làm căn cứ tính giá trong nước đều giảm đáng kể. Giá xăng RON92 dùng để pha chế E5 RON92 giảm khoảng 7,5%, trong khi dầu diesel và dầu mazut cũng lần lượt giảm hơn 3% và 2%.
Theo cơ chế điều hành hiện hành, giá xăng dầu trong nước được xây dựng trên cơ sở tham chiếu diễn biến giá thế giới. Vì vậy, khi giá thành phẩm nhập khẩu giảm mạnh, cơ quan điều hành có điều kiện hạ giá bán lẻ tương ứng.

Đằng sau xu hướng giảm này là những thay đổi trong kỳ vọng của thị trường năng lượng toàn cầu. Thông tin liên quan đến các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran làm gia tăng khả năng nguồn cung dầu từ Iran có thể quay trở lại thị trường với quy mô lớn hơn trong tương lai. Triển vọng nguồn cung được cải thiện đã tạo áp lực giảm giá lên thị trường dầu mỏ quốc tế.
Bên cạnh đó, giới đầu tư cũng tiếp tục theo dõi triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Những lo ngại về nhu cầu tiêu thụ năng lượng tại các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc và châu Âu khiến thị trường thận trọng hơn, góp phần kéo giá dầu xuống thấp.
Mặc dù xung đột Nga - Ukraine vẫn là yếu tố rủi ro đối với thị trường năng lượng, song trong giai đoạn vừa qua nguồn cung dầu từ Nga chưa ghi nhận những gián đoạn lớn. Điều này khiến tác động hỗ trợ giá từ yếu tố địa chính trị không đủ mạnh để đảo ngược xu hướng giảm chung.
Xăng E10 đã bán trên toàn quốc nhưng chưa có giá cơ sở
Điểm đáng chú ý của kỳ điều hành lần này là sự xuất hiện chính thức của xăng E10 trên thị trường. Từ ngày 1/6, xăng khoáng RON95-III đã được thay thế bằng xăng E10 RON95-III, loại nhiên liệu được phối trộn từ 90% xăng khoáng và 10% ethanol nhiên liệu.

Tuy nhiên, dù đã được bán rộng rãi tại các cửa hàng xăng dầu, E10 vẫn chưa có giá cơ sở riêng trong công bố của cơ quan điều hành.
Nguyên nhân nằm ở chỗ quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý cho mặt hàng này vẫn chưa kết thúc. Hiện dự thảo nghị quyết của Chính phủ về lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 vẫn đang trong quá trình thẩm định. Chỉ sau khi nghị quyết được ban hành, E10 RON95-III mới chính thức được xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến thuộc diện Nhà nước công bố giá cơ sở, thay thế hoàn toàn vai trò của xăng khoáng RON95-III trong cơ chế điều hành giá.
Nói cách khác, E10 đã được đưa vào lưu thông trên thực tế nhưng chưa hoàn tất đầy đủ các thủ tục pháp lý để trở thành mặt hàng được điều hành giá theo cơ chế riêng.
Vì sao E10 cần một công thức giá riêng?
Khác với RON95-III truyền thống, E10 là nhiên liệu sinh học có chứa ethanol. Thành phần này làm phát sinh các chi phí đặc thù liên quan đến sản xuất, vận chuyển, bảo quản và phối trộn.

Do đó, cơ quan quản lý cần xây dựng một công thức giá cơ sở riêng để phản ánh đầy đủ các yếu tố chi phí của sản phẩm mới. Giá cơ sở không chỉ là căn cứ xác định giá bán lẻ tối đa mà còn liên quan đến việc tính toán các loại thuế, phí, trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu và các hoạt động quản lý thị trường.
Trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay, các doanh nghiệp nhiều khả năng vẫn đang vận dụng cơ chế giá của RON95-III kết hợp với chi phí phối trộn ethanol để xác định giá bán thực tế. Sau khi khung pháp lý hoàn thiện, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính sẽ công bố giá cơ sở E10 trong các kỳ điều hành định kỳ giống như đối với các mặt hàng xăng dầu khác.