Giá xăng dầu chiều nay 14/5: Tất cả 'rơi thẳng đứng', RON95-III sắp 'bay màu', vì sao giữ lại RON92?
Kể từ 15h chiều nay 14/5, giá xăng dầu trong nước đồng loạt giảm mạnh với tất cả các mặt hàng, trong đó xăng RON95-III dù sắp bị thay thế vẫn ‘lao dốc’ mạnh.
Liên Bộ Công Thương - Tài chính vừa quyết định tăng giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu từ 15h chiều nay (14/5). Cụ thể:
- Xăng E5RON92 giảm 660 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 23.130 đồng/lít;
- Xăng RON95-III giảm 280 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 24.070 đồng/lít;
- Dầu Diesel giảm 270 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 27.220 đồng/lít;
- Dầu madút 180CST 3.5S giảm 590 đồng/kg so với giá bán tối đa hiện hành, giá bán lẻ không cao hơn 20.587 đồng/kg.
Nhà điều hành tiếp tục ngừng trích lập vào Quỹ bình ổn xăng dầu với các mặt hàng.
Đáng chú ý, từ ngày 1/6, xăng E10 RON95-III sẽ được bán rộng rãi trên thị trường để thay thế xăng khoáng RON95-III, trong khi xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục duy trì đến hết năm 2030. Sự khác biệt trong lộ trình này khiến nhiều người đặt câu hỏi: vì sao một loại xăng bị thay thế, còn loại kia lại được giữ lại thêm nhiều năm?
Theo giới chuyên gia, đây thực chất là bước đi mang tính “chuyển đổi có kiểm soát” của thị trường xăng dầu Việt Nam, nhằm thúc đẩy nhiên liệu sinh học nhưng vẫn tránh gây xáo trộn lớn cho người tiêu dùng.
RON95-III hiện là dòng xăng phổ biến nhất ở phân khúc ôtô cá nhân và xe tay ga đời mới — nhóm phương tiện vốn có động cơ hiện đại và khả năng tương thích cao hơn với nhiên liệu pha ethanol. Vì vậy, việc thay thế trực tiếp RON95 khoáng bằng E10 được xem là cách nhanh nhất để gia tăng tỷ lệ sử dụng nhiên liệu sinh học và giảm lượng xăng khoáng thuần lưu thông trên thị trường.
Trong khi đó, E5 RON92 lại đóng vai trò như một “lớp đệm” trong quá trình chuyển đổi. Sau nhiều năm xuất hiện trên thị trường, E5 đã hình thành hệ thống phân phối ổn định và được một bộ phận lớn người dân, đặc biệt là nhóm sử dụng xe máy phổ thông hoặc phương tiện đời cũ, chấp nhận sử dụng. Nếu cùng lúc loại bỏ cả RON95 khoáng lẫn E5 RON92, thị trường sẽ chỉ còn E10 — điều có thể tạo ra tâm lý e ngại và phản ứng mạnh từ người tiêu dùng.
Ngoài yếu tố thị trường, bài toán kỹ thuật cũng là nguyên nhân khiến E5 tiếp tục được duy trì. Dù E10 được đánh giá phù hợp với phần lớn động cơ hiện đại, ethanol ở tỷ lệ cao hơn vẫn có thể ảnh hưởng tới hệ thống nhiên liệu của một số xe đời cũ hoặc phương tiện ít được bảo dưỡng. Việc giữ lại E5 giúp quá trình chuyển đổi diễn ra mềm hơn, tránh gây áp lực quá lớn lên nhóm người dùng phổ thông.
Một yếu tố khác nằm ở tâm lý tiêu dùng. Dù xăng sinh học đã được sử dụng nhiều năm, không ít người vẫn lo ngại E10 có thể khiến xe hao nhiên liệu hơn hoặc ảnh hưởng độ bền động cơ. Giới chuyên gia cho rằng phần lớn lo ngại này chưa có cơ sở rõ ràng với các dòng xe mới, song niềm tin thị trường cần thêm thời gian để được củng cố thông qua trải nghiệm thực tế và kiểm soát chất lượng nhiên liệu.
Nhìn rộng hơn, việc thay thế RON95 khoáng nhưng vẫn duy trì E5 RON92 phản ánh lộ trình chuyển đổi năng lượng theo từng cấp của Việt Nam. Nếu trước đây thị trường chủ yếu gồm xăng khoáng và E5, thì giai đoạn tới sẽ là thời kỳ song song giữa E5 và E10 trước khi tiến tới các loại nhiên liệu sạch hơn trong tương lai.
Theo giới phân tích, mục tiêu của chính sách hiện nay không chỉ là giảm phát thải hay thúc đẩy nhiên liệu sinh học, mà còn phải đảm bảo thị trường thích nghi dần với thay đổi. Trong quá trình đó, E5 RON92 được giữ lại như một bước chuyển tiếp để người tiêu dùng có thêm thời gian làm quen trước khi E10 trở thành loại nhiên liệu phổ biến mới trên thị trường Việt Nam.
