Những lần giá xăng biến động ‘lịch sử’ tại Việt Nam: Đâu là mốc ‘sốc’ nhất? RON 95 ở mức bao nhiêu?
Giá xăng dầu tại Việt Nam từng nhiều lần biến động mạnh, tạo ra những ‘cơn sóng’ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và nền kinh tế. Vậy đâu là cột mốc ‘sốc’ nhất?
Giá xăng dầu – “nhiệt kế” của kinh tế và đời sống
Trong nhiều năm qua, giá xăng dầu luôn là một trong những chủ đề được người dân quan tâm hàng đầu mỗi kỳ điều hành. Chỉ một lần điều chỉnh tăng hoặc giảm, giá xăng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đi lại mà còn tác động dây chuyền đến giá cả hàng hóa, vận tải và sản xuất.
Tại Việt Nam, giá xăng dầu biến động theo xu hướng thế giới nhưng cũng chịu tác động từ tỷ giá, thuế phí và cơ chế điều hành trong nước. Nhìn lại các giai đoạn trước đây, có thể thấy đã từng xuất hiện nhiều “cột mốc lịch sử” khiến thị trường xăng dầu và người tiêu dùng chao đảo.
Năm 2022: Giai đoạn biến động mạnh nhất trong nhiều năm
Trong số các giai đoạn gần đây, năm 2022 được xem là thời điểm giá xăng dầu biến động mạnh nhất.
Giá xăng RON95 có thời điểm tiến sát mốc 32.000 đồng/lít, mức cao kỷ lục trong nhiều năm trở lại đây. Trong nhiều kỳ điều hành liên tiếp, giá xăng tăng mạnh, khiến chi phí sinh hoạt và vận tải đồng loạt leo thang.
Nguyên nhân chính đến từ xung đột Nga – Ukraine, làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, trong khi nhu cầu phục hồi sau đại dịch COVID-19 tăng nhanh. Giá dầu Brent trên thị trường quốc tế có thời điểm vượt ngưỡng 120 USD/thùng, kéo theo giá xăng trong nước tăng theo.
Đây cũng là giai đoạn ghi nhận nhiều ý kiến lo ngại về áp lực lạm phát và chi phí sản xuất.
Năm 2020: Biến động “hai chiều” hiếm thấy
Năm 2020 là một trong những năm đặc biệt của thị trường xăng dầu khi giá biến động mạnh theo cả hai hướng.
Ở giai đoạn đầu đại dịch COVID-19, nhu cầu nhiên liệu giảm sâu khiến giá dầu thế giới lao dốc. Tại Việt Nam, giá xăng có thời điểm giảm xuống dưới 15.000 đồng/lít – mức thấp hiếm thấy trong nhiều năm.
Tuy nhiên, chỉ sau đó vài tháng, khi các nền kinh tế bắt đầu mở cửa trở lại, giá dầu nhanh chóng phục hồi, kéo theo giá xăng trong nước tăng trở lại.
Diễn biến “giảm sâu rồi tăng nhanh” khiến nhiều doanh nghiệp và người dân khó dự đoán xu hướng thị trường.
Giai đoạn 2018–2019: Biến động liên tục theo chu kỳ
Trong giai đoạn 2018–2019, giá xăng dầu tại Việt Nam duy trì mức dao động phổ biến từ 18.000 đến 23.000 đồng/lít.
.jpg)
Dù không xuất hiện cú sốc quá lớn như các giai đoạn sau, nhưng giá xăng liên tục điều chỉnh theo chu kỳ tăng – giảm ngắn hạn của thị trường thế giới. Một số kỳ điều hành ghi nhận mức tăng đáng kể, tạo áp lực lên ngành vận tải và logistics.
Đây là giai đoạn cho thấy rõ sự phụ thuộc của giá xăng trong nước vào thị trường dầu thô quốc tế.
2014–2015: Thời kỳ giá dầu giảm sâu toàn cầu
Giai đoạn 2014–2015 được xem là “thời kỳ giá rẻ” của xăng dầu trên toàn cầu.
Giá dầu Brent giảm mạnh do dư cung và nhu cầu suy yếu, có thời điểm xuống dưới 50 USD/thùng. Tại Việt Nam, giá xăng từng giảm xuống quanh mức 16.000 đồng/lít.
Người tiêu dùng được hưởng lợi trực tiếp từ giá nhiên liệu thấp, trong khi các doanh nghiệp vận tải và sản xuất giảm được đáng kể chi phí đầu vào.
Đâu là “mốc sốc” lớn nhất?
Xét về mức độ tác động rộng và cảm nhận của người dân, giai đoạn năm 2022 được xem là thời điểm “sốc giá xăng” rõ rệt nhất trong nhiều năm.
Không chỉ vì mức giá tăng lên ngưỡng cao, mà còn bởi tốc độ tăng nhanh và kéo dài, khiến nhiều lĩnh vực trong nền kinh tế chịu ảnh hưởng đồng thời.
Trong khi đó, các giai đoạn khác như 2020 hay 2014–2015 mang tính biến động hai chiều hoặc theo chu kỳ, ít tạo ra “cú sốc kéo dài” như năm 2022.
